ایده اولیه فرش قرمز از کجا آمد؟

کار از جایی شروع شد که می‌خواستم جشن تولدی برای دخترخاله‌ام که در شهر دیگری زندگی می‌کند، برگزار کنم. من ساکن اهواز و دخترخاله‌ام ساکن اراک است. چون دخترخاله‌ام برایم عزیز است به نوعی می‌خواستم غافلگیر شود. در واقع ایده فرش قرمز از این‌جا شروع شد که بتوانیم کاری انجام دهیم تا کسانی که به عزیزان خود دسترسی ندارند، بتوانند کار غافلگیری، جشن تولد، همایش و مواردی از این قبیل را داشته باشند و صفر تا صد مراسم‌ را به ما بسپارند.

تیم فرش قرمز چگونه شکل گرفت؟

تیم فرش قرمز به صورت خانوادگی شروع شد. به کمک خواهران و آشنایان خود کار را شروع کرده و پیش بردیم. اما برای شعبه‌های دیگر فرش قرمز در شهرهای دیگر مانند تهران از طریق فضای مجازی افرادی را پیدا کردیم که مانند ما در شهرهای خود فعالیت می‌کردند. با این افراد به این توافق رسیدیم که تحت عنوان فرش قرمز فعالیت خود را ادامه دهند و شعبه‌ی فرش قرمز در شهرهای دیگر باشند. برای مثال آقای علیرضا بلادی با تیم خود در شهر تهران شروع به فعالیت تحت عنوان فرش قرمز کردند. تصمیم بر این که شد که نمایندگی‌های دیگر نیز توسط آقای بلادی به دیگر شهرها اعطا شود. شهرهای شیراز، گرگان، زاهدان، رشت و کرج درخواست فعالیت به عنوان فرش قرمز را داشتند.

شرایط فعالیت به عنوان فرش قرمز پیروی کردن از قوانین و مقررات فرش قرمز و تولید محتواهای با شرایط یکسان است. حتی در روزهای اولیه هیچ سودی از نمایندگی‌های سایر شهرها دریافت نمی‌شود.

در حال حاضر به دلیل نداشتن قرارداد با نمایندگی‌های سایر شهرها، اطلاعات و آمار دقیقی از آن‌ها وجود ندارد. تنها اطلاعات دقیق مربوط به شهرهای اهواز و تهران است که در شهر اهواز 6 نفر و در شهر تهران 7 نفر مشغول به فعالیت هستیم.

مزیت رقابتی شما چیست؟

شرکت‌های بسیاری تحت عناوین مختلف شروع به فعالیت در زمینه کرده‌اند که چه بسا نسبت به فرش قرمز شناخته شده‌تر باشند. دلیل این شناخته شدن هم فعالیت زیاد در اینستاگرام و تبلیغات است. اما مزیت رقابتی ما نسبت به این شرکت‌ها، ثبت شرکت و استارت‌آپ خود است. فرش قرمز با عنوان شرکت ایده‌پرداز شگفتانه ایرانیان ثبت شده است. مزیت ثبت شرکت این است که در تعدادی از مراکز تجاری بزرگ و مجموعه‌های عمومی اجازه ورود و فعالیت گروه‌هایی مانند فرش قرمز بدون پروانه ثبت و یا شرکت ثبت‌ شده، داده نمی‌شود. اما فرش قرمز به دلیل داشتن ثبت رسمی مشکلی در این زمینه ندارد.

دلیل re-branding (بازسازی تصویر برند در ذهن مخاطب) شما چه بود؟

فرش قرمز کلمه‌ای است که مفهوم اهمیت داشتن را در ذهن تداعی می‌کند. اینکه آن شخص تا حدی برای شما اهمیت داشته که برایش فرش قرمز پهن کرده‌اید. همچنین فرش قرمز شما را به یاد جشن، فستیوال و برنامه‌هایی این‌چنینی که منظم و دارای تشریفات خاصی است می‌اندازد. برای همین فرش قرمز، صرفا کار surprise (غافلگیری) انجام نمی‌دهد. در دل فرش قرمز قرار است همایش و برنامه‌های آموزشی و علمی هم برگزار شود. علاوه‌بر این قصد داریم یک فروشگاه بزرگ که مخصوص یکسری فعالیت‌های جشنی است را راه‌اندازی کنیم تا خریدها از طریق خود سایت صورت پذیرد. به همین دلیل به فرش قرمز re-branding (بازسازی تصویر برند در ذهن مخاطب) کردیم تا بتوانیم فعالیت‌های خود را گسترده‌تر کنیم.

چه چالش‌هایی در مسیر فرش قرمز داشته‌اید؟

یکی از چالش‌هایی که ما با آن مواجه هستیم نوع برخورد و نگاه مردم است. تصور مردم از فعالیت‌ گروه‌هایی مانند فرش قرمز، هنجارشکنی و انجام کارهای خارج از چهارچوب است. گویی قرار است خلاف جهت مردم قدم برداریم. یکی از کارهایی که برای برطرف کردن این تصور کردیم، برگزاری یک جشن در روز پدر در یکی از مرکز خریدهای شهر اهواز بود. در این جشن علاوه‌بر جشن و مصاحبه و ایجاد یک فضای شاد، 150 شاخه گل رز و 150 جفت جوراب به تمام آقایان حاضر در مجتمع اهدا کردیم. از این جشن بازخوردهای خوبی از مردم گرفتیم.

چالش‌های بسیاری با اماکن و وزارت ارشاد داریم. سخت‌گیری‌هایی از طریق اماکن و وزارت ارشاد وجود دارد که کار را برای ما سخت کرده است. برای مثال اجازه برگزاری همایش‌های مختلف و مراسم در سینماها، هتل‌ها و … به ما داده نمی‌شود. به همین دلیل بخش برگزاری همایش‌ها در فرش قرمز فعلا متوقف شده است.

فرش قرمز دقیقا چکار می‌کند؟

در حال حاضر به دلیل چالش‌هایی که برای ما ایجاد شد تنها در حوزه‌های بادکنک آرایی، کیک‌پزی و برگزاری جشن فعالیت می‌کنیم. در خصوص برگزاری جشن به دلیل چالش‌های مختلف با اداره امکان، امکان برگزاری جشن در مکان‌هایی که نیاز به اجازه اداره اماکن هست را نداریم.

در راه‌اندازی کسب‌وکار چه چیزی برای شما اهمیت داشت؟

در راه‌اندازی کسب‌وکار چیزی که برای من اهمیت داشت، ایجاد شادی، نشاط و هیجان برای مخاطب و خود فرد بود. چون نقطه شروع این ماجرا از تولد و غافلگیری دخترخاله‌ام شروع شده و چیزی مهم‌تر از شاد کردن برایم وجود نداشت. مورد دیگر این بود که هر کس با هر توان مالی بتواند از خدمات ما استفاده کند.

چه مقدار جذب سرمایه کردید و سرمایه‌ی جذب شده را صرف چه کارهایی کردید؟

مبلغ 100 میلیون تومان از صندوق ستارگان و 100استارت‌آپ سرمایه جذب کردیم. سرمایه جذب شده صرف تبلیغات، بهبود سایت، خرید تجهیزات و بستن قرارداد با گروه‌های موسیقی شد.

چشم‌انداز 10 ساله شما به چه صورت است؟

چشم‌انداز ما این است که در 10 سال آینده بتوانیم به صورت بین‌المللی فعالیت کنیم. این‌که فرش قرمز مانند دیجی کالا شناخته شده باشد و مردم از آن استفاده کنند. امیدواریم بتوانیم فروشگاه خرید فرش قرمز را راه‌اندازی کنیم تا مردم بتوانند خرید خود را هم از سایت ما انجام دهند.

در ازای چه چیزی استارتاپ خود را رها می‌کنید؟

تنها زمانی این اتفاق می‌افتد که دیگر عمرم تمام شده باشد. فرش قرمز جزئی از زندگی من است و حتی اگر فرش قرمز را از دست بدهم، این کار را هر چند کوچکتر و در حد مراسم‌ها و تولدهای خانوادگی و اطرافیان انجام خواهم داد. چرا که دوست ندارم کسی را از این نشاط و شادی محروم کنم.

برای کسانی که در مرحله راه‌اندازی استارتاپ هستند چه توصیه‌ای دارید؟

مهم‌ترین مورد به نظر من آموزش است. اشتباه بزرگی که من انجام دادم این بود که بدون اطلاعات وارد مسیر شدم. راه‌اندازی استارتاپ نیاز به شناخت رقبا، شناخت مسیر کاری، شناخت مشتری، چشم‌انداز و حوزه‌های مختلف دارد. باید تلاش کرد تا در حوزه‌های مختلف آموزش دید و تجربه کسب کرد تا در صورت وجود بحران بتوان از آن به سلامت عبور کرد. نکته بعدی صبور بودن است. در راه‌اندازی کسب‌وکار باید صبور بود و برای رسیدن به نتیجه استمرار داشت. 

آنچه در ادامه می‌خوانید مصاحبه‌ با آزاده زارعی، بنیان‌گذار خانواده توانمند است. در این گفت‌وگو به مسیر راه‌اندازی استارت‌آپ در حوزه‌ی نوآوری اجتماعی و چالش‌ این حوزه پرداختیم.

چه اتفاقی باعث شد به فکر راه‌اندازی یک استارت‌آپ بیفتید؟

سال ۸۸ در جشنواره‌ی خوارزمی شرکت و طرح خودم را که طراحی یک ویلچر بود، آن‌جا ارائه کردم. علاقه‌ی شخصی من در حوزه‌ی انرژی بود و تمرکزی روی کودکان استثنایی نداشتم. بعد از دانشگاه مشغول به دبیری فیزیک شدم و سال ۹۶ سمت معاون آموزشی کودکان دبستانی را قبول کردم. تصمیم گرفتم زندگی عادی داشته باشم و بدو بدوهای دوران دانشجویی را کنار بگذارم. اواخر سال ۹۷، طرح جابر ابن‌ حیان با موضوع کودکان استثنایی به مدارس ارائه شد. من سعی کردم مسائلی که دور و بر خودم می‌بینم را به بچه‌ها توضیح دهم تا آن‌ها بتوانند به ایده برسند.

 یک روز در مسیرم با خانمی که روی ویلچر نشسته بود و مشغول خرید بود مواجه شدم که خریدهای خود را از دسته‌ی ویلچر آویزان کرده بود. این موضوع را در قالب داستان برای بچه‌ها تعریف کردم و در نهایت به طراحی یک سبد متصل به ویلچر رسیدیم. دانش آموز را به اداره معرفی کردم و دیگر این موضوع رها کردم. یکی از دوستان قدیمی من همیشه اصرار داشت تا ایده‌های خودم را ثبت کنم و کسب‌وکاری با آن ایده‌ها راه‌اندازی کنم. اردیبهشت سال ۹۸ ایشان با من تماس گرفت و شخصی را معرفی کرد تا بیشتر در زمینه‌ی استارت‌آپ‌ها اطلاعات کسب کنم. این‌جا بود که ایده‌ی راه‌اندازی استارت‌آپ در ذهن من جرقه خورد.

چرا نوآوری اجتماعی و کمک به کودکان توانمند را انتخاب کردید؟

مرداد سال ۹۸ در رویدادی با موضوع کودکان با نیازهای ویژه و افراد معلول شرکت کردم. در آن‌جا ایده‌ی سبد متصل به ویلچر را مطرح کردم ولی بازخورد خوبی نگرفتم. با افرادی که در رویداد حضور داشتند صحبت کردم و بیشتر به این حوزه علاقه‌مند شدم. ایده‌ی خانواده توانمند در همان‌جا شکل گرفت. تصمیم گرفتم با کمک به این خانواده‌ها، فرزندانشان را توانمند کنم.

در مسیر را‌ه‌اندازی خانواده توانمند با چه چالش‌هایی مواجه شدید؟

 آذر ۹۸ در یک رویداد شرکت کردیم؛ با این‌که نفر اول شدیم ولی پولی به ما تعلق نگرفت. در نتیجه سعی کردم تحت هر شرایطی، کار را شروع کنم. ایده‌ام را با معلمان آموزشی و متخصصان حوزه‌ی کاردرمانی مطرح کردم. متاسفانه همه‌جای ایران مراکز درمانی و توانبخشی برای کودکان استثنائی وجود ندارد و خیلی از آن‌ها نمی‌توانند خدمات موردنیازشان را دریافت کنند. من هم تصمیم گرفتم این خدمات را به صورت آنلاین ارائه دهم. می‌دانستم که این ایده، قابلیت عملی شدن را دارد؛ ولی هیچ یک از متخصصان این حوزه با من همکاری نکردند.

در نهایت آموزش خانواده محور را به وجود آوردم. اوایل استقبال خوبی از کارمان نشد، تا شیوع کرونا، که به ما کمک زیادی کرد. بلافاصله بعد از شروع کرونا، تعداد اعضای کانال تلگرامی خانواده توانمند از ۱۰۰ نفر به ۲۰۰۰ نفر رسید. متاسفانه ذهنیت آموزشی اکثر خانواده‌هایی که فرزندی با نیازهای ویژه دارند، خیلی پایین است؛ نهایتا به این فکر هستند که کودک بتواند خودش قاشق را دست بگیرد. هدف من این بود که آن‌ها بتوانند مستقل شوند ولی آن زمان بازار کشش لازم را نداشت. 

چطور با چالش‌های حوزه‌ی نوآوری اجتماعی کنار آمدید؟

 بعد از تمام مسائلی که مقابلمان قرار گرفت، در نهایت تصمیم گرفتیم ایده‌ را طوری جلو ببریم که به هیچ‌کس وابسته نباشد. با بازبینی مسئله، مخاطبان را دسته‌بندی کردیم؛ تا نیاز آن‌ها را بهتر شناسایی کنیم. بعد از دسته‌بندی مخاطب متوجه شدیم این خانواده‌ها نیازهای مهم‌تری دارند که اگر آن‌ها را برطرف نکنیم، نمی‌توانیم به اهداف آموزشمان برسیم. ما در خانواده توانمند سعی کردیم با مخاطب همراه شویم و به او راهکاری را تحمیل نکنیم. هدف ما توانمند‌سازی کودکان با نیازهای ویژه و خانواده آن‌ها بود. برای تحقق هدفمان نیاز به همراهی مخاطب داشتیم که با اجبار و تبلیغات امکان پذیر نبود. ما مشکلات را از زوایای خودمان می‌دیدیم در حالی که خانواده‌ها از زاویه دیگری به موضوع نگاه می‌کردند.

نیاز به فهم مشترک با مخاطب داشتیم. به همین دلیل برای شناخت این کودکان و خانوادهایشان، وقت بسیاری گذاشتیم؛ تا آن‌ها را بدون پیش داوری و قضاوت بشناسیم. با مخاطب در موقعیت‌های مختلف زندگی همراه شدیم تا نگرش و عملکرد او را بسنجیم، محصول مناسب او را ارائه کنیم و هدف خودمان نیز تحقق یابد. کودکان با نیازهای ویژه و خانواده آنان مشکلات و نیازهای بسیاری دارند که ما نمی‌توانستیم به همه آن‌ها پاسخ دهیم. برای ارائه خدمات با کیفیت به همه کودکان با نیازهای ویژه، نابینایان، ناشنوایان، بچه های کم‌توان ذهنی، اوتیسم و… سعی کردیم نیازهای مشترکشان را شناسایی کنیم. بعد از شناسایی نیازها، تیم خانواده توانمند روی آن‌ها متمرکز شد و کار خود را شروع کرد.

خانواده توانمند چه کاری انجام می‌دهد؟ مزیت رقابتی شما چیست؟

ما یک پلتفرم هستیم که بعد از بررسی تمام روش‌ها و متخصصان حوزه‌های مرتبط با کودکان استثنایی، آن‌ها را وارد سایت خانواده توانمند می‌کنیم. سپس با توجه به شرایط و مشکلات این کودکان و خانواده‌هایشان، پیشنهادهای مناسب را به آن‌ها ارائه می‌دهیم. مسئله‌ای که ما حل می‌کنیم هم نیاز حال مخاطبمان است و هم نیاز آینده‌ی کشور. ما مخاطب را مجبور به کاری نمی‌کنیم و برای این‌که بفهمند نیازشان چیست، حق انتخاب به آن‌ها می‌دهیم.

چالش بزرگی ما در نوآوری اجتماعی، این است که مخاطب ما به درد عادت کرده است. در نتیجه با نمایش و تظاهر، نمی‌توانید این مخاطب را به دریافت خدمات از خود، راضی کنید. باید شناخت خوبی از آن‌ها داشته باشید و زمان لازم برای اعتماد کردن را به آن‌ها بدهید. چون ما با مخاطب در تعامل هستیم، این اتفاق کم و بیش در خانواده توانمند افتاده است. ما محصولات را ما بدون واسطه از تولیدکننده به مشتریان ارائه می‌کنیم. با این‌که متضرر می‌شویم ولی مخاطب متوجه می‌شود ما کنار آن‌ها هستیم و حس خوبی خواهد گرفت؛ چون آنقدر از این خانواده‌ها سواستفاده شده است که خیلی سخت به دیگران اعتماد می‌کنند.

این حوزه از نوآوری اجتماعی چه کمبودهایی دارد؟

مسئله‌ی اصلی، نبود نگرش درست به این کودکان است. ما این بچه‌ها را آدم‌های درجه ۲ در جامعه می‌بینیم که باعث می‌شود زمان لازم را برای آن‌ها نگذاریم. تغییر این نگرش نیاز به زمان دارد تا مردم متوجه شوند باید دید درستی به این بچه‌ها داشته باشند. با توجه به مشکلات آب‌و‌هوایی و غذایی فعلی، زادوولد این کودکان در سال‌های آتی بیشتر خواهد شد.

در نتیجه باید مجموعه‌ای باشد که با نیازسنجی درست این بچه‌ها، خدمات مناسبی به آن‌ها ارائه کند. از طرفی، فردی که نیازهای ویژه دارد، خانواده‌ی خود را نیز به شدت درگیر می‌کند؛ به طور مثال، پدر این کودکان در اکثر مواقع خود را زودتر بازنشسته می‌کنند که این به ضرر کشور و جامعه است. پس باید با سرمایه‌گذاری روی توانمندسازی بچه‌ها، آن‌ها را از سربار بودن خارج کنیم.

وضعیت فعلی خانواده توانمند به چه شکل است؟ چه چشم‌اندازی برای آن در نظر گرفتید؟

کار ما خیلی در ایران شناخته شده نیست و هنوز آنطور که باید جا نیفتاده است؛ به همین دلیل سعی داریم خدمات حضوری را بیشتر کنیم. علاوه بر آن می‌خواهیم کارمان را توسعه دهیم و به خانواده‌های بیشتری در نقاط مختلف کمک کنیم. قصد داریم تنوع خدمات را افزایش دهیم تا وقتی کسی سراغ خانواده توانمند می‌آید ناامید برنگردد.

چرا جذب سرمایه برای استارت‌آپ‌ها اهمیت دارد؟

وقتی سرمایه‌ای نباشد، کار هم جلو نمی‌رود. اگر می‌توانید تامین مالی را از جانب خودتان انجام دهید، خیلی خوب است؛ در غیر این‌صورت باید از پتانسیل جذب سرمایه استفاده کنید تا بتوانید کار را پیش ببرید. وقتی سرمایه‌گذار وارد کار می‌شود، سرعت پیشرفت را بیشتر می‌کند؛ چون شما باید به یک نفر دیگر هم جواب پس دهید. وقتی خودتان تنها باشید ممکن است هنگام بروز مشکلات بیخیال شوید و به کندی مسائل را حل کنید. با جذب سرمایه می‌توانید از پتانسیل افراد مختلف و تجربیات دیگران استفاده کنید. ما اگر جذب سرمایه نمی‌کردیم، شاید تمرکز کارمان کم‌تر می‌شد.

چه تجربه‌ای از ۱۰۰استارت‌آپ دارید؟

۱۴ شهریور ۹۹ در سکوی پرتاب تابستانه ۱۰۰استارت‌آپ شرکت کردیم و موفق به دریافت سرمایه نشدیم. این موضوع به ما خیلی کمک کرد تا کارمان را از زاویه دیگری ببینیم. باعث شد وقتی در رویداد کارآفرینی زنان ۱۰۰استارت‌آپ شرکت کردیم آدم پخته‌تری باشم. در رویداد قبلی فقط به فکر جذب سرمایه بودیم و نمی‌دانستیم چطور باید با این سرمایه، کار را پیش ببریم؛ ولی در این رویداد همه‌چیز برایمان روشن بود و نحوه‌ی مصرف آن را به طور دقیق مشخص کرده بودیم. در نهایت نیز طبق همان مسیر تعیین شده، سرمایه را استفاده کردیم.

چه پیشنهادی برای افرادی که تازه می‌خواهند وارد مسیر کارآفرینی شوند دارید؟

شما وقتی می‌خواهید کسب‌وکاری راه‌اندازی کنید، وارد فضای ناشناخته‌ای می‌شوید که عدم قطعیت در آن زیاد است. به عنوان اولین قدم، باید با خودتان کنار بیایید. اگر با خود صریح باشید، می‌توانید خواسته‌ها و نیازهای موجود را شناسایی کنید و برنامه‌ای مشخص برای زندگی خود داشته باشید. به طور خلاصه تاب‌آوری، مهارت نقد‌شنیدن و نگاه به کار از زاویه دیگران، مهم‌ترین مسائلی هستند که باعث موفقیت در کارآفرینی می‌شود. 

برای افرادی که می‌خواهند وارد فضای نوآوری اجتماعی شوند، چه توصیه‌ای دارید؟

ایده‌ی خود را با مشتری یا مخاطب خود به صورت تعاملی پیش ببرید تا بتوانید اثرگذار باشید. روی ایده‌ی خود به طور ۱۰۰درصدی پافشاری نکنید و تغییرات درست را بپذیرد. به این صورت می‌توانیم هم به خودتان کمک کنید و هم به مخاطب یا مشتری خود.

]]> https://www.100startups.ir/22802/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86%d9%85%d9%86%d8%af%d8%8c-%d9%87%d9%85%d8%b1%d8%a7%d9%87-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7-%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%b2/feed/ 0 https://www.100startups.ir/22725/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4%db%8c-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%87%da%a9%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%b4%d8%a7%d8%af%db%8c/ https://www.100startups.ir/22725/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4%db%8c-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%87%da%a9%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%b4%d8%a7%d8%af%db%8c/#respond Thu, 01 Sep 2022 14:39:20 +0000 https://www.100startups.ir/?p=22725 تیم کهکشان راه شادی، با تجربیات متعددی که در زمینه‌ی بازی‌سازی داشت سال 1400 وارد مسیر استارت‌آپی شد. آنچه در ادامه می‌خوانید مصاحبه با محمد مظلومی، هم‌بنیان‌گذار استارت‌آپ کهکشان راه شادی است.

چرا تصمیم به راه‌اندازی استارت‌آپ گرفتید؟

من سال‌های زیادی است که در بازار کار داخل و خارج ایران، مشغول فعالیت‌های مختلفی در زمینه‌ی IT (فناوری اطلاعات) هستم. طی این سال‌ها روند کار ما بیشتر سفارشی بود. طراحی شبیه‌ساز، انیمیشن صنعتی، بازی‌های تحت وب برای شرکت های Lego، Disney و IBM، از جمله فعالیت‌های ما طی این سال‌ها بود. با تجربه‌ی خوبی که در بحث سفارش به دست آوردیم، تصمیم گرفتیم در حوزه‌ی کودک شروع به کار کنیم و محصولی متفاوت ارائه دهیم. این شد که کهکشان راه شادی را با طراحی و داستان‌نویسی شروع کردیم. 

کهکشان راه شادی چه‌طور شروع به کار کرد؟

قبل از راه‌اندازی کهکشان راه شادی، مسابقه‌ی XPrize که با همکاری ایلان ماسک طراحی شده بود و جایزه‌ی ۱۵ میلیون دلاری داشت را شرکت کردیم. این مسابقه‌ دوره‌ی ۵ ساله داشت و طرح اولیه‌ی ما نیز در آن پذیرفته شد. با این هدف که جزو ۵ تیم اول باشیم، در مسابقه شرکت کردیم؛ ولی مسائلی مانند سهام، تحریم‌ها و مشکلات حقوقی باعث شد فرصت ارائه محصول اولیه را از دست بدهیم. بازخورد اولیه‌ی خوبی که گرفتیم تبدیل به انگیزه‌ای مضاعف شد تا همه‌ی تلاشمان را روی این پروژه بگذاریم. اردیبهشت ۹۵ بازی دهکده شادی در شتاب‌دهنده اکسل، با هدف ادغام بازی و آموزش راه‌اندازی شد. طی ۲ هفته نسخه‌ی اولیه را به بازار ارائه کردیم. مرتب بازخورد مشتریان را مورد بررسی قرار می‌دادیم و اغلب هفته‌ها به طور منظم به‌روزرسانی داشتیم. آن زمان بازار خلوت بود و ما هم زمان مناسبی محصول را ارائه کردیم و طی ۹ ماه توانستیم به ۴۰۰۰۰ کاربر فعال روزانه برسیم. سپس بنا به برخی دلایل از جمله نداشتن سرمایه مناسب و عدم حمایت کافی، پروژه متوقف شد. مدتی بعد هم با استفاده از تجربیات قبلی بازی، تیم جدیدی تشکیل و استارت‌آپ کهکشان راه شادی در سال 1400 فعال شد.

وضعیت فعلی کهکشان راه شادی چه‌طور است؟

ما بر اساس تجربیاتی که از بازی‌های قبلی و به خصوص دهکده شادی داشتیم، تصمیم گرفتیم مجموعه بازی‌های جدیدی را در قالب گروه کهکشان راه شادی تولید کنیم. در حال حاضر سه محصول به نام‌های سیاره‌ی شادی، دبستان شادی و سرزمین قصه و شادی، ارائه کردیم که در واقع شکل بسیار گسترده‌تر و کامل‌تر از طرح اولیه در سال‌های گذشته هستند. این سه محصول از نو و با توجه به وضعیت فعلی بازار توسعه پیدا کردند و می‌توان گفت بیش از MVP (کمینه محصول پذیرفتنی) که اول مشخص کردیم را داریم. فعلا در فاز تقاضا‌یابی و بهینه‌سازی هستیم. در حال حاضر برنامه‌های زیادی داریم که با توجه به تغییرات بازار آن‌ها را عملی خواهیم کرد. این سه محصول در کافه بازار منتشر شده‌اند و به زودی در Google Play هم ارائه می‌شوند.

تیم کهکشان راه شادی از چند نفر تشکیل شده است؟

در سال‌های فعالیت، افراد و تیم‌های مختلفی روی بازی‌های ما کار کردند؛ اما از هسته اصلی تیم در حال حاضر فقط من، برادرم و آقای صداقت در تیم هستیم. البته در تشکیل تیم و شرکت جدید، آقای صمصامی که از همکاران قدیمی ما نیز هستند به عنوان هم‌بنیان گذار با ما بودند و هم اکنون هم در تیم و در بخش‌های مدیریتی با ما همکاری مستقیم دارند. در طی مسیر نیروهای دیگری نیز به ما اضافه شدند؛ آقای تقی‌زاده و خانم سهمانی به عنوان گرافیست، خانم‌ها  باباخانی و پورابراهیمی به عنوان اسکرام مستر، خانم شیر علی در بخش محتوا، آقای امیریان به عنوان مدیر محصول‌ و بازاریابی و آقایان رجبی و صداقت نیز به عنوان برنامه‌نویس در تیم فعالیت دارند. البته افراد دیگری هم در طول پروژه و در بازه‌های زمانی مختلف به صورت موقت به تیم اضافه شده و با ما همکاری دارند، ولی در حال حاضر اعضای اصلی و ثابت تیم افرادی هستند که به آن‌ها اشاره شد.

برای مدیریت بهتر، در کهکشان راه شادی از چه ساختاری استفاده می‌کنید؟

ما از اسکرام استفاده می‌کنیم ولی به دلیل تجربه‌ای که داشتیم، ساختار ما کمی با ساختار اصلی اسکرام متفاوت است. به این دلیل که اوایل در کهکشان راه شادی همه‌چیز گنگ بود، هر ۲ هفته انتشار و تست انجام می‌دادیم. خیلی از بازی های موفق ایرانی از این تکنیک استفاده می‌کنند؛ یک بازی موفق خارجی را انتخاب کرده و بعد از تحلیل، در فاز اول آن را اجرا می‌کنند. چون خروجی بازی مشخص است، تسک‌ها نیز واضح‌اند. در نتیجه طی این مدت از اسکرام استفاده می‌کنند؛ عمدتا برنامه مشخص است و چالش خاصی هم ندارند. ولی بعد از ارائه محصول به بازار، چون شرایط کمی پیچیده می‌شود، شبیه سبک رایج اسکرام، عمل می‌کنند. ما طبق تجربه‌های قبلی می‌دانستیم محصول باید چه ویژگی‌هایی را داشته باشد. فقط بازخورد کاربر را بررسی می‌کردیم، AB test انجام می‌دادیم و تغییرات مورد نیاز را اعمال می‌کردیم.

چشم انداز شما برای کهکشان راه شادی چیست؟

اگر اتفاق خیلی عجیبی در بازار نیفتد، امیدواریم تا ۳ سال آینده یکی از محصولاتمان جز ۱۰ محصول پول‌ساز حوزه‌ی کودک شود. ما نگاهمان فقط بازی نیست و می‌خواهیم یک پلتفرم آموزشی باشیم. قصد داریم در بحث آموزش کودک، پلتفرم‌هایی را به سازمان‌ها یا شرکت‌های مختلف ارائه دهیم. زیرساخت‌هایی نیز برای این موضوع آماده کرده‌ایم. در دوره‌های بعد هم می‌توانیم به سنین بالاتر فکر کنیم. در طرح نوشته شده، محصولات جانبی هم داریم ولی اولویت فعلی ما همین ۳ محصول است. به طور کلی سعی داریم در داخل و خارج از ایران، منحصر به فرد باشیم و با رقبای خود فرق اساسی داشته باشیم.

مزیت رقابتی کهکشان راه شادی چیست؟

تنوع محتوا برای کودکان اهمیت زیادی دارد، آن‌ها به ماجراجویی علاقه‌مندند. ما نقاط ضعف و قوت رهبران بازار جهانی این حوزه را بررسی کردیم. مطابق آن یک ساختار برای خودمان نوشتیم؛ به طور مثال سعی کردیم همزمان با بالا بردن تنوع، کیفیت مطلوبمان را هم حفظ کنیم. همینطور از نظر فنی تلاش کردیم تا در کنار پایین آوردن هزینه‌ی تولید، تنوع محصولات را بالا ببریم. 

در شروع کار سرمایه داشتید؟

ما کارمان را به صورت سفارشی در سایت‌های خارجی شروع کردیم و عملا سرمایه‌ای نداشتیم. بعد از آن برای شتاب‌دهنده اکسل اقدام کردیم تا بتوانیم استارت‌آپ خود را راه‌اندازی کنیم. برخلاف پروژه‌های قبلی که چند روزه بودند، طی فرصت چند ماهه روی یک محصول تمرکز کردیم. این محصول اولیه (سال 95) به دلیل برخی مشکلات و علی‌رغم موفقیت در بازار، بعد از مدتی به صورت کامل کنار گذاشته شد. اما برای محصولات و تیم جدید توانستیم از صندوق نوآوری و شکوفایی و ۱۰۰استارت‌آپ، مبلغ ۲ میلیارد تومان جذب سرمایه انجام دهیم.

چه پیشنهادی به تازه‌کار‌های این حوزه دارید؟

اگر ایده‌ی گنگ و نویی دارید، بهتر است از همان اول، انتشار داشته باشید و بازخورد مشتری و کاربر را بررسی کنید. اگر به درآمد دلاری دسترسی دارید و محصولتان خارج از ایران معنا دارد حتما به آن فکر کنید و این فرصت را از دست ندهید. این درآمد در مسیر رشد، کمک زیادی به شما خواهد کرد. هنگام راه‌اندازی استارت‌آپ، تحقیقات بازار بسیار اهمیت دارد. ببینید در ایران چه کاری انجام نشده و شما تیم مناسب و توانایی انجام آن را دارید، به آن سمت حرکت کنید.

علی فخری از چالش‌ها و اشتباهاتی که در طی این مسیر با آن‌ها مواجه شده‌اند به ما می‌گوید؛ از رویاهایی که امیدوار است با وجود تحریم‌ها بتوانند به آن‌ها دست پیدا کنند، با ما همراه باشید.

چک پوینت چطور شکل گرفت؟

من در فضای دانشگاهی و پارک علم و فناوری با مسیر استارت‌آپی آشنا شدم. قبل از چک پوینت در استارت‌آپ دیگری در حوزه‌ی گردشگری مشغول به فعالیت بودم که متاسفانه بعد از مدتی تیم تقریبا از هم پاشید. ما هم با توجه به علاقه‌ای که در زمینه‌ی بازی‌سازی داشتیم، با مشورت منتورهای پارک علم و فناوری در سال ۹۹ به سمت بازی‌سازی pivot (چرخش) کردیم. اسم تیم در ابتدا چرخش (rotate) بود که نهایتا طی اختلاف نظرهایی که به وجود آمد به چک پوینت رسیدیم. پس از آن هم از پارک علم و فناوری بیرون آمدیم و وارد شتاب‌دهنده‌ی کاتالیزور شدیم که چک پوینت در آن‌جا شکل گرفت.

مقاله مرتبط: Pivot چیست و نحوه‌ی انجام آن چگونه است؟

چک پوینت چه کار می‌کند؟

تمرکز چک پوینت روی بازی‌سازی است. از شروع فعالیت تا امروز ۳ بازی طراحی کرده‌ایم؛ مسخره بازی و پازل داستان که متاسفانه با شکست مواجه شدند و رقابت مرگ که هنوز به بازار ارائه نشده است. اوایل خیلی سعی داشتیم ایده‌آل‌گرا جلو رویم. در رنج سنی ۲۰ سال، اکثر افراد جوانه‌ی غروری دارند که فکر می‌کنند هیچ‌کس نمی‌داند و فقط من می‌دانم؛ ما هم در این طرز تفکر گیر افتاده بودیم. سعی بر این داشتیم که بیشتر مطالعه و امتحان کنیم و خودمان تجربه به‌دست آوریم. بازی اول و دوم را ساختیم، با اینکه جزو برترین‌ها قرار می‌گرفت ولی درآمدی برای ما نداشت و دلیل آن بی‌تجربگی ما بود. 

با توجه به تنوع این حوزه در بازار، شما چه مزیت رقابتی برای خود در نظر گرفتید؟

یکی از بررسی‌های ما، دلیل موفق‌تر بودن بازی‌های خارجی نسبت به بازی‌های ایرانی بود. بازی‌های مثل clash of clans کاربر را در بازی شناور کرده و ذهن او را درگیر می‌کنند. این همان بحث Gamification (بازی آفرینی) است که ما نیز از آن در بازی‌های خود بهره می‌بریم. در Gamification (بازی آفرینی) کاربران را به چند دسته تقسیم می‌کنند مثلا دسته‌های قاتل، جست‌وجوگر، به‌دست‌آورنده و جمع طلب. در بعضی بازی‌ها مانند Dota2 نیز کاربران کلاس‌بندی شده‌اند. در این‌جا متوجه شدیم انتخاب کاربر بر اساس علاقه نیست و بر اساس ذهنیت و روحیات اوست. آدمی که هیجان طلب است با یک آدم منزوی بازی‌های متفاوتی را انتخاب می‌کنند. این کاملا بحث روانشناسی است و ما برای انتخاب هر ویژگی بازی ۱۰۰۰ معیار مختلف را در نظر می گرفتیم.

تیم چک پوینت را معرفی کنید.

در طول سال‌هایی که چک پوینت آغاز به کار کرد فقط ۴ نفر از اعضای قدیمی آن باقی مانده است. در یک دوره‌ای حدود ۱۵ نفر در تیم فعالیت می‌کردیم و کار را بدون هیچ حقوق و دستمزدی پیش می‌بردیم. در نهایت غرور جوانی باعث شد افراد یکی یکی از تیم خارج شوند. در نهایت من، احمد کرد، مهدی قائم دوست و محمد کوثری، باقی ماندیم و سعی کردیم تیم را به سمت جلو پیش ببریم. احمد کرد مسئول برنامه نویسی و اسکرام مستر تیم و مهدی قائم‌دوست گیم دیزاینر است. محمد کوثری نیز کارهای سمت سرور و دیتا‌بیس را بر عهده دارد. این افراد جزو تیم کارآفرین و هم‌بنیان‌گذار چک‌پوینت هستند. به نظر من فداکاری و وفاداری بین ما ۴ نفر خیلی زیاد است. حتی در بدترین موقعیت‌ها نیز از مسائل دیگر صرف نظر می‌کنیم تا تیم سرپا بماند. همین موضوع باعث شد تا ما بتوانیم به عنوان هم‌بنیان‌گذار کنار یک‌دیگر کار کنیم. باقی افراد هم به صورت پروژه‌ای و فریلنسری با ما همکاری دارند.

برون‌سپاری کارها چه مزیت‌ها و معایبی به دنبال دارد؟

در برون‌سپاری کار را به خارج از تیم می‌سپارید و طبیعتا پشتیبانی هم برای آن کار ندارید. از طرفی وارد شدن افراد جدید به تیم چالش‌های حقوقی را به دنبال دارد. افراد ممکن است از شما طلب سهم کنند. تجربه‌ای داشتیم که یک نفر برای ۵٪ سهم مشکلات زیادی برایمان ایجاد کرد و دلسوز تیم هم نبود. در نتیجه هر فردی را نمی‌توان وارد تیم اصلی کرد، همه دلسوز تیم نیستند و ممکن است سرنوشت تیم را منحرف کنند.

مقاله مرتبط: تمام مارکتینگ را نباید برون سپاری کرد

وضعیت فعلی چک پوینت چطور است و چه چشم‌اندازی برای آن در نظر دارید؟

در حال حاضر مشغول یک پروژه با راهبر جدید هستیم. بیشتر چالش‌های فعلی ما در زمینه‌ی مالی است. منتظریم تا تغییرات مالی اتفاق بیفتد تا با سرعت بیشتری حرکت کنیم. پروژه‌ی جدیدمان نیز تا آخر تابستان ارائه می‌شود. برای ۳ تا ۵ سال آینده هم در نظر داریم پروژه‌هایی را به بازار ارائه کنیم که هم مخاطبین به آن علاقه‌مند باشند و هم آورده‌ی مالی خوبی برای ما داشته باشد. علاقه‌ی اصلی ما در بازی‌سازی، بازی‌های کامپیوتر است ولی به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانیم وارد این حوزه شویم. اگر در آینده در زمینه‌‌ی بازی‌های موبایلی به موفقیت خوبی رسیدیم سعی داریم وارد بازی‌های کامپیوتری نیز شویم.

در مسیر راه‌اندازی استارت‌آپ خود با چه چالش‌هایی روبه‌رو شدید؟

چالش‌های ما بیشتر در زمینه‌ی نیروی انسانی بود. این‌که چه کسانی را جذب کنیم تا تیم زودتر به نتایج مورد انتظارش دست پیدا کند. افراد یا مهارت نداشتند یا کار تیمی بلد نبودند. بحث اعتماد نیز مطرح است؛ نمی‌شود به هرکسی اعتماد کرد. هر شخصی که وارد تیم می‌شود آینده‌ی تیم را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر کار تیمی مشکل داشته باشد استارت‌آپ هیچ‌وقت به نتیجه نخواهد رسید.

روند تامین سرمایه چک پوینت از ابتدای راه‌اندازی تا به امروز چطور بوده است؟

در ابتدا ما هیچ سرمایه‌ای نداشتیم و از جیب خودمان کار را پیش می‌بردیم. بعد از مدتی وارد شتاب‌دهنده کاتالیزور شدیم که سرمایه‌ معنوی به صورت فضای کار، اینترنت و مشاوره در اختیار ما قرار می‌داد. دو پروژه‌ی قبلی ما هم به همین صورت بدون سرمایه‌ی خاصی پیش رفت. در همین حین از طریق شتاب‌دهنده کاتالیزور با ۱۰۰استارت‌آپ آشنا شدیم. در سکوی پرتاب سیستان و بلوچستان شرکت کردیم و موفق شدیم اولین سرمایه‌ی خود را از ۱۰۰استارت‌آپ جذب کنیم. بعد از آشنایی با ۱۰۰استارت‌آپ به فضای کاری جدی‌تری وارد شدیم و سعی کردیم از تجربیات دیگران بیشتر استفاده کنیم.

چه توصیه‌ای به کسانی که تازه می‌خواهند وارد این مسیر شوند دارید؟

بهترین توصیه این است که در کنار تحقیق و مطالعه از تجربیات دیگران استفاده کنید. نسبت به ایده‌های خود guard (حالت تدافعی) نداشته باشید. . کسی که ۱۰ سال تجربه دارد با یک جمله می تواند شما را به موفقیت برساند. دو پروژه‌ای که ما در آن‌ها شکست خوردیم به دلیل غرور و خودخواهی بود که می‌گفتیم فقط خودمان کار را پیش ببریم.

کودکی شما چگونه گذشت؟

من از کودکی آدم فعالی بودم. برای همین از دو سالگی در کلاس‌های آموزشی مختلف مثل قرآن، شعر و غیره شرکت می‌کردم. 

دبستان مدرسه‌ی شاهد بودم و راهنمایی به مدرسه استعدادهای درخشان رفتم. در دبیرستان وارد رشته ریاضی شدم و به شدت علاقه‌مند به حوزه  نجوم و رباتیک بودم و کلاس‌های پیشرفته می‌رفتم. مسابقات مختلف مثل جشنواره خوارزمی شرکت می‌کردم. هیچ‌وقت آرام و قرار نداشتم و  در مدرسه مسئولیت‌های مختلف مثل شورای مدرسه و نایب رییس ناحیه و انجمن‌اسلامی و انجمن‌های دیگر می‌گرفتم. 

شما چه مسیر آموزشی را طی کردید؟

 من عاشق مباحثه در حوزه علوم انسانی بودم ولی تب‌و‌تاب ریاضی در زمان ما بالا بود و همه بچه‌ها دوست‌داشتند وارد رشته برق شوند. البته من دلم می‌خواست ریاضی محض یا رباتیک بخوانم. آن زمان فقط یکی از دانشگاه‌های دولتی رشته رباتیک داشت آن هم پسرانه بود و پدرم هم می‌گفت باید در مشهد بمانم. به همین دلیل من اصلا نمی‌توانستم سمت رباتیک بروم. من در پایان سال سوم دبیرستان با همسرم که همسن خودم بود ازدواج کردم. البته ایشان لیسانس خود را در همان سن گرفته بود؛ طلبه بود و تازه لباس روحانیت به تن کرده بود.

من بعد از ازدواج با انتخاب خودم و با مشورت پدرم وارد حوزه علمیه شدم و همزمان رشته مهندسی فناوری اطلاعات را نیز در دانشگاه شریعتی ادامه دادم. صبح‌ها به حوزه و بعدازظهر‌ها به دانشگاه می‌رفتم و اکثر اوقات بیرون از خانه بودم.

ما به‌خاطر کار همسرم به تایباد، یکی از شهر‌های مرزی افغانستان رفتیم. برعکس تصوراتی که من داشتم بسیار شهر امن و خوبی بود. در آن‌جا من مجبور به انصراف از دانشگاه شدم چون رشته تحصیلی من را نداشتند. البته خودم هم آن چیزی که می‌خواستم را در آن رشته پیدا نکردم. در دانشگاه چیزهای قدیمی تدریس می‌شد. آن‌قدر نرم‌افزارها قدیمی بود که همه بچه‌ها دو ویندوز نصب می‌کردند. کلاس‌های بیرون بسیار پیشرفته‌تر از چیزی بود که در دانشگاه‌ها تدریس می‌شد. 

سال۹۵ حوزه علمیه را تمام کردم و با تمام توان برای تغییر رشته خواندم. عاشق رشته فلسفه شده بودم. چون می‌دانستم ما یک پیشینه قدیمی در حوزه فلسفه داریم و من هم عاشق رشته‌های عمیق و تحلیلی بودم، حس کردم گمشده خودم را در فلسفه پیدا می‌کنم. وارد رشته فلسفه غرب در دانشگاه فردوسی مشهد شدم. رتبه ۹ فلسفه دین و رتبه ۴۵ فلسفه غرب را در مقطع کارشناسی ارشد آوردم و چون مشهد فلسفه غرب قبول شده بودم  آن‌جا را انتخاب کردم. در ۲۲ سالگی مادر شده و یک فرزند داشتم؛ برای همین به حمایت مادرم نیاز داشتم و باید پیش مادرم در مشهد می‌ماندم.

 وارد دانشگاه شدم و اوایل به غرغرکردن گذشت به این که چرا گمشده من اینجا نیست. چرا دانشگاه و استادها آن‌طور که من می‌خواهم نیستند. به این نتیجه رسیدم که من باید در درونم دنبال گمشده‌ام بگردم و فعالیت‌های خارج از دانشگاه را شروع کردم. وارد انجمن علمی شدم و فعالیت‌هایی را در رشته‌های مختلف شروع کردم و کلاس‌های مختلف برای بقیه تشکیل می‌دادم. کم کم عضو اتحادیه فلسفه کل کشور شدم. 

در سال ۱۳۹۷ من با لیگ ملی دانشگاه فردوسی آشنا شدم و به‌عنوان ایده‌پرداز در آنجا شرکت کردم. از فینالیست‌ها و تنها فینالیست در علوم انسانی بودم. آن زمان طرح مدرسه ابتدایی فلسفه و هنر را ارائه داده بودم. سال بعد از آن چون فکر می‌کردم نحوه برگزاری و اطلاع رسانی خوب نیست، عضو برگزارکننده‌ها شدم. سال ۹۸ مدیر کل اجرایی لیگ نوآوری در سطح استان شدم و تغییرات اساسی رخ داد. من قبلا هم با دنیای استارتاپ آشنا بودم ولی آن‌جا بود که عملا وارد آن شدم. منتورها را باید دعوت می‌کردم و احساس کردم اینجا گمشده‌ی من است.

شروع ماجرای کایاک از کجا بود؟

 سال ۹۹ دوباره مادر شدم و دو ماه بعد از به دنیا آمدن فرزندم استارتاپ کایاک را راه‌اندازی کردم البته آن‌ زمان ما با برند نواک کار می‌کردیم. من و دوستم ۶ ماه در یک زیرزمین تحقیق کردیم و به این نتیجه رسیدیم که آموزش کارآفرینی اینقدر گسترده است و همه چیز را در دل خود دارد که اگر از کودکی به بچه‌ها آموزش داده شود می‌تواند تمام خلا‌های آموزشی را بپوشاند. اگر بچه‌ها با کارآفرینی آشنا شوند می‌توانند آینده کشورشان و خودشان را بسازند و بعد شروع به ساخت محصول کردیم. 

اسفند۹۹ از شرکتمان رونمایی کردیم و در سال ۱۴۰۰ در مسابقات ملی لیگ نوآوری دانشگاه فردوسی برای جذب‌ سرمایه رتبه آوردیم اما قبول نکردیم. تا اینکه با ۱۰۰استارت‌آپ آشنا شدیم و در رویداد ادتک شرکت کردیم. آن زمان من با یک ‌mvp نامناسب و اطلاعات ضعیف درباره پیش‌بینی مالی در این رویداد شرکت کردم و با کمک دوستان ۱۰۰استارتاپ و اجوتک من توانستم جذب سرمایه کنم. 

ایده‌ی کایاک چطور به ذهنتان رسید؟ 

من به دلیل این‌که خودم خیلی دیر متوجه شدم که به چه حوزه‌ای علاقه دارم و به همین علت چند‌بار تغییر مسیر دادم، این ایده به ذهنم رسید تا کاری کنم که بچه‌های ما زودتر بتوانند راهشان را پیدا کنند. ایده کایاک، آموزش کارآفرینی به وسیله تجربه‌گر بودن در کنار استعداد سنجی عملی است. کایاک به بچه‌ها کمک می‌کند گمشده‌ی خودشان را پیدا کنند. در واقع می‌خواستیم جایی را پیدا کنیم که بچه‌ها با کیفیت و قیمت مناسب بتوانند همان تجربیاتی که ما تا ۳۰ سالگی انجام دادیم آن‌ها تا دوران دبیرستان انجام بدهند. 

بچه‌‌ها با کایاک شناختشان نسبت به خودشان بیشتر می‌شود و حضور یک متخصص در کنارشان، به رشد و پیدا کردن راهشان کمک می‌کند. در روند تست کردن هک‌رشد و تحقیقات جهانی، ما به این نتیجه رسیدیم که باید این فرایند تجربه‌گر بودن برای کل کشور و بعد برای صادرات قابل استفاده باشد.

ما به سراغ محصولات فیزیکی رفتیم. بسته‌ای که وسایل یک کسب‌و‌کار داخل آن بود. آموزش‌ها، کارت‌های تعاملی و آموزش‌های مجازی و بعد از آن استعداد‌سنجی به آن اضافه شد. در کنارش کلاس آنلاین هم می‌گذاشتیم. کم‌کم محصول فیزیکی را به‌خاطر مسائل مالی و اسکیل‌آپی که داشتیم، کنار گذاشتیم. در حال حاضر محصولاتمان تمام آنلاین است.

به بچه‌های خودتان چطور آموزش می‌دهید؟

من تا زمانی که استارتاپ نداشتم خیلی مادر بهتری بودم. به آموزش در خانه اعتقاد بسیاری دارم. از وقتی کارآفرین شدم زمان کمی دارم اما سعی می‌کنم زمانی که پیش بچه‌ها هستم، با کیفیت بالایی کنارشان باشم و به آن‌ها آموزش دهم. دختر بزرگ من دوم دبستان است و کاملا تفاوت خواسته و نیاز را می‌داند و در زمینه کارآفرینی  آموزش دیده است. سعی من این‌ است که با توجه به علاقه‌هایش چیزهای مختلف را تجربه کرده و راه خودش را پیدا کند. من این نگاه را به دخترم می‌دهم که در هر زمینه‌ای فعالیت کند ارزشمند است، چه در زمینه ورزش و چه در زمینه هنر و هر زمینه دیگری که علاقه داشته باشد. جهان سخت است و بچه‌ها باید یاد بگیرند زمین بخورند و دوباره بلند شوند.

تیم شما چطور شکل گرفته و الان چند نفر هستید؟

در ابتدا هنگامی که می‌خواستیم سرمایه جذب کنیم، بعد از اتفاقاتی راهم از هم‌بنیان‌گذارانم جدا شد. از نظر سرمایه‌گذاران من شکست خورده محسوب می‌شدم . دوباره تصمیم گرفتم بلند شوم و دوباره از نو تیمم را بسازم. همه غیر از خانم فاطمه موسوی، قدیمی‌ترین همراه من در کایاک من را تنها گذاشتند. تیم‌سازی کردیم و با یک تیم ۶ نفره دوباره شروع کردیم. خیلی از آدم‌ها در کایاک آمدند و رفتند. در کایاک بچه‌ها به چهار دسته تیم آموزش، پژوهش، فنی و رسانه تقسیم می‌شوند. تیم ما حدود ۶-۵ نفر اعضای اصلی دارد، اما کل مجموعه کایاک ۱۰-۱۲ نفر هستیم. 

راه‌اندازی کایاک در کنار مادری برای دو فرزند سخت نبود؟

من همیشه به کسانی که می‌خواهند کسب‌وکار راه‌اندازی کنند، اگر متاهل یا دارای فرزند باشند، توصیه می‌کنم رنج مضاعف برای خودشان تولید نکنند. یعنی این‌که ما به یک توان خیلی زیاد نیاز داریم تا بتوانیم مادر، همسر، فرزند و هم مدیر یک شرکت باشیم. من احساس می‌کنم توانایی انجام همزمان این کارها را دارم. حمایت‌های مادرم در نگهداری بچه‌ها باعث شد من بتوانم کارهایم را مدیریت کنم.  در این راه نیاز به یک همسر همراه داریم که درک کند و به همسرش حق رشد بدهد. همه افراد نباید از خودشان انتظار داشته باشند که همه این کارها را باهم انجام دهند.

درباره‌ی محصولتان توضیح دهید.

ما از روز اول می‌دانستیم برای داشتن یک محصول تجاری که کودک به آن ترغیب شود باید یک قالب جذاب داشته باشیم و چه قالبی جذاب‌تر از بازی؟ البته بعدا متوجه شدیم بسیاری از اوقات نباید اسم بازی را بیاوریم. چون خانواده توقع اسباب‌بازی دارد و Gamification (بازی آفرینی) در ایران جا نیفتاده است. ولی ما با اسم بازی تولید اولین محصولمان را ارائه کردیم و پس از جذب سرمایه به تولید تجاری رساندیم. داخل آن جعبه وسایل کسب‌و‌کار مقدماتی کارآفرینی برای بچه‌هایی که هیچ‌وقت کار نکرده و آموزش اقتصادی ندیده‌اند، قرار داشت. در ابتدا ۵ کسب‌وکار در mvp (محصول اولیه) ما بود ولی سپس تصمیم گرفتیم به 2 کسب‌وکار بپردازیم. یکی از آن‌ها وسایل ساخت گردنبند و دستبند و دیگری تزیین سفال بود.

در کنار آن ۶ کارت وجود داشت که در حوزه آموزش به بچه‌ها کمک می‌کرد. این کارت‌های تعاملی در حوزه فروش، بازاریابی و هدف‌گذاری و حوزه‌های مختلفی بودند که بچه‌ها را به سمت ایده‌پرداز شدن و تفکر و استقلال عملی و فکری هدایت می‌کرد. آموزش‌ها پشت یکی از این کارت‌ها که کارت هدف‌گذاری بود به صورت یک لینک بارگذاری شده بود. ۵ ویدئو برای والدین و ۵ ویدئو برای بچه‌ها در این لینک وجود داشت. به این نتیجه رسیده بودیم که اگر والدین وارد این آموزش‌ها نشوند، آموزش به بچه‌ها تاثیر چندانی نخواهد داشت. علاوه‌بر این‌ها  یک تسهیل‌گر کسب‌و‌کار نیز با بچه‌ها در ارتباط بود.

 در نسخه جدید تعامل آنلاین که هنوز Launch  (راه‌اندازی) نشده همه این فرایند‌ها جذاب‌تر و به صورت Gamification (بازی آفرینی)  ارائه شده است. چیزی که در حال حاضر در محصول وب اپلیکیشن ارائه می‌شود، همان آموزش‌هاست با کیفیت بهتر و در حوزه‌های جدید مثل دوبله، نانو، فوتبال، رباتیک است.  بعد از این که چند بازی جلو برویم، بازی با نام خود استارتاپ  Launch  (راه‌اندازی) خواهد شد. آن‌جا بستری برای بچه‌ها فراهم است که خودشان ایده‌پردازی کنند، یک استارتاپ راه‌اندازی کرده و پشتیبانی دریافت کنند. در این روند ما استعدادسنجی هم اضافه کردیم. تست استعداد‌سنجی، کلاس‌ها و مهارت‌ها را داخل کلاس‌های تمام مجازیمان که از طریق اینستاگرام اطلاع رسانی می‌شود انجام می‌دهیم. به لطف خدا ما و تیم برنامه‌نویسی، شبانه روز تلاش می‌کنیم تا چند ماه آینده این محصول را Launch  (راه‌اندازی) کنیم.

هدف شما در حال حاضر همان هدف اولیه است یا pivot (چرخش) داشتید؟

در استارتاپ‌های حوزه آموزش pivot (چرخش) عامل رشد است. ما از محصول فیزیکی به سمت آموزش آنلاین و مجازی رفتیم و چرخش داشتیم. اما اصل هدف ذهنی من که ساختن یک بستر برای بچه‌های ۷ تا ۱۷ سال بود همان هدف اولیه است. البته این رنج سنی هم بارها تغییر کرد و محتوای آموزشی نیز با توجه به تغییر بازه سنی تغییر می‌کرد. هدف ما این است که بستری فراهم کنیم که بچه‌ها تجربه کنند و در کنار این تجربه آموزش ببینند و به هر کجا که خودشان می‌خواهند برسند و هدف خودشان را پیدا کنند. هدف کایاک هم همین است تا هم برای کشور خودش هم برای همسایگان کشورش مفید باشد. ما به صادرات خیلی فکر می‌کنیم و امیدواریم تا سال ۱۴۰۳بتوانیم کایاک را به زبان عربی هم ارائه کنیم.

 در مورد  mvp (محصول اولیه) خود توضیح دهید، هزینه آن را چگونه تامین شد؟

در ابتدا ما بودجه زیادی نداشتیم و فقط ۵ عدد از محصولمان را تولید کردیم. این ۵ محصول در عرض یک هفته فروش رفت. بعد از جذب‌ سرمایه، ۱۰۰۰ بسته طراحی و تولید کردیم. بخشی از این هزینه از جذب‌ سرمایه آمد. ولی چون در ایران از زمان بستن قرارداد جذب‌ سرمایه تا دریافت پول مدت زمانی طول می‌کشد، ما تولید اولیه را از طریق    Bootstrap  (خودراه‌اندازی) و قرض از خانواده خودمان انجام دادیم.  

کایاک قسمت دیگری هم دارد که از آذر ۱۴۰۰ شروع کردیم. ما با همکاری ارگان‌های دولتی (فعالیتی به‌صورت B2G) رویدادهایی در حوزه کارآفرینی کودک و نوجوان به‌صورت Gamification (بازی آفرینی) برگزار‌ کردیم. این کار به ما کمک کرد تا از قرض رها شویم. از دو ماه گذشته روی pitch deck (پیچ‌دک) خود کار می‌کنیم تا سری دوم سرمایه را جذب کنیم. از ۲۵ بهمن ماه وارد نیتک پارک شدیم و برند ما در اکوسیستم مشهد جا افتاده است. اما مشکل این‌جاست که جذب‌ سرمایه در حوزه علوم‌انسانی به‌شدت کار سختی است، چون سرمایه‌گذار از شما mvp می‌خواهد و انتظار دارد همه کارها انجام شده باشد تا سرمایه‌گذاری کند. برای همین گاهی افراد برای ادامه حیات خود مجبور به انجام کارهایی می‌شوند که دوست ندارند. مثلا برگزاری این رویداد‌ها که بیشتر برای ادامه حیات ما انجام می‌شود و کار سنگینی است.

تجربه شما از جذب‌سرمایه چیست؟ توصیه شما به استارتاپ‌ها بوت‌استرپ است یا جذب‌سرمایه؟

واقعیت این است که نسخه واحدی وجود ندارد. اما توصیه من این است که تا جایی که ممکن است خودتان جلو بروید. اما از مرحله Early Stage (مرحله اولیه) به بعد خوب است که جذب‌ سرمایه کنید. یعنی زمانی که  mvp (محصول اولیه) داشته و توانستید آن را به فروش برسانید. در مرحله Early Stage (مرحله اولیه) جذب‌ سرمایه بهتر از وام است. اما ۶ ماه زودتر از زمانی که به سرمایه نیاز داشتید دنبال آن بروید. هرگز وام نگیرید. 

این مساله که سرمایه‌گذار شما چه کسی است هم خیلی مهم است. سرمایه‌گذار باید متعهد باشد و آن‌جایی که به مشکل خورده‌اید به شما کمک کند. در نهایت ببینید چه کاری برای شما خوب است چرا که برای همه نمی‌توان یک نسخه پیچید.

از چه طریقی با ۱۰۰استارتاپ آشنا شدید؟

از طریق یک پیچ متوجه شدم که ۱۰۰استارتاپ مسابقه‌ای در زمینه تکنولوژی آموزشی برگزار می‌کند. من چند ساعت مانده به پایان زمان ثبت‌نام، اقدام کردم و یک شب تا صبح مشغول پرکردن فرم ثبت‌نام بودم. آن زمان اطلاعاتم درباره پیش‌بینی مالی بسیار کم بود. بعد از انتخاب ۱۰۰استارتاپ فهمیدم چقدر این آموزش و تعامل با تیم‌ها باعث رشد استارتاپ می‌شود. بچه‌های ۱۰۰استارتاپ هر زمان نیاز به کمک داشتیم خیلی به ما کمک کردند و با جان و دل پاسخگو بودند.  

اگر نقد یا پیشنهادی به ۱۰۰استارتاپ دارید بفرمایید.

سرمایه‌گذاران نظرشان را عوض نکنند و واقعا خطرپذیر باشند. امیدوارم روزی برسد که سرمایه‌گذارها ارائه دهند و تیم‌ها انتخاب کنند. سرمایه‌گذارها به تیم‌ها معرفی شوند و درباره این‌که علاوه بر پول چقدر می‌توانند توان معنوی بگذارند و در شبکه‌سازی، بازار و غیره کمک کنند، صحبت و در قرارداد عنوان شود. 

کلام آخر

تنها شروع کنید و mvp بسازید. تا زمانی که ۲۴ ساعتتان پر نشده فردی به تیم اضافه نکنید. یک لیست از نیازهایتان بنویسید و خودتان را بشناسید و ببینید چه کسی با چه شخصیت و مهارتی باید به تیم اضافه کنید و به اعضای تیم و نظراتشان احترام بگذارید.

چرا به فکر راه اندازی پارسی دوز افتادید و چرا این حوزه را انتخاب کردید؟

سال ۹۶ من وارد دانشگاه یزد شدم و با شتابدهنده‌ها و منتورهای دانشگاه آشنا شدم و در دوره‌های آموزشی آن‌ها شرکت کردم. بعد از آن کم‌کم در این مسیر قرار گرفتم که خودم کسب‌و‌کار راه‌اندازی کنم. ما قبل از پارسی دوز استارتاپ‌های دیگر هم داشتیم که شکست خوردند. اول وارد حوزه‌ی تورهای کوتاه‌مدت تفریحی و کویرنوردی شدیم و استارتاپی به اسم اس تور راه‌اندازی کردیم. البته هنوز علی‌بابا وارد حوزه‌ی تورهای کوتاه‌مدت نشده بود. بعد از آن وارد فروش سوغاتی شهر‌های مختلف به‌صورت آنلاین شدیم. همینطور استارتاپ‌های دیگری که در آن‌ها شکست خوردیم که هر کدام نکات مثبت کسب‌وکاری برای ما داشتند. ما در آخر به پارسی دوز رسیدیم و سعی کردیم از آن تجربه‌ها استفاده کنیم.

پارسی دوز با چه خدماتی آغاز کرد و الان چه خدماتی را ارائه می‌دهد؟

با توجه به تجربیاتی که از شکست‌های قبلی بدست آوردیم، متوجه شدیم که نباید هدفمان فقط پول درآوردن باشد، بلکه باید ارائه یک خدمت باشد و وقتی مردم از این خدمت لذت ببرند، درآمد به صورت خودکار همراه آن می‌آید.

من و آقای کریمی هم‌بنیان‌گذار پارسی دوز هر دو با خیاطی در ارتباط بودیم. مادر آقای کریمی یکی از خیاط‌های توانای کشور هستند. بنده هم با لوازم خیاطی به واسطه کارهایی که قبلا انجام می‌دادم آشنا بودم. به همین علت تصمیم گرفتیم وارد زمینه‌ای شویم که خودمان قبلا تجربه کرده‌ایم و با چالش‌های آن آشنا هستیم. ما تصمیم گرفتیم این کسب‌وکارها را به سمت آنلاین شدن ببریم. هدف پارسی دوز این است که هر کسی پوشاک مخصوص خودش را سفارش بدهد.

ما اول سعی کردیم فروش لوازم خیاطی را به سمت آنلاین شدن ببریم. داستانی که وجود دارد این است که لوازم خیاطی تنوع بسیاری دارد و ما دیدیم این نیاز وجود دارد که لوازم خیاطی به سمت آنلاین شدن برود. تا هر کسی در هر نقطه‌ای راحت دسترسی داشته باشد. ما سعی کردیم این فضا را برای مشتریان خیاط خود ایجاد کنیم و محصولات با تنوع بالا و کیفیت ارائه دهیم. مورد بعدی این است که ما دیدیم در این جهان که همه درگیر هستند و وقت آزادشان کم است و رفتن پیش خیاط برای خیلی‌ها سخت است و بیشتر افراد ترجیح می‌دهند از آنلاین‌شاپ‌ها خرید کنید و ممکن است لباسی که سفارش می‌دهند توی تن بزرگ یا کوچک باشد.

هدف ما حل این مشکل بود. یک پلتفرم به وجود آوردیم که خیاط‌ها به صورت آنلاین سفارش لباس بگیرند. مزیت آن این است که افراد می‌توانند لباس خاص خودشان را داشته باشند. قطعا پیش آمده است که لباسی را تن بازیگر یا خواننده‌ای ببینید و دوست‌ داشته باشید همان لباس را داشته باشید. پارسی دوز این امکان را به شما می‌دهد تا لباس‌های خودتان را سفارشی‌سازی کنید. از دکمه‌ای که روی لباس قرار می‌گیرد تا جنس پارچه‌ای که قرار است استفاده شود به انتخاب مشتری است. اگر برای اندازه‌گیری یا پرو لباس هم فرصت ندارید پیش خیاط بروید ، خیاط می‌تواند به منزل مشتری بیاید. 

در ادغام هنر و استارت‌آپ چه مشکلاتی داشتید؟

مشکلاتی که برای ما به‌وجود آمد دو دسته هستند. یک سری مشکلات مربوط به زمینه‌ای که ما وارد شدیم، در واقع بحث پوشاک و خیاطی است. دسته دوم مشکلاتی که برای همه استارتاپ‌ها وجود دارد.
مشکلات دسته اول شامل تنوع کار ما است. تنوع خیلی از آدم‌ها را می‌ترساند. این موضوع تنوع هم مزیت کار ما حساب می‌شود هم سختی. مشکلات دسته دوم بحث نیروی فنی و منابع انسانی است.

علت انتخاب اسم پارسی دوز چه بوده است؟

دلیل انتخاب اسم پارسی دوز توجه به پوشش  زیبای ایرانی و لباس‌های اصیلی که در ایران استفاده می‌شود. اقوام ایران فرهنگ پوشش زیبایی دارند و هدف پارسی دوز این است که از  فرهنگ لباس ایرانی  در طراحی لباس‌های جدید استفاده کند.

مخاطب هدف شما چه افرادی هستند؟

مخاطب‌های اصلی پارسی دوز خیاط‌ها و فروشندگان لوازم خیاطی و پارچه هستند. از سال۹۸ که ما روی پارسی دوز کار می‌کنیم حتی مشتریانی از شهر‌های دورافتاده هم داشتیم که حتی پست هم به آنجا نمی‌رفت. الان در دوختینو مخاطب هدف ما همه مردم ایران هستند.

برای شروع کار خود چه میزان سرمایه داشتید و این سرمایه از کجا تامین شد؟

کار ما، آشنایی با اعضای تیم و دوره‌های آموزشی‌مان از شتابدهنده پیشگامان کویر یزد که در دانشگاه یزد مستقر است، شروع شد. در ابتدای کار ما یک فروشگاه آنلاین بودیم که با فروشندگانی که با قیمت مناسب‌تری نسبت به بقیه محصولات را عرضه می‌کردند همکاری می‌کردیم. در این زمان کار ما تنها واسطه‌گری بود، انبار نداشتیم و کار انبارگردانی هم نمی‌کردیم. کل سرمایه اولیه‌ای که ما با آن شروع کردیم شاید به 5 میلیون تومان هم نرسد. رفته رفته پارسی دوز در شتابدهنده پیشگامان در مراحل شتابدهی قرار داده شد و با مشاهده پیشرفت کار سرمایه‌گذاری بر روی پارسی دوز شروع شد. توانستیم از طریق پیشگامان یزد جذب سرمایه کنیم و حدود یک سال با شتابدهنده پیشگامان کویر یزد همراه بودیم.

چگونه با 100استارتاپ آشنا شدید؟

از طریق تبلیغات و گروه‌های استارتاپی که در آن‌ها بودیم با 100استارتاپ آشنا شدیم. در رویدادی که 100استارتاپ در یزد برگزار می‌کرد شرکت کردیم و توانستیم جزو تیم‌های برگزیده برای جذب سرمایه باشیم.

تیم پارسی دوز از چند نفر تشکیل شده؟

در حال حاضر به صورت مستقیم ۸ نفر هستیم که ۴ نفر مشغول کارهای فنی مانند پشتیبانی سایت و ۴ نفر مشغول کارهای حقوقی، بازار و غیره هستند. علاوه بر این با حدود ۳۰ نفر دیگر به عنوان خیاط نیز در ارتباط هستیم.

چه میزان جذب سرمایه داشتید و در چه مواردی استفاده شد؟

ما مبلغ ۴۰۰ میلیون تومان جذب سرمایه داشتیم. مقداری از آن، به عنوان سرمایه‌ی در گردش ما برای فروشگاه آنلاین استفاده شده است. قطعا هرچه‌قدر بتوانیم انبارداری قوی‌تری داشته باشیم، سرعت ارسال محصولات خیاطی نیز بالاتر می‌رود. این موضوع باعث بیشتر شدن مشتریان ما و در نهایت جذب تعداد بیشتری خیاط می‌شود که ما را به هدف دوخت لباس آنلاین نزدیک می‌کند. همینطور از این سرمایه در موارد دیگری مانند حقوق افراد تیم و تبلیغات نیز استفاده کردیم.

مدل درآمدی شما به چه صورت است؟

ما سعی داریم بیشتر کارهایی که در پارسی دوز انجام می‌دهیم به صورت خدماتی باشد؛ مانند دوره‌های آموزشی و محتوایی که به صورت رایگان در اختیار مخاطبان قرار می‌دهیم. بخشی از کار ما به صورت B2B‌ (بیزینس به بیزینس) است چون گاهی اوقات فروش بعضی از لوازم را باید به صورت واسطه انجام دهیم. اگر بتوانیم خیاط‌ها را به صورت مستقیم در پلتفرم خودمان داشته باشیم، سعی داریم به سمت مدل B2C حرکت کنیم.

چشم‌انداز شما برای آینده‌ی پارسی دوز چیست؟

با این‌که ما در حال حاضر توانستیم درآمد چشمگیری در این زمینه داشته باشیم و کاربران زیادی را به پلتفرم خود جذب کنیم ولی هنوز ۱٪ این راه را هم نتوانستیم طی کنیم. به این علت که ما در ابتدا باید به هدف خود (ایجاد پلتفرمی که هر شخص بتواند لباس خاص خودش را از آن تهیه کند) برسیم. در حال حاضر ما فقط توانستیم تعدادی خیاط را در شهر یزد دور هم جمع کنیم و در شهرهای مختلف هنوز ثبت‌نام خیاط‌ها در حال انجام است. در یزد توانستیم سفارشی سازی دوخت لباس را تا حدودی انجام دهیم ولی هنوز هم فرهنگ پوشش ایرانی خیلی درگیر نشده است. در رابطه با چشم‌انداز هم، ما در دورانی زندگی می‌کنیم که همه‌چیز روزبه‌روز در حال پیشرفت است؛ ما هم سعی داریم خود را برای متاورس هم آماده کنیم. لباس پوشیدن هم مانند اثر انگشت مختص هر فرد است. حتی قصد داریم افراد هر فرهنگ پوششی که در زندگی عادی دارند را در متاورس هم داشته باشند. خلاصه این‌که اصلا نمی‌توانیم تصور کنیم سرنوشت پارسی دوز به کجا می‌خواهد برسد.

کلام آخر

برای ورود به دنیای کسب‌وکار ذهن خود را درگیر نقطه‌ی شروع، تحقیقات زیاد، برنامه‌های درآمدی و… نکنید. همین حالا شروع کنید، وارد بازار کار شوید زیرا حین جلو رفتن به تجربیات مورد نیاز خود خواهید رسید.

سید امیر موسویان، یکی از هم‌بنیان‌گذاران بلاکچین بلورین، 32 ساله و فارغ التحصیل مهندسی پلیمر از دانشگاه امیرکبیر است. از ابتدای دوران دانشجویی تا به حال به دنبال کارآفرینی و راه‌اندازی کسب‌وکارهای مختلف بوده است. در چند سال اخیر به بازارهای مالی علاقمند شده و در حال حاضر در حوزه فینتک مشغول کار است.

محمد بلادیان، هم‌بنیان‌گذار دیگر بلاکچین بلورین دانشجوی مهندسی صنایع است. او از 14- 15 سالگی کارهای مختلفی در حوزه مالی و مارکتینگ انجام داده است. حدود 3 سال است که وارد فضای بازار سرمایه و رمزارز شده است و در حال حاضر در حوزه فیتک مشغول کار است.

ایده اولیه بلاکچین بلورین از کجا شروع شد؟

حدود یک سال پیش بنده و محمد بلادیان مشغول بررسی و تحلیل بازارهای مالی بودیم؛ که صحبت‌های شخص دیگری را راجع به داده‌های جدیدی که تا به‌حال تجربشان نکرده بودیم شنیدیم. این موضوع برایمان بسیار جالب بود و ایده‌ی ما از این‌جا شکل گرفت که چرا فقط یک عده‌ی خاص باید این داده‌ها را داشته باشند. در نتیجه به فکر راه‌اندازی بلاکچین بلورین افتادیم.

بلاکچین بلورین چه کاری انجام می‌دهد؟

در بلاکچین داده‌هایی با عنوان آن‌چین (On-Chain) وجود دارد که راجع به پشت پرده‌ی بازار و اتفاقاتی است که در معاملات میفتد. ما هم تحلیلی از پشت پرده‌، رفتار سرمایه‌دارهای بازار و افراد سرشناس این حوزه‌ را تجمیع، مرتب و دسته‌بندی کرده و در نهایت به تحلیل‌گران و سرمایه‌گذاران می‌فروشیم تا بتوانند روند‌های اصلی بازار را تشخیص دهند، سرمایه‌گذاری دقیقی داشته باشند و سود خوبی از بازار به دست آورند.

در حوزه‌ی بلاکچین یک موضوع مهم، قدمت سکه‌هاست؛ یا این‌که در حال حاضر چه سکه‌هایی به فروش می‌رود؟ سکه‌ها نو هستند یا قدیمی؟ بعدا چه اتفاقی قرار است برای سکه‌ها بیفتد؟ با این معیارها می‌توان ریسک بازار را تا حد زیادی کاهش داد. ما حدود ۳۰۰ معیار برای تحلیل داریم که به کاربر در بازار کمک می‌کند. به طور کلی، بلاکچین‌بلورین می‌خواهد دست بازار را برای کاربرها رو کند.

چرا حوزه‌ی بلاکچین را انتخاب کردید؟

قبل از راه‌اندازی بلاکچین بلورین، ما جزو سرمایه‌گذاران این حوزه بودیم. بعد از مدتی متوجه نیاز به تحلیل در سرمایه‌گذاری‌های خودمان شدیم. کسب‌وکارهایی را پیدا کردیم که چنین اطلاعاتی عرضه می‌کنند؛ بعد از بررسی‌هایی که انجام دادیم، تصمیم گرفتیم ما هم وارد این حوزه شویم. 

دیتا‌هایی که بر مبنای آن‌چین ارائه می‌کنید چه تفاوتی با تحلیل‌های دیگر دارد؟

از نظر من تحلیل تکنیکال یعنی تصادف و شانس. شما هیچ‌یک از شاخه‌های تحلیل تکنیکال را حتی با وجود قدمتی که دارد، در دوره‌های علمی و معتبر سرمایه‌گذاری، نمی‌بینید. ولی دوره‌های تحلیل فاندامنتال را می‌توانید در تمام آموزشگاه‌های رسمی و مطرح بگذرانید. نمی‌خواهم بگویم که نباید تحلیل تکنیکال انجام داد؛ به‌هرحال آمار و تصادف هم یک نکته است، ولی به نظر ما ارزش خیلی پایینی دارد و چیزی که می‌تواند ارزش آفرین باشد، بحث‌های فاندامنتال است. داده‌های فاندامنتال در بازارهای مالی استاندارد مثل بورس، توسط سبدگردان‌های حرفه‌ای که ریسک سنجی انجام می‌دهند، سبدها را ارزش‌گذاری و داده‌ها را بالا پایین می‌کنند، تامین می‌شود. بدون داده‌های آن‌چین، ما چنین چیزی در بلاکچین نداریم. داده‌‌ی آن‌چین در واقع می‌خواهد نقش داده‌‌های ارزشمند فاندامنتال را در این حوزه پر کند. به نظر من در آینده‌ی نزدیک آن‌چین، مهم‌ترین ابزار تحلیل‌گران خواهد شد.

تیم شما چطور شکل گرفت؟ و برای جذب افراد به تیم بلاکچین بلورین چه معیارهایی اهمیت بیشتری دارد؟

افراد فعلی که در تیم ما هستند، رفاقت‌های چندین ساله با یک‌دیگر دارند که باعث همدلی خیلی زیادی شده است. نکته‌ای که در افراد جدید برای ما مهم است حل کردن خودشان در جامعه و شور و هیجان تیم است. برای تحقق این موضوع هم ما انواع بازی‌ها را در تیم داریم؛ هم بازی‌های میدانی و هم بازی‌های رو‌میزی که باعث تعامل بیشتر اعضای تیم با یک‌دیگر می‌شود. تیم بلاکچین بلورین از افراد جوانی تشکیل شده که خیلی از آن‌ها تازه دانشجو شده‌اند و تجربه‌ی رسمی و آنچنانی در حوزه‌‌های کاری نداشته‌اند؛ ما نیز سعی کردیم تا این تجربه را در خود تیم ایجاد کنیم.

مقاله مرتبط: ۷ ویژگی تیم‌های موفق

مدل درآمدی بلاکچین بلورین به چه صورت است؟

از همان ابتدا منبع اصلی درآمد ما، فروش اشتراک به کاربران بوده است.

مخاطبان هدف شما چه کسانی هستند؟

مخاطبان ما بیشتر افرادی هستند که یک آشنایی حداقلی را با این فضا دارند. به طور مثال بیت‌کوین خریده‌اند، کار با صرافی‌ها را بلدند و سایت‌های تحلیلی را تا حدودی می‌شناسند.

چشم‌انداز شما برای بلاکچین بلورین چیست؟

ما در ابتدا دو مسیر پیش روی خود داشتیم؛ یکی این‌که برگردیم عقب و دیتاهای آن‌چین بیشتری را تولید کنیم، مسیر دیگر هم حرکت رو به جلو و نتیجه‌گیری از دیتا‌های موجود برای اهداف کاربردی‌تر بود. ما مسیر دوم را انتخاب کردیم چون قصد داریم محاسبات و استراتژی‌هایی که یک کاربر باید روی دیتاها پیاده کند تا بتواند از آن‌ها نتیجه‌گیری کند را با هوش مصنوعی پیاده‌سازی کنیم و پیشنهادات مفیدی را به کاربر ارائه کنیم. یکی از افق‌های ما برای بلاکچین بلورین، ارا‌‌ئه‌ی تغییر روند‌های بازار به صورت خودکار، به کاربرهاست. تا این جا که بخشی از این‌ کار را به صورت دستی انجام دادیم، به شدت مورد استقبال کاربرها قرار گرفته است.

از کجا با ۱۰۰استارت‌آپ آشنا شدید؟

زمانی که تصمیم به جذب سرمایه گرفتیم، من یک لیست از تمام سرمایه‌گذارهای ایران آماده کرده بودم. برای همه‌ی آن‌ها، حتی کسانی که در این حوزه فعالیتی نداشتند هم طرح را فرستادیم. یکی از این سرمایه‌گذاران ۱۰۰استارت‌آپ بود که طرح ما را پذیرفت که در نهایت موفق به جذب سرمایه شدیم. شناخت اولیه از ۱۰۰استارت‌آپ‌ هم زمانی داشتیم که قبل از بلاکچین بلورین یک شرکت از ما درخواست لانچ کردن محصول خود را داشت. خاطرم هست که آن‌ها هم برای جذب سرمایه سراغ ۱۰۰استارت‌آپ آمده بودند و در چند رویداد هم شرکت داشتند. همین باعث شناخت اولیه‌ی ما شد که هنگام نوشتن لیست بیشتر تمایل داشتیم ۱۰۰استارت‌آپ طرح ما را بپذیرد؛ چون ۱۰۰استارت‌آپ، یک شخص نیست و همراه خود چندین سرمایه‌گذار دارد.

سرمایه‌ی جذب شده را در چه زمینه‌ای استفاده کردید؟

ما در راند اول، ۶۰۰ میلیون تومان جذب سرمایه کردیم که حجم زیادی از آن برای نیروی انسانی و خریدهایی که داشتیم استفاده شد. طبیعتا قسمتی هم صرف خرید پکیج‌های آموزشی از سایت‌های معتبر خارجی شده است. یک بخش جذاب سایت ما، ارائه تحلیل از پکیج‌های آموزشی معتبر است. با خرید این ویدیو‌ها و بسته‌های آموزشی، علاوه بر ارائه آن‌ها به کاربران، خود تیم‌ هم آموزش می‌دید که در نهایت با این فرآیند‌ها، کنار یک‌دیگر به رشد خوبی رسیدیم. 

تاثیر جذب سرمایه روی کسب‌وکار و تیم شما چه بود؟

به شخصه مهمٰ‌ترین تاثیری که روی من داشت، جدا شدن از کار قبلی و تمرکز کامل روی بلاکچین بلورین بود. برای باقی تیم هم به همین شکل، باعث شد همگی روی این پروژه متمرکز شویم. علاوه بر آن، پیش‌بینی ما این بود که طی یک سال می‌توانیم بسته‌‌های خود را ارائه کنیم، ولی جذب سرمایه این مدت را به دو ماه کاهش داد. بعدها من فکر می‌کردم شاید نباید جذب سرمایه‌ می‌کردیم تا تمام سهام برای خودمان باقی بماند؛ ولی زمان ورود به بازار، یکی از مهم‌ترین پارامتر‌های موفقیت یک استارتاپ است. کند بودن و ورود دیرهنگام به بازار می‌تواند یک ایده را به کل نابود کند.

مقاله مرتبط: ایده، خلاقیت و نوآوری را باهم اشتباه نگیرید!

کلام آخر

ریسک نکردن، بزرگترین ریسک است. افرادی که در زندگی ریسک نمی‌کنند و سعی می‌کنند در دایره‌ی امن خود باشند نسبت به افراد دیگر بیشتر در معرض ریسک نابودی هستند.

اینی فای چطور شکل گرفت؟ و به چه معناست؟

داستان ما از نسخه شاپی فای شکل گرفت. یکی از دوستان بنده از اینستاگرام محصولی را خریداری کرد که این محصول را برایش ارسال نکردند. بعد از پیگیری‌های مداوم، این معضل را شناسایی کردیم، به دنبال راه‌حل برای آن گشتیم که متوجه شدیم چنین کسب‌وکاری در بازار بین‌الملل با نام شاپی فای مشغول به کار است. بخشی از الگوبرداری اینی فای نیز از این داستان بود. قسمت اول کلمه اینی فای هم از ابتدای کلمه اینستاگرام گرفته شده است. در رابطه با بحث برندینگ هم، دو i مقابل یک‌دیگر در حال مذاکره هستند و اینی فای بین آن‌ها قرار دارد.

اینی فای چه کار می‌کند؟

بسیاری از فروشگاه‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی، معمولا شخصی را برای پاسخگویی به سوالات مشتریان، ارزیابی محصول و ثبت سفارش در نظر می‌گیرند. این روش مشکلات زیادی را هم برای خریداران و هم برای فروشندگان ایجاد کرده است. خیلی اوقات خریدار مبلغ را واریز کرده ولی محصولی دریافت نمی‌کند. گاهی مشتری در ساعاتی می‌خواهد ثبت سفارش داشته باشد که ادمین پاسخگو نیست و چون خرید، یک فرآیند هیجانی است، مشتری خرید خود را انجام نمی‌دهد. همچنین تعدد کانال‌های ارتباطی یک فروشگاه باعث سردرگمی ادمین و در نهایت نارضایتی مشتری می‌شود. اینی فای هم با رسالت حل این معضل در شبکه‌های اجتماعی و تضمین خرید برای مشتریان وارد این ماجرا شد. ما اپلیکیشنی برای فروشگاه‌های شبکه‌های اجتماعی ایجاد کردیم که با ثبت‌ نام در این برنامه، لینکی برای آن‌ها ساخته می‌شود. فروشندگان می‌توانند در این لینک  تمام پست‌های شبکه‌های اجتماعی خود را یک جا ببینند، تبدیل به کالا کنند، قیمت‌گذاری انجام دهند و هزینه ارسال را مشخص کنند. کافیست خریداران روی لینک ثبت شده کلیک کرده و با ثبت اطلاعات و دریافت کد رهگیری به سادگی سفارش خود را انجام دهند و نگران مسائل پیش رو نباشند. در نهایت پس از رسیدن مرسوله به مشتری، ما هزینه را به فروشنده تحویل می‌دهیم.

تیم اینی فای چطور شکل گرفت؟

ما از سال ۸۶ شروع به کار کردیم؛ در سال ۹۷ تیم فنی اینی فای روی پروژه دیگری مشغول به کار بود که ایده‌ اینی فای شکل گرفت و کار را به این سمت سوق دادیم. خانم اسفندیاری، آقای محمد‌صالحی و بنده به عنوان اعضای اصلی تیم از ابتدای اینی فای  در تیم حضور داشتیم.

در طی مسیر با چه چالش‌هایی مواجه شدید؟

علی رغم تفکر افراد، ورود به بازار برای کسب‌وکارهای B2C سخت‌تر از کسب‌وکار‌های B2B است. در این مدل کسب‌وکارها خیلی اصول مذاکره مطرح نیست و به جای آن باید به بحث‌های برندینگ، اعتماد‌سازی و بازاریابی توجه داشت. کسب‌وکار‌های B2C، به مراتب چالش‌های بیشتر و هزینه‌های زیادتری برای بازاریابی به همراه دارد. ما نیز سعی داشتیم مدل کسب‌وکارمان را به B2B تغییر دهیم؛ در نتیجه مخاطب هدف خود را کسب‌وکارهای شبکه‌های اجتماعی مختلف در نظر گرفتیم. البته که باز هم فرآیند اعتمادسازی و آگاهی از برند (brand awareness)، سختی‌های خود را دارد که استارت‌آپ‌ها با آن درگیر هستند.

مقاله مرتبط:ساده و کاربردی بازاریابی کنید

مدل‌ درآمدی شما به چه صورت است؟

ما در اینی فای سه طرح برنزی، نقره‌ای و طلایی برای مشتریان خود در نظر گرفتیم که هریک تعرفه متفاوتی دارد. در طرح برنزی کارمزد ۳٪ تا سقف ۳۰۰۰۰ تومان، در طرح نقره‌ای کارمزد ۲٪ تا سقف ۲۵۰۰۰ تومان و در طرح طلایی کارمزد ۰.۵٪ تا سقف ۱۰۰۰۰ تومان، دریافت می‌کنیم. یک سری سرویس هم در قالب خدمات اختصاصی داریم؛ برای کسانی که می‌خواهند برند خود را حفظ کنند، اسم اینی فای را از ابتدای آدرس فروشگاه برمی‌داریم، درگاه پرداخت را به اسم خود فروشگاه صادر می‌کنیم و حتی پیامک‌های ارسالی را هم با نام خود فروشگاه می‌فرستیم.

چه شد که به فکر جذب سرمایه‌ از ۱۰۰استارت‌آپ افتادید؟

در استارتاپ‌ها ۹۰٪ احتمال شکست و تنها ۱۰٪ احتمال برد وجود دارد. به همین دلیل کسب‌وکارهای حوزه فاوا (فناوری اطلاعات و ارتباطات) و استارتاپ‌ها مجبور هستند به سمت سرمایه‌گذاران خطرپذیر بروند. با سرمایه شخصی شاید تا حدی بتوان کار را جلو برد ولی از یک جایی به بعد، سرمایه‌گذاران باید ورود کنند تا با کاهش ریسک برای کارآفرینان به رشد آن‌ها کمک کنند. به همین علت با چند صندوق سرمایه‌گذاری ارتباط گرفتیم، اولین سرمایه‌گذار ما هم شرکت توسعه کارآفرینی بهمن بود. در ادامه با توجه به رشدی که مد نظر داشتیم با صندوق‌های دیگر هم ارتباط گرفتیم که یکی از آن‌ها ۱۰۰استارت‌آپ بود. مزیت‌های ۱۰۰‌استارت‌آپ، حضور فعال در اکوسیستم استارتاپی، آشنایی با رویکرد استارتاپ‌ها و ارتباط خوبی است که با کسب‌وکارهای حوزه‌ی فاوا دارد. همین‌طور با استفاده از اهرم‌های رسانه‌ای، ارتباطی و مشاوره‌ای ۱۰۰استارت‌آپ، می‌توان اسکیل‌آپ خوبی انجام داد.

چه عاملی باعث موفقیت شما در روند جذب سرمایه از ۱۰۰استارت‌آپ شد؟

مورد اول بازار جذاب و موقعیت خوبی بود که ما شناسایی کرده بودیم. مورد دوم فکر می‌کنم تجربه‌ی تیمی ما بود؛ به این علت که ادبیات مذاکره و نحوه تعامل با سرمایه‌گذار بسیار حائز اهمیت است.

سرمایه‌ جذب شده را در چه زمینه‌ای استفاده کردید؟

معمولا سرمایه‌گذار مایل است که شما برای توسعه بازار جذب سرمایه انجام دهید و برای توسعه محصول خیلی ریسک سرمایه‌گذاری را نمی‌پذیرد؛ مگر در استارتاپ‌های خاص. به همین علت، ما هم سرمایه دریافتی را صرف توسعه و شناسایی بازار کردیم و حدود ۷۰٪ سرمایه ما صرف بحث‌های مارکتینگی شد.

مقاله مرتبط: تمام مارکتینگ را نباید برون سپاری کرد

بزرگترین چالشی که در جذب سرمایه‌ی خود داشتید چه بود؟

دو مسئله اصلی برای ما وجود داشت؛ اولین مسئله‌ی ما، چالش حقوقی در زمینه قرارداد، ثبت شرکت جدید و ردوبدل کردن حق امتیازهای متفاوت بود. مسئله دیگر هم ابهام بازار بود؛ چون محصول ما نسخه اولیه بود، قاعدتا تجربه‌ی آنچنانی نداشتیم و باید خود را به سرمایه‌گذار اثبات می‌کردیم.

چشم‌انداز شما برای آینده‌ی اینی فای چیست؟

یکی از برنامه‌های اصلی ما برای آینده‌ی اینی فای، توسعه‌ی کسب‌وکار‌های کوچک و متوسط است. این موضوع عملا به توزیع اقتصادی در لایه‌های پایین‌تر جامعه هم کمک خواهد کرد. ما قصد نداریم با نظام سرمایه‌داری به مشکل بخوریم، ولی واقعیت این است که ثروت در لایه‌های بالای جامعه انباشته شده است که باعث بیشتر شدن فاصله‌ی طبقاتی می‌شود. این موضوع حتی سبب می‌شود ثروتمندان نیز امنیت کافی را برای استفاده از ثروت خود را نداشته باشند. یکی از مزیت‌های شبکه‌های اجتماعی، کم کردن فاصله‌ی اجتماعی است. ما هم قصد داریم از این فرصت استفاده کنیم و در سطوح مختلف توزیع ثروت انجام دهیم، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را توسعه دهیم، درآمدزایی آن‌ها را افزایش دهیم و هزینه‌های فروششان را کم کنیم.

کلام آخر

ما باید تب کارآفرینی را در کشور کاهش دهیم، همه قرار نیست کارآفرین باشند. منتظر اتفاقات بیرونی نباشیم، از خودمان شروع کنیم؛  هرکدام از ما به عنوان یک شهروند، کارآفرین، کارمند یا هر نقش دیگری، نقش خود را  در جامعه به خوبی ایفا کنیم.

محمد عرفان انوری، ۲۴ ساله، دارای کارشناسی مکانیک و بنیان‌گذار برد‌باز است. بردباز یک برند تولید و طراحی بازی‌های رو‌میزی است که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۷ به صورت غیر رسمی و در سال ۱۳۹۸ به صورت رسمی با ثبت برند شروع کرده است. در ادامه، مصاحبه‌ی ۱۰۰استارتاپ با بنیان‌گذار این تیم را خواهیم خواند که به مسائلی از جمله، جذب سرمایه، چالش‌های استارت‌آپ‌ها و مارکتینگ پرداختیم.

شکل‌گیری برد‌باز به چه صورت بود؟

شکل‌گیری ایده‌ی ما از یک دورهمی در یک کافه بازی بود. در واقع ما یک تجربه‌ی شیرین از بردگیم آن جا داشتیم ولی به دلیل قیمت بالای آن قادر به خرید نبودیم. این دغدغه باعث شکل‌گیری ایده‌ی ساخت بازی‌های رومیزی ایرانی شد. هدف ما این است که همه‌ی اقشار بتوانند بردگیم‌های موردعلاقه‌ی خود را تهیه کنند. ما نمونه‌ی اولیه را تولید کردیم، ولی در فروش آن با شکست مواجه شدیم. بعد از آن با ارتقا کیفیت محصول اولیه موفق به جلب توجه بازار و استقبال خوب مردم از محصول شدیم.

دانشگاه تا چه اندازه در موفقیت شما تاثیر داشته است؟

رشته تحصیلی من در دوره‌ی کارشناسی، مهندسی مکانیک بوده و در حال حاضر هم مشغول خواندن ارشد هستم. رشته‌ی MBA را به عنوان تحصیلات آکادمیک در کنار مکانیک خوانده‌‌ام. تحصیلات دانشگاهی، به‌جز رسیدن به ایده، تاثیر دیگری در کسب‌وکار فعلی من نداشته است. ولی دوره‌ی MBA، در زمینه‌ی مدیریتی کمک خیلی زیادی کرد.

مقاله مرتبط: 10 ویژگی یک ایده تجاری خوب

در مصاحبه ۱۰۰استارتاپ با خانم غلامی، به بحث راجع به مسائل حقوقی استارت‌آپ‌ها، چالش‌های راه‌اندازی کسب‌وکار و داستان شکل‌گیری تکداد، پرداختیم؛ با ما همراه باشید.

اول تیم، بعد ایده

ایده‌ی تکداد چه‌طور شکل گرفت؟

ما اول تیم تکداد را تشکیل دادیم سپس به ایده‌ی آن رسیدیم. اواخر پاییز ۹۸، همکار سابق بنده، آقای شریفی منش به واسطه‌ی تخصص حقوقی که داشتند، پیشنهاد راه‌اندازی یک استارت‌آپ حقوقی را به من دادند. ۲ الی ۳ سال با اکوسیستم استارتاپی اصفهان در ارتباط بودیم؛ مصاحبه انجام دادیم، دغدغه‌های آن‌ها را شنیدیم و جزئیات کارشان را بررسی کردیم؛ بعد از این بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که جای خالی حقوق در اکوسیستم بسیار احساس می‌شود.

اوایل زمستان ۹۸ ایده‌ی تکداد قطعی شد و تصمیم گرفتیم در این حوزه مشغول به کار شویم. بحران همه‌گیری کرونا باعث شد تا ۵ ماهی کار متوقف شود. در تیر ماه سال ۹۹ ایده‌ی خودمان را با صندوق پژوهش و نوآوری اصفهان در میان گذاشتیم که استقبال زیادی صورت گرفت و قرار شد به عنوان مشاور در کنار مدیر حقوقی صندوق قرار بگیریم و بعد هم ایده‌ی خودمان را پیاده‌سازی کنیم. به‌طور رسمی از تابستان ۹۹ شروع به کار کردن روی ایده کردیم. اعتماد و کمکی که صندوق به ما داشت باعث شد پرقدرت مسیر را ادامه دهیم.

تکداد چه‌کاری انجام می‌دهد؟ 

تکداد یک پلتفرم حقوقی برای همه‌ی کسب‌وکارها بخصوص کسب‌وکارهای حوزه‌ی فناوری اطلاعات است. اهداف اصلی تکداد داوری حقوقی و اتصال کسب‌وکارها به وکلای متخصص آن‌هاست. البته این اهداف نیازمند به پیش‌زمینه‌هایی است؛ از جمله داشتن بانک قراردادی قوی در حوزه‌های مختلف، ارائه مشاوره‌های حقوقی جامع، داشتن مشاوران متخصص و توانایی سیستم‌سازی حقوقی در کسب‌وکارها.

تیم تکداد چه‌طور شکل گرفت؟

تیم اصلی ما شامل ۴ نفر است؛ نیروی اصلی ما آقای علیرضا شریفی منش، متخصص حقوقی ما هستند. من و ایشان به مدت ۵ سال در حوزه‌های رسانه، روابط عمومی و محتوا با یک‌دیگر همکار بودیم. آقای مهرزاد ربیع، متخصص نرم‌افزار، سایت، شبکه‌های اجتماعی و سئو هستند که از سال ۹۸ قبل از تکداد با ما آشنا شدند. خانم مینا جلوانی، متخصص در زمینه کارآفرینی هستند. افراد دیگری از جمله خانم مائده بخشنده، از دانشجوهای من در دانشگاه بودند که برای مسائل سئو به ایشان آموزش‌های لازم را ارائه دادیم و کنار ما مشغول به کار شدند. باقی نیروها، در حوزه‌های مختلف حقوقی فعال هستند. 

در مسیر راه‌اندازی کسب‌وکار با چه چالش‌هایی مواجه شدید؟

در ابتدا با چالش مالی و مکان برای کار مواجه بودیم. صندوق پژوهش و نوآوری اصفهان دفتری برای کار به ما داد که در ازای آن مبلغی دریافت نمی‌کرد. در رابطه با چالش مالی و نداشتن سرمایه، ۱۰۰استارتاپ خیلی به ما کمک کرد. بعد از حل شدن مشکل سرمایه و تزریق پول به تکداد، تازه با چالش منابع انسانی مواجه شدیم. مسئله‌‌ این بود که محیط دوستانه داشته باشیم یا بروکراسی اداری را پیاده‌سازی کنیم. البته چون مدام با افراد سروکار داریم، چالش منابع انسانی هیچ‌وقت تمامی ندارد.

علت شکل‌گیری تکداد

راجع به اهمیت مسائل حقوقی در استارت‌آپ‌ها بفرمایید.

زمانی که می‌خواهیم ثبت شرکت انجام دهیم یا دفاتر مالیاتی پر کنیم، مسائل حقوقی ملموس‌تر می‌شود. یادگیری این مسائل به راحتی آموزش در موسسات حقوقی بیرون نیست. از همان ابتدای راه‌اندازی یک کسب‌وکار، در کنار فرآیند مالی، تولید، منابع انسانی و بازرگانی، توجه داشته باشیم یک فرآیند دیگر به عنوان فرآیند حقوقی نیز وجود دارد. اگر ابتدای کار به این مسائل توجه نشود، کارفرما وسط کار مجبور است با صرف هزینه و وقت بیشتر به این مسائل بپردازد. علت شکل‌گیری تکداد نیز احساس نیاز استارت‌آپ‌ها به این قبیل مسائل بود.

رقبای شما چه کسانی هستند؟ مزیت رقابتی تکداد نسبت به آن‌ها چیست؟

سایت‌های وینداد، لامینگو، دادسان و رکلا مواردی هستند که در حوزه‌های حقوقی مشغول به فعالیتند و هر‌کدام از یک جنبه رقیب تکداد محسوب می‌شوند. رقبای دیگر، افرادی هستند که به‌صورت فردی مشغول به کارند. ما سعی داریم ارتباط خوبی با آدم‌ها داشته باشیم، حس خوبی به آن‌ها القا کنیم و در مخاطبانمان اعتماد‌سازی انجام دهیم. یک مزیت رقابتی که اخیرا سعی داریم اضافه کنیم این است که تکداد را به کارگزاری حقوقی اکوسیستم استارت‌آپی ایران تبدیل کنیم. در بهمن سال ۱۴۰۰ نیز به عنوان کارگزار حقوقی رویداد مهرگان اصفهان ایفای نقش داشتیم که تجربه‌ی بسیار خوبی بود.

مدل درآمدی شما به چه صورت است؟

مدل درآمدی اصلی که برای ما خیلی جذاب است بحث داوری حقوقی است. در حال حاضر فروش قراردادهای تکی که از طریق سئو و سرچ گوگل اتفاق می‌افتد یکی از درآمدهای روزانه ماست. مشاوره‌های آنلاین و تلفنی که انجام می‌دهیم یک راه دیگر کسب درآمد ماست. مورد بعدی، قراردادهای تخصصی است که بخشی از آن از طریق سرچ گوگل و بخشی از طریق ارتباط ما با کسب‌وکارهای مختلف صورت می‌گیرد و در آخر نیز کارگزاری حقوقی و سیستم‌سازی حقوقی برای شرکت‌ها، بخشی از درآمد ما را شکل می‌دهد.

جذب سرمایه

چرا به فکر جذب سرمایه افتادید؟ و چه‌طور با ۱۰۰استارتاپ آشنا شدید؟

به این علت که از لحاظ شخصی قادر به تزریق سرمایه نبودیم، از همان ابتدا که ایده به ذهنمان رسید، به فکر جذب سرمایه افتادیم. در کار قبلی که با سرمایه‌ی صفر شروع کردیم و جذب سرمایه‌ای هم نداشتیم، با مشکلات زیادی از جمله از دست دادن نیرو‌ی انسانی خوب، مواجه شدیم؛ در نتیجه برای تکداد تصمیم گرفتیم از ابتدا یک سرمایه‌گذار در کنار خودمان داشته باشیم تا به عنوان یک متخصص ما را حمایت کند. ما که با صندوق پژوهش و نوآوری اصفهان در ارتباط بودیم، قصد جذب سرمایه از خودشان را داشتیم که به پیشنهاد خود صندوق به دلیل اعتبار و تسهیلات بیشتر سراغ ۱۰۰استارتاپ آمدیم.

به نظر شما در ارائه به سرمایه‌گذار چه چیزی اهمیت بیشتری دارد؟

تجربه‌ای که من داشتم، میزان تسلط فرد روی ارائه‌، بیان و کنترل استرس خود بسیار تاثیر‌گذار است. سرمایه‌گذار را به این نتیجه برسانید که اگر شما روی ایده‌ی من سرمایه‌گذاری کنید یا نه، من روی اجرای این ایده پافشاری خواهم کرد. آن‌ها روی ایده‌ای سرمایه‌گذاری می‌کنند که بدانند آن تیم برای کار کردن بسیار مصمم است.

نقد یا پیشنهادی به ۱۰۰استارتاپ دارید؟

اگر یک شبکه‌ی ارتباطی در ۱۰۰استارتاپ شکل بگیرد تا تیم‌ها بتوانند با یک‌دیگر در ارتباط باشند قطعا تاثیر مثبتی خواهد داشت.

وضعیت فعلی تکداد چطور است؟ و چشم‌انداز ۱۰ ساله‌ی شما برای آن چیست؟

در حال حاضر مشغول به کشف بازارهای جدید هستیم. در خیلی از این بازارها باید نیازسازی به مسائل حقوقی انجام شود. فعلا روی خدمات فعلی و به ثبات رساندن آن‌ها تمرکز داریم. چشم‌انداز ما برای تکداد این است که بتواند یکی از بهترین موسسات حقوقی اکوسیستم استارتاپی و کارآفرینی ایران باشد.

به‌نظر شما ایده مهم‌تر است یا تیم؟

 هر کدام در یک بازه‌ی زمانی اهمیت بیشتری دارد. در ابتدا ایده اهمیت دارد؛ باید بررسی شود که آیا ایده قابلیت پیاده‌سازی دارد؟ مشتری لازم برای محصول وجود دارد. از یک جایی به بعد حتی اگر بهترین ایده هم داشته باشید ولی تیم مناسبی برای پیاده‌سازی آن نباشد، ایده نابود می‌شود. ایده یک فرصت است؛ این‌که چه‌طور از این ایده استفاده کنید به شما بستگی دارد.

کار یا تحصیل؟

تاثیر دانشگاه در موفقیت شغلی شما به چه میزان بوده است؟

دانشگاه و رشته‌ای که انتخاب کرده بودم، تاثیر بسیار زیادی در موفقیت و شرایط فعلی من داشت. در طول تحصیل و حتی اوایل کار که کارمند بودم، به این فکر می‌کردم که کدام‌ یک از دروسی که خواندم برای من قابل استفاده است. ولی زمانی‌ که از فضای کارمندی جدا شدم و تصمیم به راه‌اندازی کسب‌ و کار خودم گرفتم، در همان ۶ هفته‌ی اول تمام دروسی که طی ۶ سال دانشگاه خوانده بودم، مثل برق و باد از جلوی چشمانم گذشت. اگر این رشته را نخوانده بودم، الان یا اصلا کار نمی‌کردم یا یک کارمند ساده بودم.

تعریف شما از فرهنگ سازمانی چیست؟

فرهنگ آن حس خوبی است که حتی وقتی کنار یک‌دیگر نیستیم هم وجود داشته باشد. این حس خوب از کار کردن با ذوق و اشتیاق نشئت می‌گیرد و این ذوق و اشتیاق به دلیل آرامشی است که کنار هم‌تیمی‌های خود دارید. با توجه به تعریف علمی فرهنگ سازمانی، اگر ارزش‌های فردی من با ارزش‌های فردی تک تک آدم‌هایی که کنار من هستند یکی باشد، کنار آن‌ها آرامش خواهم داشت. اگر ما داخل تیم حس خوبی نداشته باشیم نمی‌توانیم به مشتری حس خوبی بدهیم و در نتیجه اصلا نمی‌توانیم کار کنیم.

در راه‌اندازی یک استارت‌آپ چه مسئله‌ای اهمیت بیشتری دارد؟

اراده‌ی کسی که می‌خواهد یک کسب‌وکار راه‌اندازی کند، استقامتی که برای رسیدن به هدف دارد، میزان خودمدیریتی، مرزهای فردی و تصمیماتی که می‌گیرد از هر‌چیزی مهم‌تر است. حتی اگر بهترین تجهیزات و بیشترین سرمایه تزریق شود ولی خود‌مدیریتی وجود نداشته باشد، قاعدتا کار خیلی پیش نخواهد رفت.

در یک کلمه ۱۰۰استارتاپ را توصیف کنید.

امیددهنده

اگر یک میلیون دلار به شما بدهند، با آن چه کار می‌کنید؟

اگر منطقی نگاه کنم، به کار تزریقش می‌کنم تا بتوانیم به رشد سریع‌تری برسیم. اگر احساسی به موضوع نگاه کنم، مبلغی را برای سفر دور دنیا می‌گذارم و بقیه را به کار تزریق می‌کنم؛ ولی قطعا مبلغی را برای سرمایه‌گذاری در ۱۰۰استارتاپ استفاده خواهم کرد.

در ازای چه چیزی کسب‌وکاری که ساختید را رها می‌کنید؟

هم من و هم بقیه تیم بارها در این موقعیت قرار گرفتیم. به طور مثال در بهمن ۹۸ موقعیت شغلی با درآمد خیلی بهتر به من پیشنهاد شد که شدیدا باعث درگیری ذهنی من شده بود. ولی همه‌ی ما از تمام پیشنهادات جذاب گذشتیم. در نتیجه تکداد را با هیچ چیز دیگری عوض نخواهیم کرد.

اگر به عقب برگردید باز هم این شغل را انتخاب می‌کنید؟

بله، قطعا این مسیر را طی خواهم کرد.

کدام ویژگی تکداد را خیلی دوست دارید؟

تیم؛ این‌که همه‌ی ما در حال حاضر در تکداد خوشحالیم برای من بسیار جذاب است.

اگر مطمئن بودید شکست نمی‌خورید چه کاری انجام می‌دادید؟

حساب بانکی تکداد را خرج کارهایی مانند تبلیغات شهری می‌کردیم، حقوق‌ها را افزایش می‌دادیم و با خیال راحت سریع‌تر از بودجه برای پیشرفت تکداد استفاده می‌کردیم.

یک کتاب به ما معرفی کنید.

توسعه‌ی مهارت‌های مدیران، ترجمه‌ي دکتر الوانی انتشارات سمت

چه پیشنهادی برای کسانی که تازه می‌خواهند استارت‌آپ راه‌اندازی کنند، دارید؟

تیم را خیلی دقیق بچینید و تکلیف هرکس با خودش مشخص باشد. تحقیقات بازار خوبی داشته باشید، از شکست و چالش‌ها نترسید و در عین حال مغرور هم نباشید. مصمم بودن اعضای تیم و اراده و صبر آن‌ها اهمیت زیادی در موفقیت دارد.