۱۰ کسب‌و‌کار استارتاپی در حوزه سالمندی و بازنشستگی در ۱۰۰ دقیقه معرفی شد. به گزارش دبیرخانه رویداد سپیدار ۲، این رویداد در روز دوشنبه ۳ بهمن ماه با ارائه ۱۰ کسب‌و‌کار استارتاپی در حوزه سالمندی و بازنشستگی در مرکز رویدادهای ۱۰۰استارت‌آپ با حضور سخنرانان و کارشناسان این حوزه برگزار و مباحث مهمی در حوزه سالمندی، بازنشستگی و صنعت طول عمر مطرح شد.

سعید زاهدی قائم مقام مرکز نوآوری سپید در این رویداد به ایراد سخنرانی پرداخت و گفت: حوزه سالمندی، حوزه بسیار مهمی در دنیا محسوب می‌شود و نیاز جهان بر این است که در این زمینه کسب‌وکارهای متنوعی راه‌اندازی شود. تاکنون در دنیا حدود یک میلیارد سالمند شناسایی شده و در این حوزه کسب‌و‌کارهای زیادی شکل گرفته است که آن‌ها علاوه بر تامین نیازهای سالمندان، تولید ثروت کرده‌اند. از سوی دیگر باتوجه به اینکه در کشور ما هرم سنی در حال افزایش است می‌بایست در این حوزه به کسب‌وکارهای نوینی فکر کنیم که علاوه بر حل چالش‌های سالمندان کشور، از این طریق درآمدزایی نیز حاصل شود.

 قائم مقام مرکز نوآوری سپید تصریح کرد: در این رویداد تلاش بر این است تا فرآیندی رقم بخورد که کارشناسان بتوانند در حوزه کسب‌و‌کارهای کوچک و بزرگ استارتاپی به رشد برسند. متخصصان این حوزه بر این باورند که نیاز است در کشور نهادهای مختلف اجتماعی و دولتی هم‌قدم شوند تا با فعال کردن بخش‌های مختلف به سوی حرکتی نوین پیش بروند.

در این رویداد زهره آشوری از مجموعه وقت زندگی، سمیرا گل محمدی از مرکز درمان در منزل امداد، آزاده سادات ترابی از رادیو ریشه، مهدی زاهدی اول از سرو هانا، احسان دربانیان از بانک زمان، حامد عزیزی از آسانیسم، فرزاد جوانکاری از کوک باز، امیر سرعتی از توان سازان فردا، مهری سادات موسوی از جهاد دانشگاهی واحد علامه طباطبائی و آرش برجی خانی از هلثیو به ارائه و معرفی کسب‌و‌کار استارتاپی خود پرداختند.

لازم به ذکر است رویداد پایانی، با عنوان رویداد سرمایه‌گذاری سپیدار در اواسط اسفند ماه ۱۴۰۱ توسط مرکز نوآوری سپید و ۱۰۰‌استارت‌آپ برگزار خواهد شد که هدف از آن سرمایه‌گذاری بر استارتاپ‌های حوزه سالمندی و بازنشستگی است و علاقمندان به شرکت در این رویداد می توانند با مراجعه به سایت 100‌استارت‌آپ اقدام به ثبت نام در این رویداد کنند.

وقتی استارت‌آپ خود را با موفقیت راه‌اندازی کردیم، زمان آن می‌رسد که آن را اسکیل‌آپ (scaleup) یا مقیاس‌پذیر کنیم. این مرحله برای بسیاری از استارت‌آپ‌ها با چالش‌هایی همراه است اما اگر برای آن برنامه و استراتژی مشخصی داشته باشیم این فرایند بسیار ساده است. برای اینکه با موانع و مسائل این فرایند آشنا شویم، بهتر دیدیم که اول به این موضوع بپردازیم که چگونه استارت‌آپ خود را اسکیل‌آپ کنیم و در ادامه برای مقیاس‌پذیری استارت‌آپ‌ها ۷ استراتژی مهم ارائه دهیم. اگر شما نیز در فکر اسکیل‌آپ‌کردن استارت‌آپ خود هستید لطفاً تا انتهای این مقاله همراه ما باشید. 

چطور شروع کنیم؟

یکی از مشکلاتی که اغلب استارت‌آپ‌ها دارند این است که نمی‌دانند پیش از اسکیل‌آپ کسب‌وکارشان به چه نکاتی توجه کنند. هر استارت‌آپی پیش از مقیاس‌‌پذیری به مقدماتی نیاز دارد که مهم‌ترین آن تأمین منابع مالی و زمانی است. اگر استارت‌آپ خود را به‌‌تنهایی یا در کنار شغل دیگری اداره می‌کنیم، پیش از هر اقدامی باید صرفاً بر استارت‌آپ خود متمرکز شویم و از شغل دیگرمان استعفا دهیم. ممکن است از قبل این مرحله را گذرانده باشیم که در این حالت بودجه خود را افزایش می‌دهیم. زیرا برای مقیاس‌پذیری استارت‌آپ خود، به هزینه‌های بازاریابی یا سرمایه‌گذاری بیشتر برای محصول یا خدمات نیاز داریم.

بیایید این موضوع را بیشتر بررسی کنیم. اسکیل‌آپ مرحله مهمی در فرایند رشد استارت‌آپ‌ها محسوب می‌شود که پیش از آن ضروری است مسائلی را در نظر بگیریم تا با شکست مواجه نشویم. پیشنهاد می‌کنیم پیش از ورود به مرحله اسکیل‌آپ این جوانب را بسنجید:

تیم حرفه‌ای

اگر اعضای تیممان به‌خوبی با یکدیگر همکاری می‌کنند ولی کارها با کیفیت و حجم مناسبی پیش نمی‌رود، ممکن است نشانه این باشد که وقت آن است تا نیروی عملیاتی خود را افزایش دهیم. برای این منظور بهتر است مطمئن شویم که افراد شایسته را استخدام می‌کنیم که مکمل تیم فعلی‌مان باشد. این کار باعث می‌شود تیم فعلی عملکرد بهتری داشته باشد و بهترین کیفیت را ارائه دهد.

جاه‌طلبی

میزان موفقیت خود را در دستیابی به اهدافی که برای کسب‌وکار خود تعیین کرده‌ایم ارزیابی کنیم. اگر بتوانیم صادقانه دستاورد و موفقیت‌های بزرگ خود را بسنجیم، یعنی زمان آن رسیده است که با هدف‌گذاری بزرگ‌تری چالش‌ها و ریسک‌پذیری خود را افزایش دهیم. تعیین اهدف جاه‌طلبانه می‌تواند کسب‌وکارمان را به مراتب بالاتری برساند.

قدرت مالی

قبل از اینکه بخواهیم یک استارت‌آپ مقیاس‌پذیر بسازیم و رشد کنیم، باید از نظر مالی در جایگاه خوبی باشیم. اگر شرکتمان خدماتی ارائه می‌دهد، باید مشتریان فعلی آن زیاد باشد تا بتوانیم برنامه‌هایی برای جذب مشتریان جدید در آن بگنجانیم. اگر محصولی داریم، مطمئن شویم که بودجه زیادی برای تحقیق و توسعه، تبلیغات، موجودی و سایر هزینه‌های مرتبط در اختیار داریم.

زیرساخت قوی

اگر جنبه ٔفنی استارت‌آپ بدون مشکل و ایرادی اجرا می‌شود، یعنی ما آمادگی و توانایی مدیریت کاربران و ترافیک بیشتر را داریم. اگر هم در این‌باره مطمئن نیستیم می‌توانیم با ابزارهایی عملکرد فنی آن را بررسی کنیم تا مطمئن شویم که می‌توانیم هرگونه افزایش ترافیک را مدیریت کنیم. این ارزیابی ساده مشخص می‌کند آیا زیرساخت‌های فناوری‌محور استارت‌آپ ما برای افزایش فعالیت‌های تجاری آماده است یا خیر.

تعیین استراتژی مقیاس‌پذیری

برای گسترش و اسکیل‌آپ‌شدن همه کسب‌وکارها هیچ‌گاه نمی‌توانیم راهکار مشخصی در نظر بگیریم. برای این منظور صرفاً استراتژی‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانیم از بین آن‌ها انتخاب کنیم. در ادامه برای آنکه به دیدگاه بهتری برسیم به ۷ استراتژی موفق برای مقیاس‌پذیری استارت‌آپ‌ها اشاره می‌کنیم:‌

• منابع مالی استارت‌‌آپ خود را حرفه‌ای مدیریت کنیم.

اگر تاحالا به‌شیوه‌ای سنتی منابع مالی استارت‌آپ خود را مدیریت می‌کردیم، برای رشد و ارتقا به مرحله اسکیل‌آپ لازم است منابع مالی و بودجه خود را حرفه‌ای مدیریت کنیم. بدین صورت که با ایجاد یک جدول واضح و ساده صورت های مالی و سایر اسناد مرتبط را مرتب کنیم و مطمئن شویم که برنامه‌های خود برای توسعه، سودآوری‌های فعلی یا آینده و زمان بازگشت سرمایه را واقع‌بینانه و منطقی در نظر گرفته‌ایم.

• روی زیرساخت‌های فنّاوری استارت‌آپ خود سرمایه‌گذاری کنیم.

یکی دیگر از استراتژی‌های مهم برای اسکیل‌آپ، که معمولاً برای مقیاس‌سازی و گسترش استارت‌آپ استفاده می‌شود، سرمایه‌گذاری بیشتر در فناوری و زیرساخت مورد استفاده در استارت‌آپ است. با ارتقای فناوری فعلی یا انتقال آن به زیرساخت‌های مدرن و مقیاس‌پذیرتر می‌توانیم به‌طور مؤثرتری به مشتریان خود خدمت کنیم.

اگر مقیاس‌پذیری فناوری را موفقیت‌آمیز انجام دهیم، می‌توانیم انتظار کاربران و ترافیک بیشتری را داشته باشیم. زیرساختی که مطمئن و قوی باشد در حفظ مشتریان فعلی و جذب مشتریان جدید کمک می‌کند.

• استراتژی جدیدی در بازاریابی به کار بگیریم.

یکی از مؤثرترین استراتژی‌ها برای افزایش مقیاس استارت‌آپ‌ها این است که به افراد بیشتری درباره آن بگویید! راه‌اندازی کمپین بازاریابی تأثیرگذار می‌تواند استارت‌آپ ما را یک‌شبه متحول کند. به لطف ماهیت ویروسی رسانه‌های اجتماعی، یک ویدئو می‌تواند به‌شدت بر تعداد فروش و سفارش‌های دریافتی هر کسب‌وکاری تأثیر بگذارد. بنابراین، برای اینکه بدانیم چه نوع استراتژی بازاریابی برای استارت‌آپ ما مناسب است، باید تحقیقات مناسبی انجام دهیم. برخی از استراتژی‌های محبوب در این باره عبارت‌اند از: ایجاد محتوای جذاب و ارزشمند، تبلیغات پولی، وبلاگ‌ها و راهنمایی‌های ویدیویی، سئو، بازاریابی ایمیلی و بازاریابی مستقیم.

به کمک یک مشاور یا متخصص بازاریابی یا یک آژانس تبلیغاتی می‌توانیم درباره اینکه کدام استراتژی می‌تواند بهترین گزینه برای استارت‌آپ ما باشد، تصمیم‌ بگیریم.

• محصولی با خدمات مرتبط ارائه دهیم.

برای تسهیل رشد استارتاپ خود، می‌توانیم محصولی با خدمات رایگان ارائه دهیم تا کسب‌وکار ما را رونق دهد. برای مثال تصور کنید فایل‌های رایگان پی‌دی‌افی را برای خدمات خود ارائه می‌دهیم و گزارش تعاملی پویایی بر اساس محتویات آن پی‌دی‌اف ایجاد می‌کنیم. حالا برای مقیاس‌پذیری، تصمیم می‌گیریم بیشتر در کسب‌وکارمان سرمایه‌گذاری کنیم و ابزار فعلی برای ارسال فایل‌های پی‌دی‌اف را گسترش دهیم. شاید واضح و ساده به نظر برسد، اما مطمئناً تیم ما در توسعه، آزمایش و پشتیبانی از این نسخه جدید با چالش‌های زیادی مواجه خواهد شد. هر چالشی که پیش می‌آید معمولاً برای ما هزینه‌های پولی و زمانی خواهد داشت. با این حال، این مدل خدمات ما موردتوجه بسیاری از مشتریان بالقوه در آینده خواهد بود.

• در فرایندهای جاری تأمل کنیم.

یکی از استراتژی‌های نوآورانه و مقرون‌به‌صرفه که می‌توانیم از آن برای اسکیل‌آپ استفاده کنیم، تأمل در فرایندهای فعلی کسب‌وکار و شناسایی اقدامات ناکارآمد و عوامل رکود کسب‌وکار است. هنگامی که در پی گسترش سریع استارت‌آپ خود هستیم، وسوسه‌انگیز است که به منابع خارجی مانند استخدام نیرو یا مشتریان جدید توجه کنیم. زیرا باعث افزایش بازده کسب‌وکار ما می‌شود. با این حال، این امکان نیز وجود دارد که با ساده‌سازی فرایندهای فعلی خود به سطح مشابهی از رشد دست یابیم. تخمین زده می‌شود که داشتن فرایندهای ناکارآمد می‌تواند بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از درآمد سالانه کسب‌وکارها را هدر دهد. تصور کنید اگر این پول را برای سرمایه‌گذاری مجدد در استارت‌آپ خود در اختیار داشتیم، چقدر نتایج متفاوت می‌شد. به‌عنوان یک استارت‌آپ مدرن و خاص، باید به اتوماسیون توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

• مدیری باتجربه استخدام کنیم.

درست است که با راه‌اندازی استارت‌آپ خود نشان داده‌ایم که فرد قابلی هستیم و در بسیاری از مسائل کسب‌وکار استعداد داریم، اما هیچ‌کس کامل نیست. گاهی اوقات کمک گرفتن از افراد متخصص در مدیریت و باتجربه و هدفمند می‌تواند برای استارت‌آپ‌ها مفید باشد. زیرا این مدیران که خارج از تیم ما بوده‌اند می‌توانند با موقعیت‌‌های‌ استرس‌زا با آرامش بیشتری برخورد کنند. واقعیت این است که صاحبان استارت‌آپ‌ها به‌دلیل سرمایه‌گذاری زیادی که روی استارت‌آپ خود داشته‌اند ممکن است در مواقع بحرانی تصمیمات نادرستی بگیرید. داشتن یک مدیر باتجربه در کنار خود می‌تواند کسب‌وکار ما را به تجارتی قوی‌ و سازمان‌یافته‌ تبدیل کند.

این موضوع برای حفظ کارمندان لایق نیز مهم است. اگر استارت‌آپ محیط پر هرج‌ومرج و استرس‌زایی برای کار باشد، کارمندان خوب نمی‌مانند و از تیم شما جدا می‌شوند. به گفته گالوپ، شرکتی در حوزه مشاوره مدیریتی، گردش مالی داوطلبانه سالانه یک تریلیون دلار برای شرکت‌های آمریکایی هزینه دارد. علاوه بر این، نیاز به جایگزینی کارمندی که شرکت را ترک کرده است می‌تواند نصف تا دو برابر حقوق سالانه فرد هزینه داشته باشد.

• روند فعالیت استارت‌آپ را خودکار کنیم.

   هدف نهایی هر استارت‌آپی تبدیل‌شدن به یک کسب‌وکار معتبر، موفق و پایدار برای سال‌های آینده است. اگر مسئولیت استارت‌آپ را خودمان بر عهده داریم باید مطمئن شویم که در نبود ما نیز به‌خوبی اجرا می‌شود. اگر استارت‌آپ خود را بفروشیم یا دیگر مسئولیت اجرای روزانه آن را نداشته باشیم، آیا باز هم استارت‌آپ بدون ما دوام می‌آورد؟ اگر به این سؤال پاسخ «نه» دادیم، باید فوراً کار را برای توزیع نقش‌ها و مسئولیت‌های خود در بخش‌های مختلف شرکت آغاز کنیم که احتمالاً موجب استخدام کارمندان جدید برای مدیریت حجم کار افزایش یافته است.

   مهم نیست که این انتقال و کنار گذاشتن کنترل در آن لحظه چقدر دردناک است، مهم این است که استارت‌آپ در برابر تغییرات بازار بسیار چابک و انعطاف‌پذیر شود. همچنین این مزیت افزوده برای ما ایجاد می‌شود که اگر بخشی از کار خود را به متخصصان می‌سپاریم، انتظار این را داشته باشیم که کار با کارایی و استاندارد بیشتری انجام شود.

سخن پایانی

همه ما می‌دانیم که راه‌اندازی هر استارت‌آپی با سختی‌هایی همراه است و وقتی زمان اسکیل‌آپ یا مقیاس‌پذیری استارت‌آپ فرا می‌رسد، سختی‌های دیگری شروع می‌شود. در این مقاله سعی کردیم از این منظر به این موضوع توجه کنیم و به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه استارت‌آپ خود را اسکیل‌آپ کنیم و در ادامه ۷ استراتژی مهم برای مقیاس‌پذیری استارت‌آپ‌ها ارائه دهیم.

همان‌طور که گفتیم پیش از اینکه تصمیم بگیریم استارت‌آپ خود را اسکیل‌آپ کنیم به مقدماتی نیاز داریم. مواردی را برای این منظور مطرح کردیم که به کمک آن می‌توانیم تصمیم بگیریم که آیا زمان مناسبی را برای مقیاس‌پذیری کسب‌وکارمان انتخاب کرده‌ایم یا خیر.

شما در این باره چگونه فکر می‌کنید؟ استراتژی شما برای اسکیل‌آپ کردن کسب‌وکارتان چیست؟ فکر می‌کنید برای این کار با چه چالش‌هایی مواجه شوید؟ لطفاً آن را با ۱۰۰استارت‌آپ در میان بگذارید.

از میان 42 طرح دریافت شده در سکوی پرتاب الوند 13 تیم به مرحله داوری راه‌ یافتند و در نهایت 11 تیم موفق به جلب نظر سرمایه‌گذاران شدند. این تیم‌ها در مجموع موفق به جذب سرمایه‌ای معادل ۶ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان شدند. لازم به ذکر است ۲ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان از این سرمایه به صورت قطعی و ۴ میلیارد تومان آن پس از ارزیابی موشکافانه، به تیم‌ها تعلق می‌گیرد.

در اختتامیه رویداد الوند علیرضا قاسمی استاندار همدان، محمد مهدی مجذوبی رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان و ارسلان باسلی‌زاده، نماینده موسسه دانش بنیان برکت در استان همدان به سخنرانی پرداختند. استانداری همدان، بنیاد ملی نخبگان استان همدان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، پارک علم‌ و فناوری همدان، صندوق پژوهش و فناوری همدان، دانشگاه بوعلی سینا، شهرداری همدان و ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) از حامیان سکوی پرتاب الوند بودند.

برای کسب اطلاعات بیشتر از سکوی پرتاب الوند فایل گزارش این رویداد را مطالعه کنید.

 در حالی که بسیاری داشتن استارت‌آپ میلیارد دلاری را رویایی بیش نمی‌دانند بیش از ۱۱۰۰ استارت‌آپ تک‌شاخ در بازارهای جهان شناسایی شده‌اند. این آمار افسانهٔ تک‌شاخ بودن استارت‌آپ‌ها را رد می‌کند. پس اگر کارآفرین، ایده‌پرداز یا مالک استارت‌آپی هستید که در بخش‌های خرده‌فروشی، فنّاوری یا مالی به‌طور دیجیتال فعالیت می‌کنید، رؤیای داشتن استارت‌آپ یک میلیارد دلاری را در سر می‌پرورانید یا در پی شناخت ویژگی‌ها و استراتژی‌های استارت‌آپ‌های تک‌‌شاخ هستید تا از آن‌ها الگوبرداری کنید با ما همراه شوید.

فنّاوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نقش مهمی در استارت‌آپ‌های یونیکورن یا تک‌شاخ دارد. استارت‌آپ‌ها با بنگاه‌های کوچک و متوسط (SME) یکسان نیستند. استارت‌آپ شرکتی است نوپا که کسب و کار نوآورانه و مقیاس‌پذیر دارد. این ویژگی رشد استارت‌آپ را با کمترین هزینه سرمایه‌گذاران شخص ثالث که برخلاف سرمایه‌گذاران سنتی به‌مانند «فرشتگان تجاری» در درآمد استارت‌آپ‌ها و مدیریت آنان نقش دارند، به حداکثر می‌رساند.

  به‌طور متوسط ۷ سال طول می‌کشد تا استارت‌آپ‌های نوپا یونیکورن شوند. بنابراین کمتر از یک درصد از استارت‌آپ‌ها شانس این را دارند در مراحل اولیه فعالیتشان تک‌‌شاخ یا یونیکورن شوند. اما پیش از آنکه بدانیم استارت‌آپ‌های یونیکورن چه ویژگی‌هایی دارند و دلیل موفقیت آن‌ها چیست جالب است بدانید:

•         ۸۷ درصد از محصولات یونیکورن‌ها نرم‌افزاری است.
•         ۵۰ درصد از آن‌ها در حوزهٔ خرده‌فروشی، فنّاوری و خدمات مالی هستند.
•         ۶۲ درصد از کسب‌وکار یونیکورن‌ها از نوع (B2C) است.
•         حداقل زمان صرف شده برای شکستن سد میلیارد دلاری ۵ سال است.

استارت‌آپ‌های یونیکورن چه ویژگی‌هایی دارند؟

خوشبختانه تعداد استارت‌آپ‌های تک‌شاخ به‌اندازه‌ای هست که بتوان ویژگی‌های مشترک و داده‌های معنادار آن‌ها را استخراج کرد و در نهایت به رویکرد مشخصی دست یافت. این ویژگی‌ها که در ادامه با رویکرد دقیق‌تری به آن می‌پردازیم عبارت‌اند از:

1. نوپا هستند.

استارت‌آپ‌های یونیکورن کسب‌وکارهای نوظهوری هستند که از بازار کوچک یا ناشناخته بهره‌برداری می‌کنند و ارزشی بیش از یک میلیارد دلار به دست می‌آورند. نیروی کار جوانی دارند که به‌طور متوسط ​​۳۰ تا ۴۰ ساله هستند.

2. رشد محور هستند.

استارت‌آپ تک‌شاخ چشم‌انداز گسترده‌ای دارند و اهدافشان واضح و ملموس است.   

3.     نوآوری دارند.

 اصلی‌ترین ویژگی تجاری استارت‌آپ‌های یونیکورن فنّاوری نوظهور آن‌هاست که موجب کارآمدی عملکرد و ارتباطات کسب و کارشان می‌شود. استارت‌آپ‌های میلیارد دلاری اغلب از رسانه‌های اجتماعی برای به رسمیت شناختن فنّاوری نوظهورشان استفاده می کنند.

4. مقیاس‌پذیر هستند.

استارت‌آپ‌های یونیکورن این توانایی را دارند که به‌سرعت بازدهی خود را افزایش و هزینه‌های خود را کاهش دهند.

5.     تأمین‌کنندۀ مالی دارند.

استارت‌آپ‌های یونیکورن‌ بی‌آنکه در فهرست عمومی قرار بگیرند در جذب سرمایه‌گذار و حفظ سهام خصوصی تبحر خاصی دارند.

6.     مدل کسب‌وکار

اصلی‌ترین استراتژی‌ استارت‌آپ‌های یونیکورن رفع نیازهای مصرف‌کنندگان نهایی است و بر محصولات و رضایت مشتریانشان تمرکز می‌کنند.

چگونه استارت‌آپ‌ یونیکورن یا تک‌‌شاخ داشته باشیم؟

داشتن استارت‌آپی که یونیکورن باشد بسیار هیجان‌انگیز و اغواکننده است. رسیدن به این جایگاه شاید دور از ذهن و پیچیده به‌نظر برسد. اما به‌عنوان فردی که در خانواده‌ای کارآفرین بزرگ شده است و تمام فرایندهای شکل‌گیری و رشد استارت‌آپ را به چشم دیده است معتقدم رسیدن به این هدف فرایند پیچیده و مبهمی ندارد. کافی است به قواعد و اصول آن توجه کنیم و بدانیم که کارکرد اصلی هر استارت‌آپی یافتن راه‌حلی برای مشکلی است که مشتریان می‌خواهند آن را حل کنند.

ظهور استارت‌آپ‌های یونیکورن منجر به شکل‌گیری اقتصاد مبتنی بر استارت‌آپ می‌شود. شرکت اوبر (Uber) و ایربی‌ان‌بی (Airbnb) اولین استارت‌آپ‌های یونیکورنی بودند که بازار را تغییر دادند. اگر شما نیز از هر فرصتی برای رسیدن به همان میزان از موفقیت الگوبرداری کنید نتیجه می‌گیرید.

پس اگر می‌خواهید شرکت شما ارزش بازاری یک میلیارد دلاری کسب کند باید به اندازهٔ کافی تلاش کنید تا راه‌حل ویژه‌ای برای حل مشکل کاربر بیابید. اصولاً تمام استارت‌آپ‌ها برای آنکه شکل بگیرند چنین فرایندی را پشت سر گذاشته‌اند:  

1.     مشکلی را شناسایی می‌کنند.

برای مثال، آلودگی محیط زیست.

2.     مشکل را در نظر می‌گیرند.

مردم مسافت های کوتاه را با وسایل نقلیه رانندگی می‌کنند.

3.     مشکل را معکوس می‌کنند.

سعی می‌کنند مردم را از اینکه بخواهند هر روز از وسایل نقلیهٔ خود برای این منظور استفاده کنند منصرف کنند.

4.     برای آن راهکاری ارائه می‎دهند.

به مردم کمک می‌کنند تا در مسافت‌های کوتاه و به شیوه‌ای که با محیط زیست سازگار باشد حرکت کنند.

5.     راهکار را اجرایی می‌کنند.

سرویس رایگان اجارۀ دوچرخۀ برقی.

6.     ارزش افزوده خلق می‌کنند.

برای این کار ایستگاه‌های اجاره ارزان دوچرخه‌های ساده یا برقی که با محیط زیست سازگار است ارائه می‌دهند.

سفر مشتری ایجاد می‌کنند. تجسم و یادداشت می‌کنند که این فرایند چگونه کار خواهد کرد و به سؤالاتی نظیر مردم کجا ایستگاه‌ها را پیدا می کنند؟ این نرم‌افزار چگونه کار می‌کند؟ باتری چگونه شارژ می‌شود؟ آیا محدودیتی برای استفاده از آن وجود خواهد داشت؟ مشتریان چگونه باتری را به برق شهری متصل کنند؟ پاسخ می‌دهند.

ایدهٔ‌شان را تأیید می‌کنند. از اثبات مفهوم (Proof of Concept) یا نمونه‌های اولیه برای دریافت بازخورد مخاطبان هدف استفاده می‌کنند. از دوچرخه‌سواران و افرادی که مسافت‌های کوتاه را می‌رانند پرس‌وجو می‌کنند و الزامات قانونی مربوط به شهر یا منطقه را بررسی می‌کنند.

 در نهایت هزینه‌های خود مانند ساخت ایستگاه اجاره دوچرخه، قیمت دوچرخه، هزینهٔ تعویض یا شارژ مجدد باتری‌ها، هزینه توسعه اپلیکیشن و… را برآورد می‌کنند.

حالا اگر شما استارت‌آپ یا کارآفرینی هستید که نرم‌افزاری در بخش‌های خرده‌فروشی، فنّاوری یا مالی دارید، برای الگوبرداری از موفقیت استارت‌آپ‌های یونیکورن و تک‌شاخ‌ چه گام‌هایی می‌توانید بردارید؟ بیایید برخی از استراتژی‌های مشترک را که بسیاری از شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های یونیکورن به اشتراک گذاشته‌اند بررسی کنیم.

۱. فنّاوری:

ناگفته نماند برای داشتن استارت‌آپ یونیکورن باید استارت‌آپ شما در حوزه فنّاوری اطلاعات باشد و علاوه‌بر راه‌حل نرم‌افزارمحورانه‌ای که ارائه می‌دهید رویکردتان برای راه‌اندازی و مقیاس‌بندی استفاده از فناوری‌های مرتبط باشد.

با بهره‌گیری کامل از پیشرفت‌های نرم‌افزارهای تجاری، اعم از تجزیه و تحلیل، محاسبات ابری یا هوش مصنوعی (AI)، کسب‌وکار خود را به طور پایدار و کارآمد رشد دهید و اتوماسیون خود را افزایش دهید. به این معنی که عملیات شما به منابع کمتری نیاز داشته باشد و راه‌هایی برای شخصی‌سازی تجربه کاربر، که به ایجاد روابط مثبت با مشتری کمک می‌کند، وجود داشته باشد.

۲. تمایز:

ارائه راه‌حلی ویژه برای مشکلات رایج با حداقل محصول پذیرفتنی (MVP) در حال توسعه. استارت‌آپ‌های یونیکورن از همان ابتدا معمولاً با ارائه راه‌حلی خلاقانه، ساده و مقرون‌به‌صرفه و رقابت با جایگزین‌های گران‌قیمت‌تر شروع به کار کردند.

به‌طور معمول، این بدان معنی است که برای ارائه راهکار برتری که در حال حاضر بازار ارائه می‌دهد باید خارج از چارچوب فکر کنید. در نهایت، همان‌طور که جذابیت راه‌حل یونیکورن به‌طور فزاینده‌ای محبوب می‌شود، راهکار شما نیز سهم خود را از بازار افزایش می‌دهید تا جایی که محرک اصلی یا حتی رهبر بازار شود.

۳. مشتری‌مداری:

هر کاری که انجام می‌دهید باید توسط کسانی انجام شود که به آن‌ها خدمات می‌دهید. نکته حائزاهمیت این است: این راهکار نرم‌افزاری شما نیست مال مشتریان است. شما به یک پیشنهاد ارزش‌افزوده قوی نیاز دارید، بنابراین مشتریان شما باید بدانند که چگونه و چرا محصول شما برای آن‌ها ارزش‌افزوده ایجاد می‌کند. تکرارهای اولیه شما باید با مشتریان و کاربران ایده‌آل شما ارتباط برقرار کند و تکرارهای مداوم شما باید جذابیت محصول یا خدمات شما را افزایش دهد.

برای این منظور، تجربه کاربری روان و دریافت بازخورد منظم برای اطمینان از اینکه محصول یا خدمات شما همچنان نیازهای متغیر مخاطبان هدف شما را برآورده می‌کند، بسیار مهم است. ترفند این است که کاربران اصلی را قبل از تصرف بازار گسترده‌تر قفل کنید.

۴. تکرار یونیکورن:

یونیکورن اسب شاخ‌دار سبک‌پایی است که حرکت و چرخش سریع دارد. تکرار استارت‌آپ‌های یونیکورن نیز در نوآوری و بهبود است. با تمرکز بر عملکرد اصلی، می توانید محصول خود را سریعتر به بازار عرضه کنید و پاسخ کاربر را آزمایش کنید. توسعه چابک از چرخه واضح توسعه، آزمایش و تنظیم مطابق با نیازهای کاربر پیروی می‌کند. ازاین‌رو می‌توانید نسبت به بازخورد هم فعال و هم واکنش‌پذیر باشید و توسعه خود را بر این اساس مقیاس‌بندی کنید.

این تصور اشتباه وجود دارد که توسعه تکراری به این معنی است که شما محصول نیمه‌تمام را تحویل می‌دهید. درواقع، توسعه تکراری به شما این امکان را می‌دهد که به‌طور مداوم ویژگی‌های کلیدی را ارتقا دهید و ویژگی‌های جدیدی را برای برآورده کردن تقاضا و تغییر انتظارات پایگاه مشتری خود اضافه کنید.

۵. جذب سرمایه‌گذار:

فرایندی متعادل‌کننده و ویژه. قبل از اینکه بتوانید سرمایه‌گذار مناسبی را جذب کنید، باید کشش و پیش‌بینی محکمی برای رشد داشته باشید. زمان‌بندی بسیار مهم است. محصول شما باید آماده فروش باشد تا بتوانید قبل از اینکه سرمایه‌گذاران به‌طور جدی درباره تأمین مالی کسب و کار شما فکر کنند، تقاضای قطعی را به آنان نشان دهید.

تلاش برای جذب بودجه بدون اعداد و ارقام مانند ماهی‌گیری بدون طعمه است. نشان دهید که محصول یا خدمات شما پذیرفتنی است و احتمال سرمایه‌گذاری شما بیشتر است.

۶. رشد:

به‌عنوان یک استارتاپ، وقتی با منابع محدود کار می‌کنید، سود مترادف با رشد نیست. اما رشد پایدار مترادف با تک‌شاخ شدن است. داشتن نقشه راه مشخص برای رشد و تمایل به تکرار و شکست سریع، اجزای کلیدی ذهنیت استارت‌آپ‌های یونیکورن هستند.

شرکت‌های فنّاوری، به‌طور متوسط ​​بین ۶ تا ۱۰ سال طول می‌کشد تا دیده شوند. با تمرکز بر رشد بیش از سود، به ایجاد مدل تجاری پایدارتری کمک خواهید کرد. این بدان معناست که استارت‌آپ شما به افرادی نیاز خواهد داشت که ارزش‌های مشابهی با اهداف تجاری شما دارند. بنابراین، همان‌طور که مقیاس می‌کنید مطمئن شوید که افراد مناسب را استخدام می‌کنید.

در حالی که هیچ فرمول جادویی برای داشتن یک استارت‌تاپ تک‌شاخ و یونیکورن وجود ندارد، نباید از پروراندن این رؤیا خودمان را محروم کنیم. چراکه استارت‌آپ‌های یونیکورن نیز روزی با استراتژی مشخصی کار خود را شروع کرده‌اند.

ضروری است که کارآفرینان فنّاوری و استارت‌آپ‌ها از حمایت لازم برای ایجاد کسب و کارهای پایدار و بادوام برخوردار شوند.

بزرگترین رویداد سرمایه‌گذاری استان همدان، ۲ آذر توسط ۱۰۰استارت‌آپ و موسسه دانش بنیان برکت در استان همدان برگزار شد. در این رویداد و در مرحله دریافت طرح ۴۲ تیم استارتاپی طرح‌های کسب‌وکاری خود را برای ۱۰۰استارت‌آپ ارسال کردند. بعد از مراحل بررسی و غربال، ۱۲ تیم در روز رویداد به ارائه کسب‌وکار خود برای سرمایه‌گذاران و داوران پرداختند و در نهایت ۱۱ تیم‌ توانستند نظر سرمایه‌گذاران را برای جذب سرمایه جلب کنند. 

تیم خبرچین که یک شبکه اجتماعی برای تریدرها‌ست موفق به دریافت ۷۰۰ میلیون تومان سرمایه قطعی و ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه پس از ارزیابی موشکافانه شد. تیم بهرخ با تولید محصولات آرایشی-بهداشتی و دارویی توانست ۳۰۰ میلیون تومان سرمایه قطعی را جذب کند. سورچی، پلتفرم تبلیغات با بازی‌وارسازی و بازی، ۲۵۰ میلیون تومان سرمایه قطعی و ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه پس از ارزیابی موشکافانه را از آن تیم خود کرد. تیم‌ سرویسا، پلتفرم ارائه آنلاین خدمات خودرو، تیم ارزیابی نوین پاسچر پلتفرم آنالیز ساختار اسکلتی-عضلانی و ارائه راهکار برای آن و تیم تیک‌توک، اپلیکیشن آموزش زبان، هر یک موفق به دریافت ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه پس از ارزیابی موشکافانه شدند.

تیم بعدی که موفق به جذب سرمایه شد، ترازوست که یک بازار آنلاین برای معاملات محصولات گلخانه‌ای و کشاورزی است؛ این تیم ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه قطعی و ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه پس از ارزیابی موشکافانه دریافت خواهد کرد. بازوی کمک حرکتی، با طراحی و ساخت بازوی کمک حرکتی برای بیماران، نظر سرمایه‌گذاران را برای جذب ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه قطعی جلب کرد. 

۳ تیم نیز بعد از ارزیابی موشکافانه، سرمایه مشخص شده را جذب می‌کنند: تیم‌ کاشت ایمپلنت مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان، پیشرو تحقیق نوین الوند طراح و تولیدکننده ماشین آلات و تجهیزات صنعتی و تعمیرگاهی مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان و در نهایت پارس هگمتان دانه، تولید‌کننده پروبیوتیک‌های اختصاصی زنبورعسل مبلغ ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان.

علاوه بر این مبالغ، دبیرکل باشگاه نوآوری و فناوری یونسکو نیز که در این رویداد به عنوان داور حضور داشت یکی از تیم‌ها را جهت دریافت سرمایه ۵۰ هزار دلاری به یونسکو معرفی کرد. 

در اختتامیه سکوی پرتاب الوند علیرضا قاسمی، استاندار همدان در سخنرانی خود ضمن تشکر از فعالین حوزه نوآوری و کارآفرینی، اشاره کرد: رویدادها و اقدامات در حوزه کارآفرینی و استارتاپی می‌تواند روح تازه‌ای را در حوزه تولید، اقتصاد و تجارت برای ما به ارمغان آورد. مدار گردش و توسعه در دنیا هر لحظه رو به پیشرفت است و ما نباید از این مسیر عقب بمانیم. نیروهای خلاق و تحصیل کرده و استعداد‌های درخشان کشورمان، فضایی را فراهم کردند تا ما نیز در این مدار رشد و توسعه قرار بگیریم.

وی افزود: از ابتدای سال با عنوان مبحث اقتصاد دانش بنیان، ۷ کمیته تخصصی در استان ایجاد کردیم. همه‌ دانشگاه‌های استان ما عضو فعال این کمیته‌ها هستند و اقدامات خوبی را در این حوزه رقم می‌زنند. اعتباری بالغ بر ۱۸۵ میلیارد تومان در دولت سیزدهم برای رشد مجموعه‌های دانش‌بنیان پیش‌بینی شده است. بنابراین افق و چشم‌انداز مجموعه‌های دانش‌بنیان بسیار روشن است. 

 در ادامه محمد مهدی مجذوبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان در سخنرانی خود بیان کرد: وقتی فناوری بومی شود، به مرور وابستگی کم می‌شود که این اتفاق دو واکنش احترام و دشمنی را به‌همراه خواهد داشت. در پایان ارسلان باسلی‌زاده، نماینده موسسه دانش بنیان برکت استان همدان در صحبت‌های خود، راجع‌به سکوی پرتاب الوند عنوان کرد: امروز بزرگترین رویداد سرمایه‌گذاری غرب کشور برگزار شد؛ ولی هنوز از همدانی که باید به آن برسیم، خیلی فاصله داریم.

در این رویداد مانند سایر رویدادهایی که ۱۰۰استارت‌آپ برگزار می‌کند، تیم‌های استارتاپی علاوه‌بر رقابت برای جذب سرمایه، امکان مشاوره با راهبران حوزه‌ فعالیت خود و شبکه‌سازی با سایر فعالان اکوسیستم استان را داشتند.

این بزرگترین رویداد سرمایه‌گذاری استارتاپی استان همدان بود که در قالب سکوی پرتاب و با همراهی موسسه دانش بنیان برکت، شتابدهنده همپیوند، مرکز نوآوری کندو، استانداری همدان، صندوق پژوهش و فناوری همدان، بنیاد ملی نخبگان استان همدان، دانشگاه بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی، شهرداری همدان، پارک علم‌ و فناوری همدان و ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) در استان همدان برگزار شد.

مجموعه رویدادهای کاروان استانی ۱۰۰استارت‌آپ از مهر ماه سال ۱۳۹۹ با هدف رشد و توسعه متوازن اکوسیستم استارتاپی در کشور شکل گرفت تا استارتاپ‌های شهرستان‌ها هم مانند استارتاپ‌های تهران فرصت جذب سرمایه و شبکه‌سازی را داشته باشند.

رویداد سپیدار در حوزه بازنشستگی و سالمندی ۲۵ آبان ۱۴۰۱ توسط ۱۰۰استارت‌آپ، خانه خلاق و مرکز نوآوری قوه مقننه و مرکز نوآوری سپید، در مرکز رویدادهای ۱۰۰استارتاپ برگزار شد. این رویداد با حضور فعالان اکوسیستم استارتاپی فرصتی مناسب برای انتقال تجربه و گفت‌وگو پیرامون چالش‌های این حوزه بود. 

در متن این رویداد پنلی تحت عنوان “اقتصاد سالمندی” با حضور کامران پورمحمدی نایب رئیس هیات مدیره موسسه توانمندسازی بازنشستگان، محمود مرتضایی‌فر معاون اجتماعی صندوق بازنشستگی کشوری، احمد دلبری رئیس مرکز تحقیقات سالمندی، شیوا پروایی  پژوهشگر اجتماعی و جمعی از علاقه‌مندان کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و استارتاپ‌های حوزه بازنشستگی و سالمندی برگزار شد. در ادامه چکیده‌ای از آنچه در این پنل مورد بحث قرار گرفت را می‌خوانیم.

کامران پورمحمدی نایب رئیس هیات مدیره موسسه توانمندسازی بازنشستگان، ضمن اشاره به فعالیت‌های مجموعه خود، بیان کرد: خیلی سعی کردیم نگاه حمایتی را از بازنشسته‌ها برداریم و اسم آن را به توانمندسازی تغییر دهیم. باید در طی ۳۰ سال فعالیت افراد روی سرمایه‌های انسانی کار کنیم. فضای لازم با توانمندسازی باید ایجاد شده باشد تا افراد بتوانند به نحو درست وارد عرصه جدیدی از زندگی خود شوند. 

پورمحمدی ادامه داد: سازمان بهداشت جهانی سالمندان را به ۳ گروه تقسیم کرده است که سالمند جوان در محدوده سنی ۶۰ تا ۷۴ سال است، سالمند میانه ۷۵ تا ۸۴ سال و سالمند پیر بالای ۸۵ سال سن دارد. همین دسته‌بندی هم می‌تواند اطلاعات مناسبی در اختیار کسب‌وکارها بگذارد. 

احمد دلبری رئیس مرکز تحقیقات سالمندی، با بیان فرصت‌های فراوان این حوزه برای کسب‌وکارها و استارتاپ‌ها گفت: موضوع سالمندی برای حاکمیت و کشور یک معضل و بحران است. ولی برای افرادی که به دنبال کسب‌و‌کار هستند چنین چیزی نیست. امروزه یک جامعه ۱۰ میلیون نفری از سالمندان داریم که ۲۰٪ از آن‌ها نیازمند خدمات مراقبتی هستند. یعنی بازار کار برای ۲ میلیون نفر در این حوزه وجود دارد.

شیوا پروایی جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز افزود: سالمندی یک پدیده اجتماعی است و همه آن‌ را به یک شکل تجربه نمی‌‌کنند. نسل امروز سالمندی با نسل آتی متفاوت است. حوزه بکری برای کسانی است که می‌خواهند در آن کار کنند؛ اما به وقت و انرژی کافی نیاز دارد تا بتوان به ثمره‌ خوبی دست پیدا کرد. این بازی برد-برد است؛ هم جامعه سالمندان از این شرایط منتفع می‌شوند و هم اقتصاد کشور از آن نفع می‌برد.

محمود مرتضایی‌فر معاون اجتماعی صندوق بازنشستگی کشوری در پایان عنوان کرد: از یک مقطعی در صندوق بازنشستگی تلاش شد به بازنشستگان به عنوان یک فرصت نگاه شود؛ نه به عنوان کسانی که فقط برای صندوق هزینه‌ای به دنبال دارند. این نگاه دستاوردهایی داشت که فکر نمی‌کردیم به این اندازه موثر باشد و به حوزه بازنشستگان و صندوق‌ها کمک کند.

رویداد سپیدار، پیش‌رویدادی برای رویداد سرمایه‌گذاری تخصصی در حوزه بازنشستگان و سالمندان بود که با هدف گفت‌وگو و انتقال تجربه برگزار شد. لازم به ذکر است رویداد سرمایه‌گذاری سپیدار توسط ۱۰۰استارت‌آپ و مجموعه‌های خانه خلاق و مرکز نوآوری قوه مقننه و مرکز نوآوری سپید در آینده‌ای نزدیک برگزار می‌شود که اخبار مفصل آن را می‌توانید از طریق شبکه‌های اجتماعی ۱۰۰استارت‌آپ دنبال کنید.

چرا ایده استارتاپ را باید اعتبارسنجی کنیم؟

اعتبارسنجی ایده در مراحل اولیه برای یک استارتاپ مانند انتخاب بذر مناسب است. در حقیقت اگر بذر متناسب با خاک و محیط انتخاب نشود، نمی‌توان انتظار رشد و ثمردهی داشت. همینطور ایده‌های جدید، جزئیات زیادی دارند که اگر برخی از آن‌ها اشتباه باشد، ممکن است تمام برنامه‌ریزی‌های شما از بین برود. با اعتبار‌سنجی ایده می‌توانید خطرات را کاهش داده، روند سرعت ارائه خدمات و ایجاد ارزش در بازار را سرعت بخشید و هزینه‌ها را به حداقل برسانید. یک ایده‌ خوب باید بتواند یک مسئله واقعی را حل کند. برای شروع هوشمندانه کسب‌وکار باید اعتبارسنجی‌ ایده را در همان مراحل آغازین کار انجام دهید.

روش‌ اعتبار‌سنجی ایده

روش جاولین (The Javelin Method)

 علت اصلی شکست اغلب استارت‌آپ‌ها، ساختن محصولی است که مشتری لازم را ندارد.

هدف روش جاولین در درجه اول این است که این پرسش را مطرح کند: مشتری‌ای که من او را می‌شناسم و به آسانی به او دسترسی دارم، چه کسی است؟ وقتی شما یک مشتری را می‌شناسید و به سرعت به او دسترسی دارید، سریع‌تر خواهید آموخت که تناسب محصول با بازار شما کجا رخ می‌دهد. مهم‌ترین اصل در استارتاپ سرعت است.

۵ مرحله اعتبار‌سنجی ایده

۱. به مشکل بیشتر از راه‌حل توجه کنید

باید مشکلی که خودتان یا دیگران با آن مواجه هستید را خیلی واضح مشخص کنید. بسیاری از افراد برای پیدا کردن ایده، به روش‌های غلط روی می‌آوند و به جای بررسی اولیه مشکل، از ایده شروع می‌کنند. 

۲. بررسی کنید آیا مشکل شما “مشکل عمده” است یا خیر

مشکلی که مشخص کردید باید یکی از ۳ مشکل عمده مشتریان بالقوه شما را حل کند. اگر محصول یا خدمت شما مشکل درجه اول مشتری را حل نکند، شما کیلومترها با فروش محصول یا ارائه خدمت خود فاصله دارید. هیچ‌وقت برای مشکلی که می‌گویید “اگر حل شود بهتر است” استارتاپ نسازید. در این مرحله باید یک لیست ۵۰ نفری از افرادی که حدس می‌زنید این مشکل را دارند تهیه کنید. از هر راهی که امکانش را دارید با آن‌ها ارتباط بگیرید و سوال‌های زیر را از آن‌ها بپرسید:

• آیا چنین مشکلی را تا به حال حس کردید؟
• این مسئله چقدر برای شما مشکل‌ساز شده است؟
• تا‌به‌حال چگونه این مسئله را حل می‌کردید؟
• آیا برای حل این مشکل هزینه‌ای پرداخت می‌کنید؟

۳. راه‌حل‌ را به دقت مشخص کنید

با پاسخ سوال‌هایی که مرحله قبل به‌دست آوردید متوجه شدید مشتریان شما چطور مشکل مشخص شده را حل می‌کنند. اگر آن‌ها در حال حاضر از محصولی استفاده می‌کنند، از چه چیز آن بدشان می‌آید؟ آن محصول چه جنبه‌هایی را در نظر نگرفته است؟ آن‌ها برای سهولت و سرعت بیشتر کار خود، به چه چیزی در آن محصول نیاز دارند؟ 

شما هرگز نباید محصولی تولید کنید که “کاملا مشابه” محصول قبل بوده و هیچ مزیت و برتری خاصی نسبت به آن نداشته باشد. ویژگی‌های محصول شما باید حداقل ۲۰٪ با محصول رقبا تفاوت داشته و بهتر از آن باشد. 

۴. مطمئن شوید مشتری برای راه‌حل شما هزینه پرداخت می‌کند

برای این کار می‌توانید حداقل با ۱۰ نفر از مشتریان احتمالی که قبلا هم ارتباط گرفتید، تماس بگیرید و نظر آن‌ها را راجع به قیمت‌گذاری بپرسید. ابتدا با بازنگری مسئله و توضیح راه‌حل خود شروع کنید. برای توضیح مزیت‌های محصول خود (یا این‌که چرا راه‌حل شما بهتر از هر راه‌حل دیگری می‌تواند مشکل را حل کند) زمان بیشتری بگذارید. سپس خیلی واضح بپرسید اگر ما محصولی بسازیم تا مشکل را به روشی که توضیح دادیم حل کند، نظرتان درباره قیمت آن محصول چیست؟

شما باید حداقل ۵ مورد جواب مثبت راجع‌به قیمت دریافت کرده باشید. البته این جواب مثبت نسبت به هزینه، قطعی نیست؛ اما نقطه شروع خوبی است. همینطور باعث می‌شود آن قسمت از ایده‌هایتان که مناسب حال مشتریان نیستند (اگر بیش از یک ایده داشته باشید) را متوقف کنید.

۵. نقشه راه خود را با کمک مشتریان احتمالی مشخص کنید

فرض کنید یک مشکل عمده را که افراد زیادی برای حل آن هزینه می‌کنند، حل کرده‌اید. اکنون مخاطبانی دارید که می‌توانید در هنگام ساخت محصول خود در مورد ویژگی‎‌ها، طرح کلی، طراحی و موارد دیگر با آن‌ها صحبت کنید و طرح‌های ذهنی خود را با کمک آن‌ها به اصطلاح چکش‌کاری کنید. در نهایت نیز برخی از آن‌ها ممکن است اولین مشتری‌هایی باشند که برای محصولتان هزینه می‌کنند.

بهترین قسمت ماجرا این است که شما برای رسیدن به این مرحله تقریبا هیچ هزینه‌ای نکرده‌اید.

ابزار اعتبار‌سنجی ایده

برای اعتبارسنجی ایده استارتاپ‌ خود می‌توانید از بوم ارزیابی ایده استفاده کنید. این بوم بخش‌های مختلفی دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم:

۱. فرضیه مشتری  (Customer Hypothesis)

بدون صرف هزینه و بررسی‌های کلان، به صورت کلی و کیفی مشتری‌های اولیه را تخمین زده و مشخص کنید.

۲.    فرضیه مشکل (Problem Hypothesis)

مشکل اصلی مشتری که حدس زدید را ثبت کنید. بنابراین خیلی ساده، بدون رویا‌پردازی و در نظر گرفتن امکانات، سعی کنید روی مشکل اصلی و بزرگ مشتری تمرکز داشته باشید. باید فرض را بر این بگذارید که فقط توان حل همان یک مساله را دارید.

۳. فرضیه راه‌حل (Solution Hypothesis)

 راه‌حلی که از بررسی الگوهای رفتاری و گفتاری مشتری و در راستای ایده اولیه خود دارید را ارائه دهید. راه‌حل باید از دید مشتری مناسب باشد، نه از دید خودتان.

۴. مفروضات اصلی (Core Assumptions)

 هر فرضی که فکر می‌کنید از نظر مشتری، مشکل و راه‌حل وجود دارد یا باید وجود داشته باشد را مطرح کنید. در قدم‌های بعد این فرضیات باید اعتبارسنجی شوند.

۵. پرریسک‌ترین فرض (Riskiest Assumption)

فرضیه‌ای که عدم قطعیت بسیار بالاتری نسبت به مفروضات دیگر دارد و در صورت شکست، کل ایده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، مشخص کنید.

۶. روش (Method)

در این بخش روشی که قصد دارید پر‌ریسک‌ترین فرض را با آن بسنجید، مطرح کنید. روش‌هایی مثل مصاحبه، پرسش‌نامه، آزمایش، فایل پیچ‌دک (pitch deck)، صفحه فرود (landing page) یا هر روش ارزان‌قیمت دیگری که می‌توان با آن به اعتبار‌سنجی فرض مطرح شده پرداخت.

۷. حداقل حد پذیرش فرض (Minimum Success Criterion)

معیاری که بعد از استفاده از روش انتخابی باید مشخص شود را مطرح کنید. مثلا تعداد مصاحبه‌های موافق باید 3 از 10 باشد.

۸. فرض معتبر (Validated)

اگر پس از آزمودن فرضی توسط متد مورد نظر، فرض اثبات شد در این بخش قرار می‌گیرد.

۹. فرض نامعتبر (Invalidated)

اگر پس از آزمودن فرضی توسط روش مورد نظر، فرض اثبات نشد در این بخش قرار می‌گیرد.

جمع‌بندی

راه‌اندازی یک استارتاپ، به‌نظر بسیار هیجان‌انگیز است. اما قبل از شروع آن، باید حتما ایده‌ خود را اعتبارسنجی کنید. در مسیر یک کسب‌وکار نوپا، باید هوشمندانه عمل کرد. اعتبارسنجی ایده فرصت خوبی را برای شما ایجاد می‎ کند تا بدانید که آیا در آینده موفق خواهید شد؟ بازار و مشتریان کافی را دارید؟ ایده شما ارزش سرمایه‌گذاری دارد یا نه؟ علاوه‌بر این، برای انجام اعتبارسنجی نیازمند روش‌هایی کم‌هزینه اما کاربردی مانند بررسی بازار، نظرسنجی و تعامل با مشتریان هستید که در این مقاله خیلی کامل به شما توضیح دادیم.

رویداد تخصصی حل مسئله توانمند۲ در حوزه نوآوری‌های اجتماعی ۲ آبان ۱۴۰۱ توسط ۱۰۰استارت‌آپ و بنیاد احسان در مرکز رویدادهای ۱۰۰استارتاپ برگزار شد. این رویداد با حضور فعالان اکوسیستم استارتاپی فرصتی مناسب برای انتقال تجربه و گفت‌وگو پیرامون چالش‌های این حوزه بود. 

در متن این رویداد پنلی تحت عنوان “مسئله پایداری در کسب‌وکار اجتماعی” با حضور محمد رضایی رئیس دانشگاه سازمانی توسعه اجتماعی رسالت، افشین خاکی مدیر کسب‌وکارهای اجتماعی دیجی‌کالا، سینا عطایی مدیر مرکز نوآوری شهری ماموت، آمال موسوی مدیرعامل خانه امکان، مرتضی تسخیری فعال حوزه نوآوری اجتماعی و جمعی از علاقه‌مندان به حوزه فناوری و کسب‌وکارهای اجتماعی برگزار شد. در ادامه چکیده‌ای از آنچه در این پنل مورد بحث قرار گرفت را می‌خوانیم.

در ابتدای این پنل افشین خاکی مدیر کسب‌و‌کارهای اجتماعی دیجیکالا عنوان کرد: در روستاها با چالشی تحت عنوان مساله اشتغال، ‌بازار فروش محصول و … رو‌به‌رو هستیم که هر روز به تعداد روستاییانی که می‌خواهند مهاجرت کنند افزوده می‌شود. بنابراین یکی از مهم‌ترین دلایلی که روستاها خالی از سکنه می‌شوند این است که سطح درآمدشان پایین است. در تلاش هستیم با راهکارهای خلاقانه شبکه‌ای از تولید‌کنندگان را با کمک تکنولوژی توانمند‌تر کنیم و فرایند‌های فروش آن‌ها را تسهیل کنیم. با این کار روستاییان  می‌توانند سریع‌تر و بهینه‌تر به بازار فروش متصل شوند.

محمد رضایی رئیس دانشگاه سازمانی توسعه اجتماعی رسالت در را‌بطه با مدیریت زنجیره ارزش گفت: اتفاقی که در اینجا رخ می‌دهد ۲ شاخصه دارد: اول، مدیریت زنجیره ارزش صفر تا ۱۰۰ است دوم، این زنجیره کاملا مبتنی بر همیاری اجتماعی است؛ یعنی هر کدام از این اتفاقات در یک خانه رخ می‌دهد. در الگوی توسعه اجتماعی رسالت زنجیره ارزش مدیریت می‌شود تا شعار هر خانه، یک کارخانه در هسته‌های کارآفرینی اجتماعی محقق شود. زیرا اکثر مسائل اجتماعی در نتیجه حاشیه‌نشینی رخ می دهد و ۶۰٪ حاشیه‌نشین شدن به علت معیشت است.

سینا عطایی، مدیر مرکز نوآوری شهری ماموت نیز در ادامه این پنل ضمن توضیح شهر هوشمند بیان کرد: ماموت یک شتاب‌دهنده است که در ۷ زمینه استارتاپ و استودیوهای مختلف دارد. یکی از آن‌ها استودیوی نوآوری شهری ما است که در حوزه نوآوری اجتماعی در بستر شهرها کار می‌کنیم. ما برای مسائل شهری راه‌حل نوآورانه طراحی می‌کنیم و چون شهرها جزو بزرگترین اجتماعات روز هستند، باید به سمت نوآوری‌های اجتماعی حرکت کنیم. شهر هوشمند شهری است که شهروند هوشمند در آن زندگی می‌کند. بنابراین هوشمند بودن فقط محدود به زیرساخت نمی‌شود. در شهر هوشمند شهروند‌هایی مطالبه‌گر زندگی می‌کنند و می‌دانند چرا عوارض می‌دهند.

آمال موسوی، ‌مدیرعامل خانه امکان با اشاره به فعالیت‌های این مجموعه گفت: در خانه امکان در راستای ترویج کسب‌و‌کارها و کارآفرینی اجتماعی با نگاه نوآوری اجتماعی فعال هستیم. خیلی اوقات بحث‌های نوآوری را از کارآفرینی جدا می‌کنیم. در حقیقت کسب‌و‌کارهای اجتماعی ۲ بال پرواز دارند و باید بخش اقتصادی و توانمند‌سازی را همراه با ایده‌های خلاقانه داشته باشند که این موضوع از مسیر نوآوری اجتماعی می‌گذرد. وی افزود: ما با طراحی مدل‌های کسب‌وکاری که پایداری را از جهت مالی حفظ می‌کند، به توسعه توانمندی‌ها از طریق نوآوری اجتماعی اقدام می‌کنیم.

در پایان مرتضی تسخیری فعال حوزه نوآوری اجتماعی در خصوص کارآفرینی اجتماعی بیان کرد: اگر معنای کارآفرینی را از معنای استارتاپ جدا کنیم؛ یعنی نمی‌توانیم برای کارآفرینی اجتماعی چیزی جز والد خودش تصور کنیم. بنابراین وقتی یک استارتاپ باشد مکانیزم سوددهی آن خطی نیست، قطعا تصاعدی است. همچنین وارد یک ارزش اجتماعی می‌شود و این ارزش خودش را نشان می‌دهد. ما اشتباه می‌کنیم که در مورد مساله پایداری صحبت می‌کنیم؛ ‌ چرا که انگار در لبه پرتگاهی ایستاده‌ایم و در این لبه فقط باید تلاش کنیم که استارتاپ از لبه پرتگاه حرکت کند و به لبه ماندگاری برسد. 

رویداد سرمایه‌گذاری پاییزه توانا، اولین رویداد تخصصی سرمایه‎‌گذاری در حوزه نوآوری اجتماعی است، که با هدف شناسایی ایده‌ها، تیم‌ها و سرمایه‌گذاری بر استارتاپ‌ها و مجموعه‌های فعال در این حوزه ۱۰ آبان ماه سال جاری توسط ۱۰۰استارت‌آپ و بنیاد احسان برگزار می‌شود.

رویداد سرمایه‌گذاری پاییزه توانا، اولین رویداد تخصصی سرمایه‎‌گذاری در حوزه نوآوری اجتماعی است، که با هدف شناسایی ایده‌ها، تیم‌ها و سرمایه‌گذاری بر استارتاپ‌ها و مجموعه‌های فعال در این حوزه ۱۰ آبان ماه سال جاری توسط ۱۰۰استارت‌آپ و بنیاد احسان برگزار می‌شود.

موضوع اختصاصی این رویداد، راهکارهای‌ توانمندسازی و افزایش اثربخشی جریان‌ها و گروه‌های اجتماعی و مردمی است. در رویداد سرمایه‌گذاری پاییزه توانا، تیم‌های پذیرش‌شده علاوه‌بر تلاش برای کسب تایید داوران و جذب سرمایه، امکان مشاوره با راهبران متخصص و شبکه‌سازی با سایر فعالان اکوسیستم را خواهند داشت. 

در این رویداد مانند سایر رویدادهایی که ۱۰۰استارت‌آپ برگزار می‌کند تیم‌ها پس از ثبت‌نام و ارسال طرح توسط کارشناسان کمیته نوآوری اجتماعی بنیاد احسان و ۱۰۰استارت‌آپ غربال‌گری اولیه می‌شوند. سپس تیم‌های پذیرفته‌شده ضمن کسب آموزش‌های لازم، راهبری و رفع نیازهای اولیه برای ارائه در حضور داوران آماده می‌شوند. رویداد سرمایه‌گذاری پاییزه توانا ۱۰ آبان امسال در مرکز رویدادهای ‍۱۰۰استارت‌آپ برگزار و نتایج آن در همان روز اعلام می‌شود.

کلیه تیم‌های پیشگام و صاحبان ایده در حیطه توانمندسازی، افزایش اثربخشی و حل چالش‌ها و مشکلات مجموعه‌های اجتماعی و تیم‌های مردمی فقط تا ۳۰ مهر فرصت دارند تا طرح‌های کسب‌وکاری خود را از طریق سایت ۱۰۰استارت‌آپ ارسال کنند.

ارسال طرح رویداد سرمایه‌گذاری توانا

مفهوم  استارت‌آپ به نظر شما چیست؟

این مفهوم را از دو منظر متفاوت می‌توان نگاه کرد. اولین مورد از نظر فرهنگ است. ما در فرهنگ استارت‌آپی معمولا با تعداد کم نیرو برای رسیدن به یک هدف خاص، سودآوری یا برنامه‌ریزی برای سودآوری در زمان‌های کوتاه مدت مواجه هستیم. هم زمان وقتی از فرهنگ استارت‌آپی، وارد فرایند توسعه محصول می‌شویم، با یک چرخه از ایده مواجه هستیم. این چرخه در طول فرایند بزرگ شدن استارت‌آپ و رسیدن آن به یک کسب‌وکار جاافتاده بارها بر اساس نیاز مشتریان و بازار تغییر می‌کند.

مدیر یک استارت‌آپ چطور باید خلق ارزش کند؟

بحث اول شناخت نیاز مشتری به عنوان cor competancy (شایستگی محوری) است. شناخت درست از نیاز مشتری و تدوین یک راه‌حل خوب که هم برای استارت‌آپ و هم مشتری آورده داشته باشه باید در لایه‌ی اول مدیریتی انجام شود. بحث بعدی استمرار فرهنگ چابکی در کسب‌وکار است. این فرهنگ تا زمانی‌ باید ادامه داشته باشد که مشتری به شما وفادار شود و محصولتان در بازار جای خود را پیدا کند.

استارت‌آپ‌ها چطور باید چالش کنترل‌گری بازیگران سنتی را حل کنند؟

این چالش نباید توسط استارت‌آپ‌ها حل شود. بخشی از فرهنگ استارت‌آپی، جسارت و ریسک‌پذیری آن‌هاست. مسئله‌ی بین اهداف کسب‌وکارهای سنتی و استارت‌آپ‌ها باید در لایه‌ی مدیران کسب‌وکارها حل شود. باید به جای کنترل‌گر بودن، پایشگر باشیم و فرآیندها را بر اساس خروجی‌های از پیش تعریف شده، نظارت کنیم. همینطور تا زمانی که ریسک شهرت و مجوز در کسب‌وکار وجود ندارد، استارت‌آپ‌ها باید جسارت خود را حفظ کنند. این فرهنگ باید از لایه‌های بالا تغییر کند. اگر قرار باشد از لایه‌های پایین تغییر کند، رسالت استارت‌آپ را زیر سوال بردیم.

مهم‌ترین فرق اکوسیستم استارت‌آپی ایران و جهان در چیست؟

طبق آمار، نرخ موفقیت استارت‌آپ‌ها در ایران تا قبل از کرونا، خیلی بالاتر از نرخ موفقیت استارت‌آپ‌ها در دنیا بود. البته راه‌اندازی یک کسب‌وکار، به دلیل bureaucracy (دیوان سالاری)،  وجود نهادهای موازی و تصمیم‌گیر در این فرایند، بسیار پیچیده است. در دنیا، استارت‌آپ‌ها وقتی با مسائل مالی، تغییر محصول، یا عدم توانایی در تولید محصول مورد نیاز کاربر، مواجه می‌شوند، به مشکل می‌خورند. در بازار ایران به اینصورت است که استارت‌آپ‌ها وقتی می‌خواهند رشد (scale) کرده و از زیر ذره‌بین و حمایت‌های یک مجموعه، بیرون آیند، با مشکل روبهٰ‌رو می‌شوند.

آینده‌ی پرداخت اعتباری را در ایران را چطور می‌بینید؟

با توجه به کمبود نرخ استفاده از کارت اعتباری در ایران و فرایند غیر‌چابک بانک‌های سنتی در ارائه‌ محصولات اعتباری، پرداخت اعتباری یا طرح BMPL (الان بخر، بعدا پرداخت کن)، تنها جایگزین کسب‌و‌کارهاست. با توجه به نرخ استفاده که یک روند رو‌به‌رشد است، در سالیان آینده ما احتمالا با high pay (دستمزد بالا) مواجه می‌شویم. در این فضا بازیگران مشخص شده و تامین‌کنندگان مالی از ارائه دهندگان پلتفرم و حتی خود کسب‌وکارهای نهایی جدا می‌شوند. من خوش‌بین هستم که بتوانیم پرداخت در لایه‌ی B2B (بازاریابی تجارت به تجارت) را نیز در سالیان آینده در ایران داشته باشیم.

هوش مصنوعی چطور می‌تواند فضای فینتک را تغییر دهد؟

چیزی که در دنیا به عنوان هوش مصنوعی در لایه‌ی فینتک می‌بینیم، برای ارائه‌ سرویس به مشتری نهایی نیست. فینتک‌های موفق در لایه‌ هوش مصنوعی و یونیکورن‌های دنیا، سرویس‌های خود را به صورت B2B و B2B2C ارائه می‌کنند. هوش مصنوعی در فینتک به عنوان هسته‌ی اصلی کسب‌وکار، فعلا فقط در لایه‌ی B2B در دنیا به نتیجه رسیده است. اگر کسب‌وکاری از هوش مصنوعی برای کم کردن هزینه‌ها (cost)، افزایش درآمد (revenue) و ایجاد تجربه‌ی کاربری خاص، استفاده کند، می‌تواند راهگشا باشد. مثال‌های بسیار زیادی از فینتک‌هایی داریم که وارد فرایند بانک‌داری شناختی (cognitive banking) شدند و محصولی ارائه می‌کنند که در لایه‌ی مالی تنها برای شما تهیه شده است. این موضوع باعث تغییر تجربه‌ی کاربری می‌شود و کاربرها فقط دنبال محصولات خاص مالی می‌روند.

اهمیت داشتن بازار بزرگ برای استارت‌آپ‌ها چقدر است؟

به نظرم مجموعه‌ای که در مورد بازار بزرگ فکر می‌کند را نمی‌توان استارت‌آپ تلقی کرد. استارت‌آپ مجموعه‌ای کوچک است که فقط می‌تواند هسته‌ی اصلی کسب‌وکار را تشکیل دهد و آینده‌ای را برای خود متصور شود. خیلی از استارت‌آپ‌هایی که حالا به عنوان یک شرکت بزرگ فناوری فعالیت می‌کنند، از بازار ایران کمک گرفتند تا بتوانند رشد کنند؛ ولی همزمان به سقف شیشه‌ای کسب‌وکار (جایی که بازار بیشتر از آن ظرفیت لازم را ندارد) هم رسیده‌اند.  باز بودن فضای کسب‌و‌کار، به داشتن شرکت‌های فنی (technical) بزرگی که به همسایگان ما نیز سرویس دهند، کمک می‌کند. ما در ایران مشکل استفاده از تکنولوژی نداریم و نکته‌ی اصلی این است که ذائقه‌ی دنیا در استفاده از محصول را نشناخته‌ایم. بهتر است بازیگران عرصه‌ی کسب‌وکاری که وارد این فضا می‌شوند تجربه کسب کنند و این تجربه را در اختیار شرکت‌هایی که می‌خواهند رشد داشته باشند، قرار دهند.

برای راه‌اندازی کسب‌وکار در بازار ایران چه فاکتورهایی باید داشته باشیم؟

 اول از همه ریسک‌پذیری بالای سرمایه‌گذار یا نهاد بالاسری تاثیر مهمی دارد. ما نهادهایی داریم که میزان ریسک‌پذیری آن‌ها بر اساس مدتی است که صبر می‌کنند تا به درآمد برسند؛ شاید ۳، ۵ یا ۱۰ سال باشد. در این موضوع، رسیدن به تعاملی از جنس تفکر یکسان بین سرمایه‌گذار و استارت‌آپ، بسیار مهم است. در حال حاضر استارت‌آپ‌هایی که در ایران شکل می‌گیرند، با بومی‌سازی و شخصی‌سازی یک ایده‌ی ثابت شده در اروپا یا آمریکا، آن را وارد ایران می‌کنند. بعدا نیز بر اساس ذائقه‌ی مالی و محصولی مشتری، آن را تغییر می‌دهند. استارت‌آپ‌ها نباید از این فرایند بترسند، تغییر اجتناب‌ناپذیر است و باید انجام شود. تمام ایده‌ها، در زمان راه‌اندازی استارت‌آپ، درصد زیادی اشتباه دارند و در طول زمان وقتی با سلیقه‌ی مشتری آشنا می‌شوند، تغییر می‌کنند.

جمع‌بندی

در این مصاحبه علاوه بر بررسی پرداخت اعتباری و فینتک در ایران، به مفهوم استارت‌آپ از دیدگاه آقای ماکان سپهری پرداختیم. استارت‌آپ‌ها کسب‌وکارهایی هستند که معمولا با تعداد کم نیرو برای رسیدن به یک هدف خاص و سودآوری، تلاش می‌کنند. مدیر استارت‌آپ با شناخت نیاز مشتری به عنوان cor competency (شایستگی محوری) و تدوین یک راه‌حل خوب می‌تواند به رشد سریع استارت‌آپ کمک کند. همینطور اشاره کردند که استارت‌آپ مجموعه‌ی کوچکی است که فقط می‌تواند هسته‌ی اصلی کسب‌وکار را تشکیل دهد و آینده‌ای را برای خود متصور شود.