داستان موفقیت شرکت پویندگان راه سعادت از زبان رضا یعقوب‌زاده مدیر عامل این مجموعه در رویداد چامه

• انگیزه و ایده پردازی، دو عامل مهم موفقیت

مهندس رضا یعقوب زاده، فوق لیسانس الکترونیک است که همزمان با دوره ارشد کار تدریس را شروع کرده و پس از کار در یک شرکت دولتی و خصوصی، از سال 1379 شرکت پویندگان راه سعادت، شرکتی در حوزه تجهیزات پزشکی را تاسیس کرد. او با شناخت نیازهای کشور اقدام به تولید تجهیزات پزشکی پرداخت، کسب و کار نوپایی که راه انداخته بود خیلی زود رشد پیدا کرد و در حال حاضر یکی از صادر کنندگان موفق کشور است که موانع موجود خلل چندانی در کار او ایجاد نکرده و با ایده‌های خوب به موفقیت رسیده است.

           شرکت پویندگان راه سعادت: در سال 1377 با پشتیبانی پژوهشی موسسه تحقیقاتی جویندگان راه سعادت تاسیس گردید و در حوزه‌ی تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند. محصولاتی که این شرکت تولید می‌کند عبارتند از: مانیتورهای علائم حیاتی بیمار، سانترال مرکزی، سیستم الکترو کاردیوگراف، سیستم آریا تی‌سی ( با قابلیت ارسال علائم حیاتی روی بسترهای مخابراتی بی سیم در عملیات اورژانس)، تجهیزات پوششی با قابلیت ثبت علائم حیاتی بیماران و انتقال داده به مراکز درمانی از طریق گوشی های هوشمند سیستم، سیستم ونتیلاتور کمپرسوری قابل استفاده در بخش icu برای بزرگسالان و اطفال. تولیدات این شرکت می تواند پاسخگوی بخش‌های اورژانس، اتاق عمل جنرال، اتاق عمل قلب باز، ریکاوری، icu و ccu در بیمارستان‌ها و کلینیک‌های درمانی و همچنین جهت مراقبت در منزل باشد.

• حمایتی که واردات را به تولید تبدیل کرد

در ابتدا کار ما واردات دستگاه‌هایی از ژاپن و آمریکا و نصب و سرویس و ترینینگ آن‌ها بود، دستگاه‌هایی که بعدا خودمان آن‌ها را تولید کردیم. به دلیل موفقیت و انگیزه بالایی که داشتیم، ما را خیلی زود برای دوره‌های تکمیلی به ژاپن و آمریکا فرستادند. در دوره‌های آموزشی با بیان اینکه قصد تعمیر دستگاه‌ها را ایران در داریم مورد تمسخر قرار گرفتیم اما به مرور متوجه شدیم که برخی از قطعات را می‌توانیم بسازیم و جایگزین قطعات اصلی کنیم.

با توجه به قیمت بالای دستگاه و وضعیت ارزی ایران که از حالا هم بدتر بود ما امکان خرید دستگاه ژاپنی را نداشتیم. طی مذاکراتی که با وزارت بهداشت انجام دادیم، گفتند با توجه به اینکه سیستم وزارت بهداشت دولتی است فعالیت در آنجا نتیجه نمی‌دهد و بهتر است که دستگاه توسط شرکتی خارج از وزارت خریداری شود و بعد آن را پیش خرید کنند. در آن زمان حمایت به درستی انجام شد و اگر همین حمایت در مورد پروژه‌های دیگر هم بود، وضعیت تجهیزات پزشکی و دیگر صنایع خیلی بهتر از حالا بود.

• اولین قدم در راه تولید

در واقع اولین محصولی که ما تولید کردیم همین دستگاهی بود که وزارت بهداشت و چند شرکت دیگر از ما خریداری کردند که با توجه به سابقه فنی ما و برنده شدن پروپوزالمان قیمت خیلی کمتر از نسخه خارجی تعیین شد، معادل 150 میلیون که البته 75 میلیون به ما پرداخت شد. محصولی که در سال 77 آن را طراحی کردیم، در سال 81 صادراتش شروع شد و حتی در سال 88 صادرات آن به اروپا هم آغاز می‌شد که دیگر آن را نساختیم و از مدار خارجش کردیم.

• تلاشی مستمر در راستای تحقق آرزوی صادرات

هر مهندسی دوست دارد چیزی بسازد و این طبیعت مهندس‌هاست. اگر بخواهید در یک محصول موفق باشید باید نگاه صادراتی داشته باشید، متاسفانه خیلی از شرکت‌ها تفکرشان اینطور نیست؛ اما ما از همان اول هدفمان ساختن دستگاه و صادر کردن آن بود. از سال 81 صادرات منطقه را شروع کردیم و دو تا سه سال بعد، اولین شرکتی بودیم که به دنبال صادرات به اروپا رفتیم و یکی از سخت‌ترین مراحلی که گذراندیم کسب استاندارد اروپا بود که مثل حالا موؤسساتی که بتوانند ما را راهنمایی کنند وجود نداشت و همه چیز را باید خودمان جلو می‌بردیم.

در سال 81 صادرات منطقه و در سال 85 صادرات اروپا آغاز شد که با رشد صادرات اروپا، حالا 50 درصد صادراتمان متعلق به اروپاست. به 50 تا 60 کشور به طور مستقیم با برند خودمان محصول را صادر می‌کنیم  و 40 تا 50 تا دیگر را با برندهای دیگری که داریم، چون در حال حاضر با 6 برند کار می‌کنیم.

• موانع موجود در راه صادرات

در ایران هم مانند کشورهای دیگر، برای ساخت و تولید یک محصول مشکلاتی وجود دارد که یکی از آن‌ها تحریم‌هاست. در بهترین کشورهای دنیا هم برای ساخت یک محصول باید با غول‌های تکنولوژی رقابت کرد و دولت‌ها نهایتا فقط به این افراد وام می‌دهند یا مالیات کمتری می‌گیرند و هیچکس چیزی را برای ما طراحی نمی‌کند و اصل موضوع همین ایده است؛ اما در مورد تحریم‌ها که معمولا قضیه بانک و برند را نشانه می‌گیرند، اگر تمام این‌ها هم نبود با بررسی ریجستری (Registry) همه شرکت‌های دنیا می‌بینیم که وقتی رشد پیدا کرده و بزرگ می‌شوند به دلیل مزایای مناطق مختلف در کشور خودشان نمی‌مانند.

 اگر تحریم هم نبود ما همین کار را می‌کردیم؛ حالا تحریم‌ها برای ما یک فرصت شد و با فشاری که ایجاد کرد باعث شد زودتر از لاک خود بیرون بیاییم و حساب‌ها را به خارج از کشور ببریم. اگر با یک حساب کار نکنیم، دیگر آن حساب مشکل تحریم ندارد و با وجود اینکه برای خود محصول پاسپورت خارجی و پروانه گرفته شود باز هم دچار مشکلاتی است، برای همین ناچاریم در کشورهای دیگر اقامت بگیریم. مثل یک کوه یخ می‌ماند که سرش خارج از ایران است اما کار اصلی در ایران انجام می‌شود.

• کرونا تهدید یا فرصت؟

من اعتقاد دارم که فارق از هر دینی، خدا طبیعت را طوری خلق کرده که اگر خوبی یا بدی کنی همان به سمتت برمی‌گردد که البته استثنا هم وجود دارد اما به طور کلی اگر حق را زیر پا نگذاریم مثل خیلی چیزهایی که در بیزینس‌ها از آن رد می‌شوند، جاهایی خدا کمکی می‌کند که تصورش را هم نمی‌کنیم، کرونا مصداق بارز همین قضیه است. در جریان شرکت مالزی که خیلی اتفاقی شکل گرفت، اما یکی از ستون‌های شرکت شد، در ابتدا سال 77 با مانیتور کار خود را شروع کردیم اما دستگاه ونتیلاتور هم الکترونیک است، هم کنترل، هم مکانیک و هم رباتیک؛ یعنی چهار علم را باید با هم میکس کرد. سال 90 مانند هر شرکتی که رشد می‌کند، تصمیم گرفتیم افراد جدیدی داشته باشیم و محصول تازه‌ای تولید کنیم و مگر کسی می‌توانست پیش بینی کند که سال 98 چه اتفاقی می‌افتد! 

• ونتیلاتور نیازی مهم در بحران کرونا

7-6 سال بود که روی ونتیلاتور سرمایه گذاری و تحقیقات را شروع کرده بودیم، پروژه‌های قبلی ما در خط تولید بود و هنوز هم همه‌شان انویشن دارند و همیشه از ترویج سود آن در این پروژه سرمایه گذاری کردیم. یک تیم 30 نفره 6 سال بر روی  نرم افزار، الگوریتم، سخت افزار، پنوتیک و کنترلش تحقیق کردند که سال 96 نتیجه داد و استاندارد اروپا و سال 97 استاندارد ایران را گرفتیم.

در شرکت ما اصل بر این است که ابتدا استاندارد اروپا و بعد استاندارد ایران را بگیریم که حرف و حدیثی در آن نباشد. ونتیلاتور ساختاری مانند هواپیما دارد و باید قبل از روشن شدن تست‌های زیادی روی آن انجام شود و با توجه به حساسیت این دستگاه به دلیل وابستگی تنفس بیمار و مرگ و زندگی‌اش به این دستگاه باید استاندارد بوده و خوب عمل کند. بعد از اخذ تاییدیه‌ها و قبل از تولید آن به مدت یکسال به طور آزمایشی در بیمارستان‌ها نصب شد.

در حال حاضر بیمارستانی نیست که دستگاه ما در آن نباشد، 60-50 عدد از دستگاه را قبل از کرونا تولید کردیم و قرار بود امسال هم 300 نسخه دیگر هم تولید کنیم. نیاز ایران به ونتیلاتور 3000 دستگاه است و قصد داشتیم به آهستگی جلو برویم که با برخورد به بحران کرونا وزارت بهداشت درخواست 4000 ونتیلاتور کرد. تولید این کار واقعا سخت است، بهترین ونتیلاتور پروداکشن دنیا نهایتا ظرفیتش دو برابر شد و نکته مهم این بود که علاوه بر تعداد بالایی که از ما درخواست کرده بودند باید دستگاهی می‌ساختیم که قابل استفاده برای بیماران کرونایی باشد. ونتیلاتور نمی‌تواند مریض را نجات دهد، فقط مانند دارو یک روند را طی می‌کند.

• تجهیزات پزشکی یک موضوع استراتژیک 

کووید 19 ثابت کرد که تجهیزات پزشکی یک موضوع استراتژیک است و دولت‌ها باید به فکر ذخیره تجهیزات پزشکی در کنار موارد دیگر باشند. با شروع بحران کرونا اولویت کشورها خودشان بودند و صادرات برای تجهیزات پزشکی بسته شد. سن مردم به طور خودکار در حال افزایش است و به تبع امید زندگی هم نرخ بالاتری پیدا کرده، هر چه افراد مسن‌تر می‌شوند، نیاز به صرف هزینه برای سلامتی‌شان هم بیشتر می‌شود، پس دورنمای این بازار رو به گسترش است. کووید 19 شتاب را برای تولید بعضی محصولات بیشتر کرد و البته بعضی محصولات هم کاری نکردند.

کمی قضیه را باز می‌کنم: اول اینکه تجهیزات پزشکی رو به گسترش است و دوم اینکه ایران پتانسیل این کار را دارد. در ایران پتانسیل تجهیزات پزشکی خیلی بالاست، چون جوانان مستعدی دارد، آدم‌های قشر متوسط ما در دانشگاه‌های خارج از کشور درس می‌خوانند و آن جا موقعیت خوبی دارند، پس در ایران مهندس‌های خوبی داریم، برای ساخت تجهیزات پزشکی هم اصل موضوع؛ مغز است نه گاز و نفت و پتروشیمی و تا به حال تحریمی به تجهیزات پزشکی و دارو وارد نشده. درست است که بانک‌ها ما را اذیت کرده‌اند اما اصل صادرات تجهیزات پزشکی و قطعات آن از ایران و به ایران را نمی‌توانند ممنوع کنند چون جنایتی است که سازمان ملل به آن اجازه نخواهد داد، پس ارزش سرمایه گذاری را دارد.

داستان موفقیت استارت آپ طاقچه از زبان محمد صدوقی مدیرعامل این مجموعه در رویداد چامه

             استارت آپ طاقچه: طاقچه یک استارتاپ موفق ایرانی در حوزه کتاب است که در سال 92 نسخه اولیه آن منتشر شد. ایده اولیه آن توسط محمد صدوقی فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی دانشگاه شریف، ارائه شد و به مرور مورد استقبال و توجه مردم قرار گرفت. طاقچه کتاب خواندن را با ارائه نسخه‌های صوتی برای کاربرانش راحت‌تر کرد. در طول سال بیش از 181 میلیون دقیقه کتاب در طاقچه خوانده می‌شود و با شیوع ویروس کرونا و لزوم ماندن در خانه تعداد کاربران طاقچه بیشتر شده است، در ادامه داستان موفقیت طاقچه و فراز و نشیب‌هایش را می‌خوانیم.

• سال‌های قبل از راه‌اندازی استارت آپ  طاقچه

من قبل از اینکه در طاقچه کار کنم، حدودا هشت سال معلم و مشاور مدرسه بودم. در آن دوران 3 ویژگی درباره محیطی که آدم‌ها در آن فعالیت می‌کنند، مهم به نظر می‌رسید، این ویژگی‌ها باعث رشد و توسعه افراد می‌شد.

1.  برای هر کاری اهدافی مشخص بشود و برای هر یک از اهداف نتایج کلیدی. به طوری که هر هدف پارامتری داشته باشد و به ما نشان بدهد چقدر از آن هدف را محقق کردیم.
2.  زیرساخت و فضایی برای کارمندان در محیط کار فراهم شود. به نحوی که استعدادها و خلاقیت‌هایشان در آن بروز پیدا کند.
3.  وجود یک نظام ارتقا و پاداش خوب در محیط. در مدرسه یک فرایند روتین با نظامی کاملا مشخص وجود دارد و معلوم است که چه کارهایی قرار است انجام بشود اما یک استارتاپ همیشه در حال تغییر است، به همین دلیل پیاده سازی سه ویژگی بالا در استارتاپ خیلی سخت است.

• تیم های استارت آپ طاقچه، اکنون و گذشته

•  تیم تامین محتوا طاقچه دارد: این تیم با ناشرها مذاکره می‌کند، قرارداد می‌بندد و در آخر فایل کتاب‌ها را از ناشر دریافت می‌کند. حالا فایل به دست تیم دیگری سپرده می‌شود؛
• تیم تبدیل محتوا طاقچه: این تیم براساس یکسری پروتکل‌ها، فایل‌های دریافتی را که در قالب زرنگار، ورد و این‌دیزاین است به یک فرمت استاندارد به نام ایپا تبدیل می‌کنند.سپس توضیحاتی برای کتاب‌ها نوشته شده، در دسته بندی‌های مرتبط قرار می‌گیرند، برچسب‌ها و تگ‌های مناسبی خورده و سرانجام کتاب در طاقچه منتشر می‌شود. 
•  تیم بازاریابی یا مارکتینگ طاقچه : وظیفه این تیم این است که تمام محصولات طاقچه را به کاربرها معرفی کند. این فرایند در قالب دیجیتال مارکتینگ، انجام پروموشن‌ها و پویش‌ها، همکاری با مؤسسات و شرکت‌های دیگر انجام می‌شود. گرافیست، بچه‌های تولید محتوای متنی و تصویری، مدیر شبکه‌های اجتماعی، مدیر وبلاگ طاقچه در تیم مارکتینگ جمع می‌شوند.
• تیم محصول و فنی در طاقچه: تیم‌هایی که در ابتدا جدا بودند اما حالا آن‌ها را یک تیم می‌دانیم. وظیفه این تیم این است که بر اساس استراتژی‌های شرکت، رفتار و نیاز کاربران و بازخوردی که از استیک هولدرها (ذی نفعان) در شرکت می‌گیرد، زیرساخت همه‌ تیم‌های بالا را فراهم بکند. تیم محصول، نیازهای تیم‌ها را لیست و اولویت بندی می‌کند و تیم فنی آن‌ها را اجرا می‌کند.
• تیم پشتیبانی از کاربران: این تیم وظیفه پاسخگویی به تلفن‌های کاربران و پیام‌های مستقیم دریافتی را دارد و در صورت بروز مشکل وظیفه پشتیبانی.

در ابتدا تمام کارهایی که به آن‌ها اشاره کردم توسط یک تیم ده نفره انجام می‌شد. چند نفر از این تیم، تیم فنی بودند که به خاطر شرایط کاریشان به آرامش و کار در اتاق دیگری نیاز داشتند. همه‌ تیم‌ها پشت یک میز دست ساز می‌نشستیم و کار به شکل استارتاپی اداره می‌شد. کسانی که در طاقچه کار می‌کنند بهترین زمان طاقچه را از نظر کارکردی همان زمانی می‌دانند که دور یک میز می‌نشستیم.

• مزیت‌های استارتاپی بودن

1- خیلی نیاز نیست که تئوری ماجرا را همیشه با بچه‌ها مرور کرد، انگار در بچه‌ها نهادینه شده که چطور باید کار کنند و به چه دلیل اینجا جمع شده‌اند.

2- فضا خیلی شفاف است. چون همه در یک اتاق و در جریان مسائل شرکت هستند و این باعث آرامش افراد می‌شود. حوزه تاثیرگذاری بزرگ است؛ یعنی افراد می‌توانند در همه موارد نظر بدهند و همه احساس خوبی دارند از اینکه عمل تاثیرگذاری در شرکت دارند.

• مشکلات بزرگ شدن تیم طاقچه

مشکل از جایی شروع شد که تیم ما بزرگ شد و حالا با چالش‌هایی روبه‌رو بودیم. باید افراد جدیدی به تیم اضافه بکنیم و آن‌ها باید فرهنگ ما را بشناسند، تیم‌ها و اتاق‌ها را مجزا کنیم، حوزه تاثیرگذاری اختیارات افراد را کوچک‌تر کنیم و برایشان سرپرست و مدیر قرار بدهیم و از آن‌ها بخواهیم به این شکل کار کنند. من بسیار این دیالوگ را با همکارانم داشتم که چرا من در جریان این نیستم، شما می‌خواستید این کار را بکنید چرا به من نگفتید. یک اشتباه بسیار بزرگ تا اواسط سال 98 در مجموعه ما وجود داشت، مدیر محصول در سیستم ما تعریف نشده بود و وظایف آن بین اعضا پخش بود. بزرگترین اشتباه یک شرکت در حوزه کاری ما این است که مدیر تک و مدیر محصول یک نفر باشند.

• بازگشت به تئوری ماجرا در اواخر سال 97

در اواخر سال 97 شروع به انجام کارهایی برای نظم دهی به شرکت کردیم. شاید باورتان نشود با مدیران شرکت درباره این که چرا داریم طاقچه را ادامه می‌دهیم و کار می‌کنیم، جلسه می‌گذاشتیم. یعنی برگشته بودیم به تئوری ماجرا. جلسات پر چالشی بود و ما را دچار بحث‌های زیادی می‌کرد و این‌ها از عوارض بزرگ شدن شرکت بود که منفعت‌هایی هم داشت. چون شرکت نظم پیدا می‌کرد. بالاخره مسائل تکراری برطرف شد، مدیر محصول را به طاقچه اضافه کردیم و کم کم تیم محصول در حال شکل گیری بود. در اواخر سال 98 تصمیم گرفتیم بر اساس سیستم okr عمل کنیم؛ به معنای اهداف و نتایج کلیدی، دارای یکسری پارامترها که باید بر اساس آن عمل بشود. Okr هم مشکلاتی داشت؛ مثل نیاز به مستند سازی زیاد، مکتوب کردن و گزارش هفتگی نوشتن. به دلیل اینکه بچه‌ها در شرکت حضور و تعامل شفاهی داشتند این مسائل منظم و دقیق پیش نمی‌رفت.

• تقسیم کردن طاقچه با استارت آپ‌های کوچک تر

کم کم به ایده جدیدی رسیدیم که در مورد شرکت‌های بزرگ در سال 2019 در سیلیکون ولی بود. نحوه مدیریت شرکت به سمت آبشاری یا بالا به پایین می‌رفت. به این نتیجه رسیدیم که در آن زمان استارتاپ خوبی داشتیم و حالا هم باید شرکت را به استارتاپ‌های کوچک تقسیم کنیم. که چند مزیت داشت؛ مثلا حوزه تاثیرگذاری آدم‌ها بیشتر می‌شود و خلاقیت بالا می‌رود.

پس از صحبت‌ها و جلسات به پیاده سازی آن‌ها رسیدیم. اینکه در شرکت یکسری استارتاپ داشته باشیم. ما بر اساس یوزر جری این کار را کردیم. مسیری که مشتری در اپلیکیشن طاقچه طی می‌کند را تقسیم بندی و سعی کردیم آن‌ها را به یکسری استارتاپ کوچک تبدیل کنیم که انگار تیم فنی‌اش مجزاست. تیم طراحی و UA و UX. ابتدا از تیم فنی و محصول  شروع و هر دو را یکی کردیم. طاقچه دو بخش دارد؛ بگرد و پیدا کن، بخوان و بشنو که هر کدام یک استارتاپ است.

• کرونا بحرانی که به فرصت تبدیل شد

ما در مقطعی که پس از انجام برنامه‌‌ریزی‌ها و گذراندن مسئله تئوری ماجرا بود با بحران کرونا مواجه شدیم. اول اسفند به این مرحله رسیدیم که کرونا شروع شد و واقعیت اینکه مقداری ترسیدیم. کرونا برای ما دو بخش داشت: فرصت و بحران. کرونا در چین آمده بود و معلوم بود که چه تغییری در سبک زندگی مردم ایجاد می‌کند و می‌دانستیم این برای طاقچه یک فرصت است.

کرونا قطعا خوشایند نیست، دوست داریم این بلا خیلی زود از سر کل دنیا برطرف شود. اما برای ما یک فرصت بود چون مردم زمان بیشتری را صرف مطالعه کتاب داشتند و این به ما کمک می‌کرد. طبق آمار در بهمن و اسفند اگر فروش روزانه ما ده میلیون بود در ایام نوروز به پنجاه میلیون رسید و بعد از ایام نوروز، با بازگشت مردم به زندگی عادی، این رقم بیست ، بیست و پنج میلیون شد. این ارقام مثالی بود اما یعنی برگشت با یک پله بالاتر.

• تغییر پذیری در مواجه با کرونا

بحران آنجا بود که ما مجبور بودیم ساختار شرکت را منظم و دقیق کنیم که در بحران کرونا افتادیم. اول اینکه بحران کرونا را مقطعی ندیدیم و اولین جلسات ذهنیت بچه‌ها را آماده کردیم و گفتیم حداقل یک سال با این موضوع درگیریم. مسئله دوم در شرکت شروع به تدوین مستندی به نام کووید 19 کردیم. این تدوین مرتب در حال بهبود و تکمیل شدن است. درباره اینکه افراد در خانه چطور کار کنند و جمع آوری یکسری آموزه از کسانی که به صورت فری لنس کار می‌کنند.

• حرکت به جلو در طاقچه

  به دلیل اینکه شرکت ما زیر مجموعه یک شرکت بزرگ است مجبور به پذیرش یکسری قواعد بودیم مثلا انگشت زدن در ساعت ورود و خروج و دریافت اضافه کاری برای بیشتر ماندن. همیشه در ذهن ما بود که یک شرکت استارتاپی نوآورانه محور باشیم؛ اما نمی‌توانستیم اجرایش کنیم. انگار که جرئتش را نداشتیم، توانایی‌اش نبود یا حداقل اولویتش نبود. کرونا ما را به سمت این ماجرا هل داد و ما را با یکسری مسائل مواجه کرد. مهم این بود که نترسیم و نترسانیم. آماده سازی را شروع کردیم، مستند را نوشتیم، بچه‌ها کاملا خروجی محور شدند. خروجی‌های ما بسیار بیشتر از زمانی است که بچه‌ها داخل شرکت بودند و حالا به این نتیجه رسیدیم که اگر کرونا هم تمام شد، حداقل یک بخش بزرگی از شرکت کماکان دور کار باشند. این باعث می‌شود هزینه‌هایمان هم کاهش دهیم.

داستان موفقیت استارت آپ باسلام از زبان محمد رضا آقایا مدیرعامل این مجموعه در رویداد چامه:

•  سیر تحول در استارت آپ باسلام

استارت آپ باسلام یکی از استارت ‌آپ‌های موفق ایرانی است که با هدف خرید و فروش صنایع دستی و خوراکی‌های محلی ایجاد شده است اما علاوه بر خرید و فروش افراد زیادی در آن به گفت و گو و شرح وقایع زندگی‌شان می‌پردازند. باسلام را به عنوان یک استارتاپ موفق در روند شکل گیری و آزمون و خطاها و مواجه با بحران کرونا بررسی می‌کنیم. ایده‌ها و اتفاقاتی که توسط کاربران  استارت آپ باسلام رخ می‌دهد، ایده‌های اعضای تیم باسلام را تحت تاثیر قرار داده و حتی باسلام را تبدیل به چیزی فراتر از آنچه در ابتدا تصور می‌کردند، کرده است که آن را مجزه‌ توزیع شدگی می‌دانند. با پیدا کردن ایده استارت آپی خوب و تغییر بیزینس مدل و وفق پذیری با شرایط، باسلام توانست موانع پیش رو را رد کرده و به نتایج خوبی برسد.

• در استارت آپ باسلام چه اتفاقی می‌افتد؟

اعتراف می‌کنم در ابتدا وقتی که استارت آپ با‌سلام داشت راه می‌افتاد ما درکی از این بیزینس مدل نداشتیم، اینکه چطور کار می‌کند و در بحرانی مانند کرونا چطور خودش را تطبیق می‌دهد. استارت آپ باسلام یک پلتفرم اجتماعی است که آدم‌ها در آن شروع به خرید و فروش، گفت و گو، شخصی سازی و کارهای دیگری می‌کنند و در بین تمام این فعالیت‌ها کسب و کار هم انجام می‌شود. یکی از اتفاقات جالب باسلام این است که آدم‌ها داستان خود را تعریف می‌کنند، از محیط و اقلیمشان و از آدم‌هایی که با آن‌ها دوست هستند و کار می‌کنند، حرف می‌زنند، حتی عکس حیوانات محلی روستایشان را به اشتراک می‌گذراند.

در حال حاضر بیش از 36 هزار کسب و کار در استارت آپ باسلام فعالیت می‌کنند که آدم‌های مختلفی از طیف‌های مختلف هستند. یکی از اتفاقاتی که در باسلام می‌افتد، این است که مشتری‌ها و خریدارها لزوما فقط یک خریدار یا فروشنده صرف نیستند و جریان سازی می‌کنند. مثلا خانم اقبالی یکی از کاربران باسلام به همره دوستانشان در دورچه اصفهان کسب و کاری راه انداختند که شاید کسی آن را جدی نگیرد، آن‌ها گیوه‌های قدیمی را با طرح‌های جدید طراحی می‌کنند و می‌فروشند.

هیچ محدودیتی در باسلام وجود ندارد

یک سیستم با نام هشتگ در با سلام وجود دارد که افراد در آن ترند سازی می‌کنند. مثلا هشتگ حمایت از محصولاتی که با بسته بندی‌های سازگار با محیط زیست راه افتاد و باعث شکل گیری غرفه‌هایی با هدف فروش زنبیل و… شد. شکل گیری کسب و کارهایی برای ارائه خدمت به کسب و کارهای دیگر، مانند تولید محتوای خوب، یکی دیگر از اتفاقات باسلام بود. یکسری از کسب و کارهایی موفق که لازم است به آن‌ها اشاره کنم، آن‌هایی است که ما شاید اصلا آن‌ها را کسب و کار ندانیم. مثلا یک نفر از چابهار صدف می‌فروشد و کسی از تهران صدف‌ها را برای تابلوهای نقاشی‌اش خریداری می‌کند؛ شاید این را نتوان کسب و کار دانست اما این نوع ایده‌ها در باسلام هر روز رخ می‌دهد.

در استارت آپ با سلام هیچ نقطه مرکزی وجود ندارد، هر کسی از هر طریقی می‌تواند وارد با سلام شود؛ به عنوان خریدار، غرفه‌دار، یا به عنوان هیچی، یعنی کسی که هیچ ایده‌ای ندارد و در جست و جو در فضای باسلام و خواندن جریان آدم‌ها و روایت‌هایشان یک‌دفعه نقطه عطف خودشان را پیدا می‌کنند. آقای عربلو یکی دیگر از کاربران باسلام است که بعد از اتمام تحصیلات و سربازی با یکی از دوستانشان در ابهر زنجان، ضایعات باغ‌های پدریشان را تبدیل به میوه خشک کردند و در حال حاضر یک کسب و کار موفق و سازگار با محیط زیست دارند.

• مفهوم توزیع شدگی در استارت آپ باسلام

مفهوم توزیع شدگی چیزی است که ما هر روز با آن روبه‌رو می‌شویم و در پلتفرم از خیلی از آدم‌هایی که در با سلام کار می‌کنند عقبیم و حقیقتا گاهی خودمان هم گیج می‌شویم که باسلام به چه سمتی حرکت می‌کند. ما در هنگام شروع نگاه تخیلی نسبت به وقوع یکسری اتفاقات در با سلام نداشتیم مثل خدمات عکاسی یا ارسال میگو در فصل گرما که نیازمند زنجیره تامین سرد است، ما به این اتفاقات معجزه توزیع شدگی می‌گوییم.

نکته جالب در با سلام نقش دولت است که تقریبا هیچ یا خیلی پایین است، شاید فقط برای امنیت کار و یکسری کارهای پایه‌ای که باید اتفاق بیفتد. کل جریان توسط آدم‌ها رقم می‌خورد، سازماندهی و مدل‌های تمرکز گرایی وجود ندارد، آدم‌ها خودشان را پیدا می‌کنند و هماهنگ می‌شوند. یک زمانی ما با سلام را توسعه می‌دادیم و جلو می‌رفتیم اما حالا لزوما اعتماد چندانی به ایده‌های خود نداریم، آدم‌هایی که در باسلام هستند به ما یاد می‌دهند که چکار کنیم و ما باید بیشتر وقت خود را بر روی الگوهای اعتماد، خرید و فروش و کسب و کار و … که بین افراد شکل گرفته، بگذاریم.

• ترید در در راه اندازی چت باکس در باسلام

زمانی تردید داشتیم که فیچر چت را در باسلام راه اندازی کنیم، چون درآمد باسلام از طریق کارمزد است و چت می‌توانست این پلتفرم را دور بزند. بعد از بررسی‌هایی که صورت گرفت، چند استراتژی این قدرت را به ما داد که کار را اجرا کنیم: اول اعتماد عمومی، با این فکر که اگر من نتوانم اعتماد کنم کسانی که کسب و کار راه می‌اندازند و هویتشان را می‌گذارند چطور اعتماد کنند. دوم احساس نیاز، زیرا بالاخره کسی که کسب و کاری راه انداخته و برند و هویت و تضمین خاصی ندارد، باید بتوان با او گفت و گو کرد. چت باعث  شد مواردی که قبلا شانس کمتری برای فروش داشتند در ترند بالا بیایند، چون برخی کارهای سفارشی نیاز به توضیحات داشت.

• ضعف لجستیکی در استارت آپ باسلام

در با سلام، 898 نقطه با آخرین نقطه شهر که هر کدام یکسری توابع روستایی دارند، کالا داد و ستد می‌شود، ما در لجستیک (Logistics) مشکلاتی داریم، صرفا یکسری غرفه‌هایی که فروش بیشتری دارند، کالاهایشان را به جای مشخصی می‌فرستند و کالاها از آنجا توزیع می‌شود که البته در این امر هم ما نقشی نداریم و از طریق شرکت‌های واسطه انجام می‌شود؛ شاید برای یک فاندر (Founder) گفتن این موضوع خوب نباشد اما واقعا نفهمیدیم که این 898 نقطه چطور شکل گرفت و چطور کالاهایشان را ارسال می‌کنند اما مرتب در حال افزایش‌اند.

اگر تحریم نبودیم یا کسانی که بودند که می‌توانستند از پلتفرم فارسی سر دربیاورند، حتما تا حالا یکسری کسب و کار ایرانی که در خارج از کشورند، غرفه‌هایشان را راه انداخته بودند و از کشورهای مختلف خرید و فروش می‌کردند، یعنی این جریان رشد، جزیان رشد وابسته به اوپریشن (Operation) نیست و وابسته به کانکشن‌های انسانی است که اتفاق می‌افتد. سیستم ارسال باسلام اکثرا نتورک نفر به نفر است. در مورد بسته بندی محصولات ما با بی‌سلیقگی کارتنی را چاپ کردیم و در اختیار غرفه‌ها قرار دادیم اما در سری بعد قصد داریم با استفاده از ظرفیت چاپ یک طرف از آن با سلام و یک طرف دیگر درباره خود محصول و تولید کننده باشد.

• استارت آپ باسلام بعد از اپیدمی کرونا

وقتی کرونا شروع شد چند اتفاق برای باسلام رخ داد؛ اول با توجه به اینکه دفتر باسلام در قم است؛ اوایل کرونا شرایط روانی قم سخت بود، فروش غرفه‌های قم افت پیدا کرد و هر روز اتفاقات و اختلالات عجیب و غریبی رخ می‌داد و ما در حالیکه خیلی دور کاری بلد نبودیم و مجبور بودیم دفتر را تعطیل کنیم، تماس‌های زیادی با ما می‌شد و می‌خواستند بدانند ما در این شرایط چه کار می‌کنیم. کاری که ما کردیم این بود که از 15 اسفند تا 15 فروردین کارمزدمان را رایگان کردیم و با فشار و ترافیکی که رو به رشد بود، با چند چالش رو به رو بودیم:

اول اینکه منابع سرورها را باید افزایش می‌دادیم، دوم به دلیل چالش‌های لجستیک مجبور به تقویت پشتیبانی بودیم و در شرایط کرونا امکان استخدام سریع و بزرگ کردن تیم نبود، به همین دلیل با افراد تیم‌های دیگر یکسری از فیچرها را توسعه دادیم تا فشار روی اوپریشن کمتر شود، بعضی تیم‌ها هم به صورت خانوادگی شروع به فعالیت کردند. در فروردین باسلام رکورد کل فروش ماهیانه را زد و ماه به ماه این رشد اتفاق می‌افتاد. در فروردین معمولا تجارت‌های الکترونیک بازار افتاده‌ای دارند اما ما اصلا نفهمیدیم کی عید شد. یک اتفاق جالب این بود که تا قبل از کرونا بیشتر از 70 درصد باسلام از طریق شرکت‌های بزرگ لجستیکی جابه‌جا می‌شد اما با شیوع کرونا سیستم‌های لجستیک مرتبا تعطیل می‌شدند برای همین مشتری‌ها خریدهایشان را از غرفه‌های نزدیک به خود انجام می‌دادند.

• آینده‌ی مارکت پلیس (Market Place)

اندروچن می‌گوید مارکت پلیس‌ها تا به حال هر چه که بودند، بودند اما در آینده یکسری اتفاقاتی می‌افتد که شاید میلیون‌ها شغل ایجاد شود، شغل‌هایی که توسط دولت‌ها رخ نمی‌دهد. دو تا ترند، ترندی هستند که مارکت پلیس‌های آینده بر اساس نظر اندروچن شکل می‌گیرند: ترند اول آن‌هایی هستند که هر کسی در هرجای دنیا کسب و کاری راه می‌اندازد بدون آنکه محل زندگی خود را ترک کند، از آن لذت می‌برد و درآمدزایی هم می‌کند. ترند دوم اتفاقی است که در باسلام هم رخ داد ، مربوط به مجوزهای متمرکز است که در گذشته دولت‌ها آن‌ها را به وزارت بهداشت می‌دادند و کسب و کارها با صرف وقت و هزینه و دردسرهای دیگری آن‌ها را دریافت می‌کردند. در باسلام اتفاقی که می‌افتد این است که در سیستم ریتینگ، اگر صد نفر از یک محصول خرید کرده باشند و بازدیدهای بالای چهار و نیم دریافت کرده باشد، قابل اعتماد هستند. کاری که اسنپ هم آن را انجام می‌دهد، کسی را که نمی‌شناسیم بر اساس سیستم ریتینگ برای ما می‌فرستد.

از سه برابر شدن نرخ تبدیل تا بسته شدن شرکت

دی 95 درگاه گرفتیم، فروش شدیدا اوج گرفت، رشد موشکی، نرخ تبدیل صفحه پرداخت سه برابر شد، فروش سه ماه اول سال 2017 ما؛ یعنی دی تا اسفند همان سال اندازه کل سال گذشته بود، اینقدر این عامل تاثیر گذاشت، که پیش خودمان خیلی خوشحال فکر میکردیم که با بلند شدن هواپیما در فرودگاه، داریم جهانی می‌شویم، که یکدفعه یک ایمیل آمد، دم عید دقیقا 27 و 28 اسفند 94، نوروز 95، فردا حسابتان را می‌بندیم، پول‌هایتان بلوکه می‌شود و باید اقدامات قانونی انجام بدهید که شاید آزاد بشود.

بیست و پنج هزار دلار پول که آن موقع برای ما خیلی سرمایه بود بلوکه شد و در عین حال روش دریافت پولمان یعنی درگاهمان را هم به دلیل دور زدن تحریم‌ها از دست دادیم، روش قبلی هم نداشتیم و یکدفعه در یک شب فلج شدیم، این یک تغییری بود که یکدفعه اتفاق افتاد و ما آن را ندیده بودیم ولی یکدفعه اتفاق افتاد، ما توانستیم با سرمایه‌ای که داریم و کلی قرض که از فک و فامیل و دوست و آشنا و هرکس که توانستیم بگیریم بدهی تامین‌کننده‌هایمان، هتل‌ها، راهنماها، راننده‌ها را بدهیم و توانستیم در دفتر را تا خرداد سال بعد باز نگه داریم، خرداد کلا بستیم،خداحافظ!

شروع دوباره با آزاد سازی پول‌های بلوکه شده و ثبت شرکت در اروپا

جدا از اینکه سرمایه‌مان تمام شده بود، اصلا توجیهی نداشت ادامه دادن با این ریسک بزرگ که هر لحظه ممکن است تمام فروشمان را بلوکه کنند، تیم را از دست دادیم،دفتر از دست رفت، همه چیز از دست رفت بدون یک ریال سرمایه ده ماه تمام ما از داخل خانه فعالیت می‌کردیم، ده ماهی که هر شبش من با این فکرها می‌خوابیدم که اصلا تو رو چه به این کارها، اصلا چه کسی گفته تو بروی کارآفرینی کنی؟ یک جا کارمندی می‌کردی بهتر بود استرس هم نداشتی، با این فکرها می‌خوابیدم و ده ماه تمام هر روز صبح که بیدار می‌شدم به خودم می‌گفتم ساکت شو و ادامه بده و خودم را می‌کشیدم بیرون از داخل تخت، واقعا تفسیرش همین است، می‌کشیدم بیرون که یک کار، شده یک کار، یک تلاش برای آزادسازی پول‌ها، یک تغییر در محصول، یک اقدام برای گرفتن یک درگاه جدید انجام بدهم و این کار را ادامه دادیم و کم نیاوردیم تا اینکه بالاخره جواب داد، حوالی اسفند همان سال ما توانستیم پول‌هایمان را آزاد بکنیم اما یک بخشش برای همیشه پرید.

توانستیم یک شرکت در اروپا، در استونی ثبت کنیم، توانستیم دوباره افزایش سرمایه بدهیم و تیم تشکیل بدهیم و دوباره شروع کردیم، اردیبهشت سال بعد، اینبار خیلی قوی‌تر. نکته ای که هست درست است ما سعی کردیم زنده بمانیم ولی یک مرحله به تکامل رسیدیم، حالا ما جلوی تحریم‌ها مقاوم بودیم، یک شرکت اروپایی بودیم، پس یک ویژگی جدید در فرست کوئست ایجاد شد و در عین حال فرصت این ده ماه، این تفکری که ما می‌توانستیم داشته باشیم روی گذشته مسیر به ما نشان داد که کجاها را اشتباه رفتیم، پس ما یک مرحله به تکامل رسیدیم، دوباره شروع کردیم، از اردیبهشت 97 تا مهر سال 98 شانزده ماه تمام ما هر ماه میانگین بیست و پنج درصد رشد کردیم که برای خودش یک رکورد است.

رکود شدید در بازار گردشگری ایران در پی حوادث آبان ماه

در 2019 به هشتصد هزار یورو فروش رسیدیم که خوابش را نمی‌دیدیم. خب دیگر همه چیز خوب است، همه چیز دوباره عالی است، هواپیما دارد می‌رود بالا ولی کار روزگار با ما تمام نشده، کار ما هم با روزگار تمام نشده، خودتان در جریان هستید از آبان 98 شروع شد، یک اتفاقات عجیبی که روی گردشگری ایران تاثیر گذاشت، ماجرای قیمت سوخت، قطعی اینترنت، تنش بین ایران و آمریکا، ترور سردار سلیمانی، هواپیمای اوکراینی، همه و همه باعث شد ایران از منظر یک گردشگر خارجی در آن مقطع امنیت کافی برای سفر را نداشته باشد و مقصد جذابی برایش نباشد، ما سر یک دو راهی هستیم، می‌توانیم غر بزنیم، می‌توانیم بگوییم ای بابا چرا ما؟ ما که یک بار از اینجا رد شدیم چرا دوباره این اتفاقات برای ما بیفتد؟ می‌توانیم بگوییم بچرخ تا بچرخیم، می‌توانیم بگوییم حالا که روزگار چرخیده و ما هم می‌چرخیم و ما مسیر دوم را انتخاب کردیم.

تغییر بازار هدف از ایران به سمت عمان در پی حوادث آبان 98

گفتیم حالا که ایران به عنوان یک مقصد الان امنیت کافی را در چشم گردشگر جهانی ندارد یک مقصد جدید اضافه می‌کنیم، رفتیم سراغ عمان، عمان را به فرست کوست اضافه کردیم، کارهای قانونی‌اش را انجام دادیم، کارهای توسعه بازارش را انجام دادیم عمان اضافه شد، فروشش شروع شد دیدیم چقدر خوب است، چقدر عددهای فروش بالا است، هتل‌هایشان خوب است، کمیسیون‌های خوبی می‌دهند، گردشگر خوب می‌دهد، داشتیم شروع می‌کردیم رشد کردن در عمان و گسترش بازار که اینبار روزگار یک کارت سنگین‌تر رو کرد، کرونا.

توسعه محصول و تغییر استراتژی با همه گیر شدن کرونا

درواقع گفت حالا که شما مقصد را عوض می‌کنید من از مبدا می‌بندم، اینطور شد که هیچکس در هیچ جای دنیا سفر نمی‌تواند برود، مستقل از اینکه دارید به کجا دنیا سرویس سفر می‌دهید، اما می‌دانید دیگر، تا اینجا من و تیم من را شناختید که قرار نیست کم بیاوریم، گفتیم دوباره گردشگری را کنار می‌گذاریم، هیچ جای دنیا سفر نمی‌شود رفت ولی ما یک چیزهایی بلدیم، ما برای استارت آپ خودمان توسعه محصول انجام دادیم، محصول زیرساز ساختیم، وب‌سایت و وب‌آپ ساختیم، UA  و UX بازاریابی دیجیتال بلدیم، بیاییم بشویم یک آژانس تجارت الکترونیک و اینها را به مشتری‌های خارجی ارائه بدهیم، باز با تمرکز روی بخش گردشگری؛ یعنی خیلی ساده برای هتل‌ها و آژانس‌های خارجی محصولات دیجیتال، وب‌سایت و وب آپ درست کنیم و بازاریابی دیجیتال برایشان انجام بدهیم.

قمار عاشقانه با راه اندازی Electronic Commerce Agency

چهار ماهی که ما شروع کردیم روی این کار یعنی از اسفند تا همین خرداد گذشته فروشمان صفر بود، در کار جدید صفر مطلق، خط گردشگری‌مان هم صفر مطلق و خط Electronic Commerce Agency یا آژانس تجارت الترونیک‌مان هم صفر مطلق بود اما کم نیاوردیم، این آن قمار عاشقانه است، قمار است چون ریسک خیلی بزرگی است، ما در حالی که از سرمایه بعد از تابستانمان مطمئن نیستیم، سرمایه کافی نداریم باید متکی به درآمدمان باشیم این ریسک را کردیم و عاشقانه است چون خیلی فراتر از پول درآوردن است؛ یعنی آن روح و جسم‌مان وسط است، بالاخره در همین تیر، همین اواخر خرداد تا تیر ما توانستیم به بیست و خرده‌ای هزار یورو در خط جدیدمان برسیم.

تغییرپذیری و تاب‌آوری در فرست‌کوئست

هنوز خیلی با عددی که ما در گردشگری تجربه‌اش می‌کردیم فاصله دارد ولی ناامید نیستیم، سرمان بالا است، داریم ادامه می‌دهیم و مطمئن هستیم که جواب می‌دهد و نکته‌ای که هست این است که یکبار دیگر این الگو را می‌خواهم در قضیه ببینید، یک بار دیگر ما برای زنده ماندن این کار را کردیم ولی خروجی‌اش این است که یک خط جدید به کسب و کار ما دارد اضافه می‌شود و این خط جدید بعد از کرونا هم می‌ماند و توانایی ایجاد درآمدش کمتر از گردشگری نیست و ریسک‌مان هم دارد کاهش می‌دهد، این همان سوسک است که به قابلیت جدید می‌رسد دارد تغییرپذیری و تاب آوری را معنا می‌کند، خلاصه اینکه من ترجیح می‌دهم به جای اینکه دایناسور باشم آن سوسک باشم، اگر شما دایناسور باشید، بهترینش تیرکس باشید تهش در ارائه من جا دارید ولی اگر سوسک باشید می توانید با چندین خاصیت خارق‌العاده به حیات خود ادامه دهید.

می‌خواستم یک جمع‌بندی از نکات ارائه بدهم ولی مولانا با یک دو بیتی بسیار زیبا، بهتر از من جمع‌بندی کرده، همه غوطه‌ها بخوردی همه کارها بکردی    منشین ز پا یک دم که بماند کار دیگر، این چیست؟ این همان تاب‌آوری است یعنی کم نیاورید، خنک آن قماربازی که بباخت آنچه بودش، بنماند هیچش اما هوس قمار دیگر، این همان قمار عاشقانه‌ای است که البته مقصود حضرت مولانا خیلی عرفانی‌تر از این حرف‌ها بوده ولی کاملا در دنیای کسب و کار ها و خصوصا کسب و کار های نوپا و استارت آپ ها صدق می‌کند.

آقای صادق‌پور، شما امکان مهاجرت داشتید، مهاجرت نکردید و ماندید و سختی را تحمل کردید، چرا نرفتید؟

 یک حسی که یک کار تمام نشده هست؛ یعنی یک دین ادا نشده هست، واقعیت این است که این فکر حتی هنوز هم در ذهن من می‌آید و احتمالا ذهن هرکسی که دارد در این کشور کار می‌کند ولی در مورد شخص من این بوده که حس اینکه یک دین تمام نشده و ادا نشده و یک قصه ناتمام مانده و این علت اصلی است.

قصه شروع فرست کوئست از کجا بوده که این قصه هنوز تمام نشده؟

من سال 90 یک روز داشتم Face Book را چک می‌کردم یک صفحه بود به اسم Human of New York، یک صفحه پرطرفداری در فیس بوک بود که بعد از کریستین رونالدو بیشترین لایک را دارد. یک عکاس است که می‌رود از مردم عکس می‌گیرد می‌گوید قصه‌ات چیه؟ چه چیزی را می‌خواهی با دنیا به اشتراک بگذاری؟ همینطور در کوچه و خیابان از مردم عکس می‌گیرد، کار جالبی که این عکاس کرد این بود که بعد از عکاسی نیویورک با همین ایده سال 2012 به تهران آمد و یک سری عکس گرفت که این عکس‌ها خیلی در دنیا معروف شد، من داشتم آن عکس‌ها را می‌دیدم، عکس‌های خیلی عادی از مردم و راننده تاکسی و نانوا و اینطور چیزها، کامنت‌های زیر عکس‌ها برای هر ایرانی که آن را بخواند خیلی شوک‌ دهنده است، کامنت‌ها این شکلی بود که ایران برف هم می‌آید؟ پاساژ هم شما دارید؟ یا مثلا چقدر مردم مدرن لباس می‌پوشند، آنجا من فهمیدم که متاسفانه به خاطر کارهایی که رسانه‌های غربی می‌کنند تصویر از ایران بسیار تصویر غلطی است و خیلی‌ها اصلا تصویری ندارند بماند که یکی پرسیده بود ایران کدام قاره است، خیلی‌ها تصویری ندارند و آن ماموریتی که شخصی در ذهن من از همان روز کلید خورد که این تصویر را می‌خواهم عوض کنم.

اگر ما قرار باشد بعد از کرونا برویم سفر چون شما توریست می‌آورید ایران و مقاصد مختلف را نشانشان می‌دهید کدام شهر را به ما می‌گویید که بعد از کرونا برویم ببینیم؟

خیلی بستگی به سلیقه دارد، اگر اهل طبیعت و جاهای بکر باشید استان چهارمحال‌و‌بختیاری را خیلی دوست دارم، آنجا یک روستا هست به نام سراب سید به شدت توصیه می‌کنم همه بروند بببیند، چابهار را احتمالا خیلی‌ها ندیدند، سیستان‌وبلوچستان خیلی دیدنی دارد، دوباره در همان فضای طبیعت و مردم، مردمش هم بسیار خونگرم و مهمان‌نواز هستند. اگر اهل تاریخ هستید اصفهان و یزد و مسیر تاریخی ایران از اصفهان و یزد شروع می‌شود و به شیراز ختم می‌شود بهترین جا برای دیدن است.

قسمت اول داستان استارت آپ جان سخت، فرست کوئست

تا حالا شده به فکر راه‌اندازی کسب و کار مخصوص خودتان افتاده باشید؟ یا حتی شاید هم کسب و کار دارید و الان دارید با مشکلاتش روبرو می‌شوید! حتما تا به حال این جمله ترسناک را شنیدید که بیشتر از نود درصد کسب و کارهای نوپا شکست می‌خورند، هر آدمی این را بشنود باشد، دلش خالی می‌شود، به عنوان یک علاقمند به حوزه استارتاپ و کسب و کارهای نوپا حتما در مسیر رشدتان موانع بسیاری و مشکلات مختلفی پیش می‌آید که فکر می‌کنید فقط برای شما است ولی این گونه نیست، کلی کسب و کار در حوزه‌های مختلف و مشابه قبل از شما بوده که با همان جنس مشکلات شما روبرو شده اند، به این فکر کنید که چقدر جلو می‌افتید اگر ببینید آدم‌های دیگر با چه راهکارهایی توانستند مقابل مشکلات شبیه به شما پیروز بشوند، اگر استارت ‌آپی هستید، گفتگو‌های رویداد چامه دقیقا همان چیزی است که به آن نیاز دارید، جایی که افراد مختلف زیست‌بوم نوآوری و صاحبان استارت آپ‌های موفق دور هم جمع می‌شوند و داستان‌های کسب و کارشان و چالش‌هایی که در مسیرشان بوده را در قالب یک روایت جذاب برای مخاطب‌ها تعریف می‌کنند و به شما راهکار ارائه می‌کنند.

بحران های سال 98، دلایلی کافی برای کنار کشیدن استارت آپ‌ها و کسب و کارهای حوزه گردشگری

آمدن توریست به ایران همیشه سخت بوده و چالش‌های زیادی داشته اما صنعت گردشگری در سال گذشته کارش از همیشه سخت‌تر شد! اتفاق‌ها و بحران‌های سال 98 هر کدامشان برای وارد کردن یک شوک بزرگ به فضای گردشگری ایران و تعلیقش کافی بودند، مثلا همین کرونا که آخری بود و تا همین الان هم با ما باقی مانده؛ این وسط در سال گذشته کسب و کارها و استارت‌ آپ‌های حوزه گردشگری بزرگترین بحران‌های ممکن را پشت سر گذاشتند و حتی خیلی از آنها به مرز تعطیلی رسیدند. وقتی مسافر نخواهد یا نتواند سفر کند چطوری یک آژانس گردشگری یا یک ایده استارت آپی در حوزه گردشگری باید خودش را زنده نگه دارد؟ اما یکسری از این کسب و کارهای گردشگری کارشان را متوقف نکردند و سعی کردند با هر سختی که هست تیمشان را حفظ کنند، آنها تصمیم گرفتند حالا که خبری از سفر و مسافرت نیست جور دیگری کار کنند پس یک خط جدیدی را در کسب و کارشان راه‌اندازی کردند و سعی کردند به جای خدمات دادن مستقیم به مسافران یا هتل‌ها و مراکز دیگر گردشگری تجارتشان را سرپا نگه دارند، کاری که اولش هم خیلی سخت بود و الان بعد از چند ماه تازه چم‌وخمش را یاد گرفتند و به آن مسلط شدند.

مهدی صادق‌پور مدیرعامل شرکت فرست کوئست می خواهد قصه کسب و کارش در این شرایط پیچیده را برای ما تعریف کند:

• از انقراض تیرکس‌ها تا بقای قدرتمندانه سوسک‌ها

به من گفتند سلام نکنید با کلاس‌تر است ولی سلام، تیرکس را می‌شناسید؟ تیراناسیوس رکس یا تیرکس با شش متر طول و چهارده تن وزن و داشتن بزرگترین و قوی‌ترین آرواره‌هایی که یک جانوار می‌توانست داشته باشد؛ از قوی‌ترین و بزرگترین جانورهایی است که این کره زمین به خودش دیده است، تیرکس با این عظمت شصت میلیون سال پیش منقرض شد، سوسک‌ها را هم که می‌شناسید؟ امیدوارم زیاد نشناسید، این سوسک‌ها سیصد میلیون سال است دارند روی زمین جولان می‌دهند، هنوز منقرض نشدند و نه تنها مقاومتر شدند بلکه در این راستا به یکسری قابلیت جدید هم رسیده‌اند که نسل‌های قبلی‌شان نداشتند مثل اینکه یک ماه بدون غذا زنده می‌مانند، دو هفته بدون آب زنده می‌مانند، یک هفته بدون سرشان زنده می‌مانند و چهل دقیقه بدون اکسیژن و دمایی از منفی شصت درجه تا مثبت شصت درجه را تحمل می‌کنند.

• پاسخ مثبت به تغییرات، کلید ادامه بقا

چرا تیرکس با این عظمت شصت میلیون سال پیش منقرض شد و الان ته تهش سوژه فیلم پارک ژوراسیک و ارائه کسی مثل من است! اما سوسک هنوز هست؟ داروین سی سال از عمرش را گذاشت که به این سوال پاسخ بدهد و هزاران گونه جانوری را بررسی کرد و به این توضیح رسید که این قوی‌ترین گونه‌ها یا باهوش‌ترین گونه‌ها نیستند که زنده می‌مانند بلکه آنهایی زنده می‌مانند که به تغییر پاسخ می‌دهند، خیلی جمله مهمی است، به تغییر پاسخ می‌دهند! من می‌خواهم یک ادعا بکنم آن هم این است که مهم ترین موفقیت در زندگی جانوران حفظ بقا است، نه داشتن بزرگترین جثه، نه هوشمندترین بودن، نه راس هرم غذایی بودن؛ فقط بقا مهم ترین موفقیت جانوران است و هر کاری که یک جانور در طول حیاتش می‌کند در راستای بقا و دامه نسل می‌باشد.

•  فرمول بقا و موفقیت استارت آپ‌ها و کسب و کارها

می‌خواهم ادعا بکنم که در دنیای کسب و کارها و استارت آپ ها نیز بقا خیلی موفقیت بزرگی است، و اگر بگوییم بزرگترین موفقیت است دروغ نگفته‌ام! چرا؟ چون اولا صرف زنده ماندن یک کسب و کار یا یک استارت آپ، و ادامه دادن فعالیتشان، باعث می‌شود شرایط و حالات مختلفی را بدون وقفه تجربه کنند و این حالات به آن ها اجازه می‌دهد فرمول موفقیت و رشد خود را کشف کنند، رمزگشایی کنند، سوال‌هایی مثل اینکه مشتری واقعی من چه کسانی هستند؟ کانال بازاریابی من چه باید باشد؟ محصول من چه باید باشد؟ بقا به شما این فرصت را می‌دهد که پاسخ این سوالات را پیدا کنید و این خیلی مهم است و دوم اینکه هر باری که یک کسب و کار یا یک استارت آپ در راستای بقا به یک تغییر بزرگ پاسخ می‌دهد دارد قوی‌تر می‌شود، مثل آن سوسک دارای یک ویژگی جدید می‌شود یعنی اینطور نبوده که سوسک بگوید خب هم نسل‌های من بیایید بدون سر زندگی کنیم، این ویژگی پاسخ به یک تغییر است، کسب و کارها هم همین است هربار که به یک تغییر پاسخ می‌دهید دارد قوی‌تر می‌شوید. هر بار که می‌بینید  یک مغازه کوچک در محله‌تان ده سال است باز است، بیست سال است باز است بدانید دارد کارش را درست انجام می‌دهد، موفقیت بزرگی است صرف زنده ماندن چون توانسته به خیلی تغییرات پاسخ بدهد، توانسته خیلی کارها بکند. حالا که می‌دانیم بقا چیز خوبی است یک فرمول برای بقا داشته باشیم، برای بقای جانوارها صرفا پاسخگویی به تغییر کافی است و آنها را به تکامل می‌رساند ولی برای بقای استارت آپ ها و کسب و کارها پاسخگویی به تغییر به علاوه‌ی تاب‌آوری و قمار عاشقانه، فرمولی است که من برای بقای یک استارت آپ یا کسب و کار می‌دهم؛ البته منهای سواد پایه‌ای که لازم است هر کسب و کاری داشته باشد.

• پاسخ مثبت به تغییرات به سبک اینتل، از RAM به CPU

بیاییم المان‌های این فرمول را با هم بررسی کنیم، پاسخگویی به تغییر؛ در دنیای کسب و کار پاسخگویی به تغییر یعنی چی؟ بیاییم با دو کیس معروف بررسی‌اش بکنیم، اینتل را همه می‌شناسند دیگر، اینتل به چه چیزی معروف است؟ قطعا CPU ولی در سال 1980 اینتل بزرگترین تولید کننده رم دنیا بود نه CPU، الان حتی رم تولید نمی‌کند، یک روز به خودشان آمدند دیدند ژاپنی‌ها به یک تکونولوژی رسیدند که اجازه می‌دهد رم را بسیار ارزان‌تر و با کیفیت‌تر از اینتل تولید بکنند، اینتل در یک تغییر بزرگ و در یک پاسخ به این چرخش در بازار چرخید و بیزینسش را از تولید رم به تولید CPU انتقال داد و نه تنها توانست زنده بماند که الان بزرگ‌ترین تولیدکننده CPU دنیا است.

• پاسخ منفی به تغییرات به سبک NOKIA، از 50درصد سهم بازار تا ورشکستگی

در آن سمت قضیه یک مثال خیلی معروف از عدم پاسخگویی به تغییر نوکیا است، نوکیا را همه یادشان هست! همین ده یازده سال پیش اکثر گوشی‌هایمان نوکیا بود از 1100 گرفته تا 6600، حتی گوشی‌های هوشمند نوکیا با سیستم عامل SYMBIAN در یه زمانی سهامدار اصلی بازار بود، یعنی سال 2007 نوکیا بالای پنجاه درصد از سهم بازار موبایل را دارا بود، 2011 اندروید و IOS می‌آیند و معروف است که مدیرهای میانی نوکیا در جلسه‌های اصلی برای مدیرهای ارشد ضجه می‌زدند که اقا اینها را جدی بگیرید، دارند همینطور بزرگ‌تر می‌شود، و مدیران در جواب می‌گفتند symbian اوکی است، ما خوبیم و به راحتی ظرف شش سال نوکیا به آن عظمت ورشکست شد و می‌دانید که مایکروسافت به قیمت خیلی پایینی آن را خرید، پس پاسخگویی به تغییر یعنی چشم‌مان باز باشد و برای هر تغییری یک اقدامی انجام بدهیم.

• تاب‌آوری به سبک لیورپول 2005 و آلمان بعد از جنگ‌جهانی دوم

برویم سراغ تاب‌آوری، تاب‌آوری یعنی چی؟ تاب‌آوری یعنی لیورپول؟ کدام لیورپول؟  لیورپول 2005،  در فینال جام باشگاه‌های اروپا تا دقیقه هفتاد اگر حافظه‌ام یاری کند سه هیچ از میلان عقب بود ولی چه چیزی در یک تیم، در یک شخص، در یک شرکت، در یک کشور هست که باعث می‌شود بجنگد در حالی که سه هیچ عقب است کم نیاورد، لیورپول دقیقه نود گل سوم را زد؛ یعنی مساوی شدند و در پنالتی برد، تاب‌آوری یعنی آلمان، کشوری که پایتختش را در جنگ جهانی دوم با خاک یکسان می‌کنند، بلند می‌شود در چهل سال یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای دنیا را می‌سازد، تاب‌آوری این روحیه است که یک دانه به من می‌زنید دو تا به شما می‌زنم، تاب‌آوری چیزی از جنس یک آتش درون است، تاب‌آوری یعنی کارآفرین ایرانی، کارآفرینی که هر روز باید با تحریم و بروکراسی و اقتصاد بد سرو کله بزند ولی سرش بالا است و پر امید دارد ادامه می‌دهد و دنبال خلق ارزش است پس تاب‌آوری یک چیزی از جنس شور است، یک چیزی از جنس آتش درون و کم نیاوردن است و خیلی نمی‌شود فرموله‌اش کرد.

• تغییرپذیری مثبت به سبک فرست کوئست

بگذارید بقیه فرمول را در قصه خودمان بگویم، قصه فرست کوئست، من و مینا و علی بهمن 93، آپریل 2015 فرست کوئست را راه انداختیم، با این ماموریت که پلی باشیم برای سفر به ایران و جای خالی نبود سرویس‌های بزرگی مثل بوکینگ دات کام و اکسپدیا را برای سفر به ایران پر بکنیم و در آن موفق هم بودیم، امروز فرست کوست رهبر بازار آنلاین گردشگری ورودی ایران است و ما تا الان بیش از سی هزار گردشگر به ایران آوردیم از طریق فضا اینترنت و مسیر خیلی خوبی را داشتیم طی می‌کردیم که داستان کرونا پیش‌آمد، اینطور نیست که ما یک شبه به یک موفقیت رسیده باشیم، ما که شروع کردیم مدل کسب و کارمان این بود که هم تور ارائه می‌دادیم، هم تور طراحی می‌کردیم، هم بازاریابی می‌کردیم و هم یک دستی در اجرایش داشتیم، خیلی زود بعد از شش ماه فهمیدیم این مدل مقیاس‌پذیر نیست؛ یعنی ما نمی‌توانیم با این مدل به تعداد زیادی گردشگر در سال برسیم، به اصطلاح دنیای استارت‌آپ‌ها پیبت کردیم یا چرخش دادیم کسب و کار را از یک مجری تور به یک پلتفرم تور تغییر دادیم، آمدیم شدیم بازاری برای تورهای داخل کشور و با آژانس‌های ورودی مطرح قرارداد بستیم، خیلی رشدمان بهتر شد ولی هنوز ما می‌دانستیم آن چیزی که باید باشد نیست. تقریبا سیزده ماه بعد از شروع، ما آن چرخش اساسی را انجام دادیم، فهمیدیم که گردشگری که اهل اینترنت است، عمدتا از لحاظ سنی در رنج بیست و پنج تا چهل سال قرار می‌گیرد و اهل تور نیست، این یک چیز خیلی ساده‌ای بود که ما ندیده بودیم، ما می‌دیدیم که بیشتر کسانی که در ایران هستند با تور می‌آیند و فکر می‌کردیم ما هم باید تور بدهیم در صورتیکه در فضای اینترنت، آن نسل هزاره میلنیال‌ها اهل تور نبودند، با این عادت بودند که خدماتشان را مجزا از بوکینگ و اکس‌پدیا بگیرند و برنامه سفرشان دست خودشان باشد، به اصطلاح سفر فردی انجام بدهند و نه با تور گروهی، ما این تغییر را انجام دادیم و شدیم یک  OTA، یک آژانس آنلاین و از آن موقع رشدمان شروع شد، به شدت رشد کردیم، 150 درصد نسبت به سال گذشته رشد کردیم و این هواپیما داشت می‌رفت…

• از تاجر ایتالیایی تا درگاه کاستاریکایی

یک چیز جالب که بدانید خب الان شما با آژانس‌های آنلاین ایرانی مثل علی‌بابا و اسنپ تریپ آشنایید، وقتی می‌رسید به مرحله پرداخت یک چیزی هست به نام درگاه پرداخت، می‌روید با کارتتان پرداخت می‌کنید، ما در دو سال اول بیزینس‌مان درگاه پرداخت ارزی نداشتیم، شاید خیلی برایتان خنده‌دار به نظر برسد ولی اینطور بود که وقتی مشتری می‌رسید به صفحه پرداخت می‌گفتیم برو به حساب فلان تاجر در ایتالیا حواله کن که خیلی خنده‌دار بود، خیلی مسخره بود و ریزش زیادی داشت ولی به ما درگاه نمی‌دادند، به خاطر تحریم‌های بیزینس ایرانی و خب شرکت‌های مادر سیستم مالی دنیا ویزا و مستر آمریکایی هستند و به ما نمی‌دادند، گفتیم هرجور شده ما باید این را حل کنیم، سه ماه تمام به بیشتر از صد تا ارائه‌کننده پینمنت گیت ویت یا درگاه پرداخت ما ایمیل زدیم، تماس گرفتیم در جاهای مختلف دنیا تا بالاخره با هزار زحمت از یکی در کاستاریکادرگاه گرفتیم و…

پایان قسمت اول داستان استارت آپ جان سخت، فرست کوئست

ما برگشتیم به کشور، و بلافاصله یک ماه، یک ماه و نیم بعدش بحث کرونا شروع شد و من هم دیدم که الان وقت نشستن نیست، هرکس از دستش هر کاری برمی‌آید باید انجام بدهد، سازنده دستگاه کیت‌ساز کیت، ما هم در حوزه خودمان باید یک کاری را شروع می‌کردیم ما هم آمدیم در بحث سلول درمانی شروع به کار کردن کردیم، از این لحاظ آمدیم در بحث سلول درمانی دست به کار شدیم، چون وقتی میدیدیم که زمانی که از اینها استفاده می‌کنیم یک سیستم  ایمنومدولیتوری خیلی بالایی دارند،و خیلی خوب و خیلی سریع سیستم ایمنی را تعدیل می‌کنند و به یک حد مناسبی می‌رسانند.

28 اسفند اولین سری از سلول‌های بنیادی برای اولین مریض آماده شد

بر این اساس ما شروع کردیم و تقریبا می‌شود گفت بیست و هفتم یا هشتم اسفند بود که سلول‌های ما برای اولین مریض آماده شد که ساعت یازده شب بیمارستان مسیح دانشوری رفتیم و به بیماری که در فاز فوق حاد قرار داشت و بسیار حالش بد بود تزریق کردیم. تزریق اول چیزی ندیدیم، تزریق دوم را که انجام دادیم، من خودم دوست داشتم می‌رفتم بیمارستان مسیح، می‌رفتم بالای سر مریض، همه می‌گفتند نمی‌خواهد بیایی خیلی خطرناک است می‌گفتم نخیر، شما هم پرستار و دکتر هستید اینجا هستید و من هم یکی مثل شما، من لباس پوشیدم و می‌رفتم بالای سر مریض و حتی برای تزریقش هم کمک می‌کردم که تزریقش انجام بشود که با این بنده خدایی که اولین سلول را گرفتند صحبت کردم گفتم حالت چطور است؟ گفت نفسم راحت شد و الان راحت‌تر هستم، دوز سوم را که زدیم بهبودی نسبی حاصل شد و من خیلی خوشحال شدم که خدا را شکر که این مریض‌ها دارند بهبود پیدا می‌کنند.

ما فقط تیر را می‌زنیم حالا اگر به هدف می‌خورد یا نمی‌خورد خیلی دست ماها نیست

بر این اساس مریض‌های دیگر را شروع کردیم، یکی از مریض‌ها بود که دو تا دوز که زدیم بهتر شد؛ یعنی من روز چهارم که رفتم سلول را به یک مریض دیگر بزنم دیدم دارند او را می‌برند داخل بخش؛ یعنی از بخش  ICUداشت خارج می‌شد، دیدم ویالی که ما سلول زده بودیم را دستش گرفته است و گفت می‌خواهم این را یادگاری داشته باشم، گفتم چرا می‌خواهی؟ گفت این من را نجات داد، گفتم نخیر این تو را نجات نداد، خدا تو را نجات داد یعنی این واقعا خیلی مهم است که ما رمیت اذ ریمت ولکن الله رمی ما فقط تیر را می‌زنیم حالا به هدف می‌خورد یا نه دست ما نیست؛ یعنی ما واقعا این را می‌بینیم، به عینه در درمان هست و ما فقط تیر را می‌زنیم حالا اگر به هدف می‌خورد یا نمی‌خورد خیلی دست ماها نیست، به خاطر همین این را شروع کردیم و خدا را شکر یک پیک آمد پایین و مریض‌های ما خیلی کم شد و گفتیم خدا را شکر گه مریض کم شده و عملا زمانی شد که ما هیچ پیوند سلولی نداشتیم، صفر؛

استفاده از فرآوره‌های سلولی به جای خود سلول

دوباره تعداد مریض‌ها زیادشد و ما دیدیم بحث مربوط به سلول یک مقداری دارد هزینه‌بر می‌شود و هزینه‌بر است، خیلی زیاد مثلا تقریبا پنجاه شصت میلیون تومان حالا الان که یک مقدار قیمت‌ها نامتعادل هست کمتر یا بیشتر می‌شد آمدیم روی اگزوزوم کار کردیم و گفتیم به جای اینکه خود سلول را بزنیم بیاییم از فراورده‌های سلول استفاده کنیم چون فراورده‌های سلولی هم همین مکانیسم را دارند می‌توانند یک ایمنومدلیتور خیلی خوب باشند و خیلی سریع جلوی طوفان سایتوکنی را بگیرند و آن شروع کردیم و خدا را شکر دیدیم که دارد خوب جواب می‌دهد و تا الان حدود نزدیک به چهل تا بیمار را زدیم و تقریبا چیزهای مشابهی که برای سلول می‌دیدیم را داریم می‌بینیم.

اول مغز و تفکر مهم است بعدا سخت افزار

بیشتر بحثم سر این است که بگویم خواستن توانستن است، باید بخواهیم؛ یعنی این کرونا یک خوبی که برای کشور ما داشت یک خودباوری خوبی بین همه به خصوص تیم علمی آورد که اگر بخواهند می‌توانند، ما هیچ چیزی کمتر از آنها نداریم، ممکن است از لحاظ یکسری زیرساخت‌ها یک مقدار کم داشته باشیم ولی آن چیزی که حرف اول را می‌زند مغز افراد است، بعد سخت‌افزار است، اگر فکر افراد خوب باشد و یک مقدار هم جرات چاشنی‌اش کنیم، من می‌دانم، من می‌دانم نمی‌شود درنیاوریم، یک کارتنی بود می‌گفت نمی‌شود، نکنید، انجام ندهید این چیزها نیست؛ یعنی واقعا این خودباوری در جوان‌های ما خیلی دارد پا می‌گیرد، این خیلی خوب است، این زاویه خوبش است، یک زاویه بد هم دارد همه نشستند داخل خانه و اکثر کارهایی که می‌کنند در بحث دنیای مجازی هست و می‌گویم خیلی تفریحات عوض شد، خیلی چیزها عوض شد، دیدگاه ما عوض شد. هر کدام می‌تواند یک فرصت باشد و هر کدام هم می‌تواند یک تهدید باشد ولی در بحث علمی واقعا یک فرصت مناسب پیش آورده که به یک خودباوری خوب برسیم که اگر بخواهیم می‌توانیم، خیلی سخت نیست و خودمان هم خیلی دست کم نگیریم؛ یعنی بعضی اوقات دست کم گرفتن خودمان عامل ترمز ما می‌شود، ما می‌گوییم نخیر، خارجی‌ها که این کار را نکردند ما چرا بکنیم؟ حالا اگر او نکرده این دلیل می‌شود ما هم انجام ندهیم؟

کرونا، شروعی برای حل کردن سایر مشکلات کشور

این بیماری البته مقداری هم خوب بود؛ یعنی آن چیزهایی که من می‌دیدم در بیمارستان‌ها انجام می‌شود حتی داروهای گیاهی یا چیزهایی که داشت استفاده می‌شد نشان می‌دهد همه درگیر شدند و همه دنبال این هستند که یک راهی برای این بیماری پیدا بشود،این می‌تواند شروعی باشد برای حل کردن بقیه مشکلات؛ حالا چه علمی، غیر علمی، مشکلات اجتماعی، اقتصادی، همین بحث‌هایی که در کرونا پیش آمد ما دیدم بحث‌های کمک‌های مومنانه چقدر فرق کرد، نذرها فرق کرد، این خیلی مهم است، ما تا الان برایمان جا افتاده بود که هر وقت بخواهیم نذر بدهیم باید یک چیزی بخریم بپزیم به یکی بدهیم؛ حالا یا استفاده می‌شود یا می‌رود داخل سطل آشغال، در محرم خودمان می‌دیدیم چه اتفاقاتی می‌افتاد، همه می‌دیدند ولی الان می‌بینیم که اکثرا رفته در بسته‌های غذا به صورت خشک، مواد اولیه برنج، روغن، گوشت به صورت جداگانه می‌رود به دست محتاج می‌رسد و دیگر ریخت و پاش‌های آنچنانی نیست و خیلی خوب است، به نظر من اتفاق خیلی خوبی افتاد؛ یعنی نباید به این دید نگاه کنیم؛ یعنی یک جایی باید یکسری اتفاقات می‌افتاد که ما یک چیزهایی یاد می‌گرفتیم، من فکر می‌کنم یکی از خوبی‌هایی که این بحث داشت و حکمت خدا دنبالش است شاید ما الان ندانیم، شاید بعدا بفهمیم؛ یعنی واقعا حکمت خدا در آن است؛ یعنی این نیست که فکر کنیم یکی آمد یک کاری کرد و بقیه درگیر شدند و از بین می‌روند، آن را دارد ولی هدف نهایی یک چیز دیگر است که ان‌شالله بعدا خواهیم دید که به چه صورت می‌شود ولی می‌خواهم این را خدمتتان بگویم که همیشه به خودتان باور داشته باشید، خودباوری برای ما و کشور ما رمز موفقیت ما است و فکر می‌کنم اگر به این مسئله توجه داشته باشیم نه زیر بار ظلم و ستم خواهیم رفت نه کم می‌آوریم و همیشه به جایگاه خوبی خواهیم رسید.

قسمت اول روایت دکتر مسعود سلیمانی از روزهای حضور در آمریکا

 بسم الله الرحمن الرحیم، بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند، چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نباشد قرار، این کرونا تقریبا خیلی بد شروع کرد، اگر خوب تر نگاه کنیم یک جورهایی اولش با این حالت آمد که یک نغمت است، یک عذاب است،  یک کم که گذشت می‌بینیم که انگار نه، خیلی هم آن عذابی که فکر می‌کنیم نیست، خیلی چیزها را عوض کرد؛ یعنی دقیقا یک جاهایی می‌بینیم که بحث مربوط به سختی‌هایی که خداوند متعال برای بشریت می‌فرستد حتما یک حکمتی در آن هست، به خصوص همچین چیزهایی، وقتی که به صورت همه‌گیری یا پاندمی می‌شود یا همه مبتلا می‌شوند و خیلی‌ها آسیب می‌بینند و خیلی چیزها عوض می‌شود حتما پشت سرش یک چیزی هست، ان مع العسر یسرا، فان مع العسر یسرا، دو بار می‌گوید، چرا می‌گوید؟ خودش هم می‌گوید، آن سختی واقعا دارد به یک جایی می‌رسد که یک چیزهای جدیدی دارد به ما یاد می‌دهد، کلا رفتار ما مثل اینکه دارد عوض می‌شود، یک جور دیگر بودیم، داریم یک جور دیگر می‌شویم، تفریحاتمان یک جور دیگر بود یک جور دیگر دارد می‌شود. در این گذر تکنولوژی بحث دنیای مجازی انگار دارد واقعا خیلی مجازی‌تر می‌شود، همه چیز رفته در فاز مجازی، در خانه ماندن‌ها بیشتر شده، خیلی اتفاقات افتاده و این نشان می‌دهد یک اتفاقات خیلی اساسی دارد می‌افتد که شاید شروعش دست بشریت بود ولی ادامه‌اش و هدف‌گیری‌اش به حکمت خدا است. من خیلی خوشحال هستم که در خدمتتان هستم، همانطور که توضیح دادند بالاخره یکسری خباثت‌ها و بد ذاتی‌هایی که خیلی از کشورهای زورگو بالاخص آمریکای جنایتکار داشتند ما برای یک کار مطالعاتی و یک کار مشترک رفتیم که یک کاری انجام بدهیم و برای درمان بیماری‌ها متدهای جدید پیدا کنیم که آن برخورد را با ما داشتند، بهانه‌های بسیار الکی که دانشجوهای هشت سال پیشتان می‌خواستند دو تا دارو بیاور ایران و تازه نیاورند هم در فرودگاه آنها را گرفتند، آن دو تا دارو gcsf  و  gmcsfیک چیز مسخره است؛ یعنی الان واقعا در همه داروخانه‌ها هم هست، آنها استدلال می‌کردند که نخیر حتی آسپرین هم نمی‌توانید ببرید ایران، تا بیست سال زندانی دارد؛ یعنی دیگر از این قلدری و بی منطقی بیشتر؟ جایی که آدم فکر می‌کند خیلی قانون هست و قانون‌مندی هست و همه چیز براساس واقعیت پیش می‌رود. من سال‌های قبل هم رفته بودم آمریکا دیده بودم، شاید من هم ظواهرش را دیده بودم می‌گفتم به به چه چیز خوبی، همه چیز سر جایش است ولی اتفاقاتی که برای خودم افتاد دیدم نخیر اصلا اینطور نیست، فقط یک عدالت دارند من اسمش را گذاشتم عدالت هالیوودی؛ یعنی فقط مال فیلم‌های هالیوودی‌شان است، نه بگویم فقط برای من اتفاق افتاد، من چهارده ماه بازداشتگاه بودم می‌دیدم برای بقیه چه اتفاقاتی می‌افتد، از جامعه خودشان، این نشان می‌داد اصلا چیزی به نام عدالت نیست، عدالت در فیلم‌هایشان است برای جذب کردن بهترین نیروها و افراد از سرتاسر دنیا است که اینجا بیایید بهترین امکانات هست و واقعا هم بعد از دو هفته که من تازه تفهیم اتهام شدم گفتند دادستان بلند شده در عرض سی ثانیه گفته اینها یک گروهی بودند که تحریم‌ها را دور می‌زدند، در همین حد، بعد هم که وکیل من بلند شده توضیح داده که ایشان علمی است، این کارها را کرده، این کارها را برای بشریت و این درمان‌ها را کار کردند، تازه آن هم به جای اینکه مثبت بشود منفی شد؛ یعنی بدتر شد؛ یعنی بیشتر عصبانی شدند و به وکیل من گفتند چرا اینها را می‌گویی؟ این نشان می‌دهد ذات اینها یک ذات خرابی است و قاضی درآمده می‌گوید خب اینکه جرمی نیست ایشان می‌تواند از وثیقه استفاده کند برود کارهایش انجام بشود، بعد FBI گفته بود ایشان نمی‌تواند از وثیقه استفاده کند، حالا کشوری که می‌گوید قاضی من تمامی اختیارات دستش است و هرچه قاضی گفت نخیر، اتفاقا اگر جلسه‌ای باشد و بعدا پخش کنند قاضی گفت می‌تواند از وثیقه استفاده کند FBI گفت نخیر نمی‌تواند؛ یعنی حرف قاضی را جلوی خودش زیر پا گذاشت. این جز مواردی است که آدم شاید بگوید نخیر مگر می‌شود؟ آنها خیلی محور هستند، بعد که یک سری کارها پیش رفت و جلو رفت و جلو رفت و قاضی هم می‌دید، بعد که رسانه‌ای شد و مدیا آمد وسط و نیچر مقاله داد، نیویورک تایمز و واشنگتن پست گفتند بابا ایشان آدم علمی است چرا داخل بازداشتگاه است، اگر ادعا می‌کنید جرم است چرا برایش دادگاه برگزار نمی‌کنید؟ تازه آن چه جرمی است که سه نفر؛ یعنی ایشان با دو تا از دانشجوهای سابقش که الان در آمریکا استاد هستند و در دانشگاه دارند درس می‌دهند، شما می‌گویید دخیل بودند آن دو نفر آزاد هستند و حتی از آمریکا می‌توانند خارج بشوند، یک نفر باید در بازداشتگاه باشد؟ این چه جرمی است؟ تازه نفری که اصلا در کار نبوده؛ یعنی دقیقا آن چیزی که مدنظرشان است را می‌خواهند، اصلا چیزهای دیگر نیست، در بحث‌هایی که در کرونا هم بود دیدید یا اخبار را شاید ملاحظه کرده باشید حتی تبعیض نژادی بین خودشان برای درمان کرونا هم وجود دارد، در افرادی که پشت در بیمارستان می‌مانند و افرادی که می‌روند داخل تخت، این دقیقا ذاتشان را دارد نشان می‌دهد که به چه صورت هستند، می‌گویم این کرونا خیلی چیزها را عوض کرد و می‌شود گفت که فقط اگر با یک عینک دیگری ببینیم و فقط بدبینی نبیینیم که خیلی بد بود و دارد از بین می‌برد، از این زاویه خیلی بد است ولی از زاویه دیگر اگر نگاه کنیم می‌بینیم نخیر، یک تجربه جدید است که دارد برای بشریت اتفاق می‌افتد، احتمالا از این به بعد مسیرهای دیگری در زندگی انسان‌ها و آدم‌ها می‌آید و اگر از این زاویه نگاه کنیم می‌بینیم که شاید اتفاق خیلی خوبی باشد. ما آدم‌ها همیشه این هستیم، خداوند هم می‌فرماید آدم‌ها را به سختی امتحان که می‌کنیم می‌گوییم خدا یا من را فراموش کرده یا دارد من را امتحان می‌کند ولی این نیست، حکمت و عظمت خداوندی چیزی است که شاید عقل و شعور ما نمی‌رسد، ما فعلا نمی‌توانیم درکش کنیم و این هم من فکر می‌کنم جز امتحانات سختی است که بشریت باید پاس کند که بعدا بفهمد چه چیزهایی داشته و چه چیزهایی نداشته. بعد از اینکه آن شرایط سخت گذشت بعد از ده ماه قاضی آمد و میدیا فعال شده بود و دیگر نمی‌توانست کاری بکند قاضی آمد گفت من اصلا رای نمی‌دهم، خودش را کشید کنار و گفت من برای سلیمانی رای نمی‌دهم، هیئت ژوری نظر بدهد، چون می‌دانست میدیا هم فعال شده است و اگر قاضی می‌خواست یک نظر الکی بدهد در اذهان عمومی خیلی بد می‌شد، وقتی مقاله نیچر که یکی از معتبرترین مجلات دنیا است چاپ کرده بود که آقا این جرم نیست و این نهایتا یک پنالتی بوده، تازه ایشان هم نه، دانشجوهای قبل ایشان می‌خواستند انجام بدهند؛ یعنی در حد پانصد ششصد دلار جریمه این کار می‌شد، یک پنالتی بوده، اینکه طرف را بگیرید و زندانی کنید نیست، بعد از تفهیم اتهام من به وکیلم گفتم من الان چکار کنم؟ گفت دو تا راه داری یک فرم می‌آورند آن را امضا کند تو سیتیزین و مقیم آمریکا می‌شوی برو کارهایت را انجام بده، حق نداری برگردی ایران و با ایرانی‌ها هم ارتباط نمی‌گیری یا اینکه باید با دولت بجنگی؛ یعنی دقیقا اصطلاح جنگیدم را گذاشت، آنها کوتاه نمی‌آیند و بین پانزده تا بیست سال هم برایت در نظر گرفتند که اگر نخواهی بمانی باید زندان باشی، به همین راحتی و قاضی هم بعد از ده ماه دید به نتیجه نمی‌رسد خودش را کنار کشید، وکیلم گفت احتمال اینکه تبرئه بشوی پنجاه درصد شد، از صفر درصد پنجاه درصد شد، هیئت ژوری هم گفتند به این صورت نیست که همه طرفدار تو باشند ولی احتمال دارد اگر خوب بیان کنی و حرف بزنی تبرئه می‌شوی، پنجاه درصد احتمال خیلی خوبی است برای فردی که تا الان نمی‌گذاشتند برایش اتفاقی بیفتد که وقتی به اینجا رسید بحث معاوضه و اینها جدی‌تر شد و با زحماتی که وزارت امور خارجه و وزارت اطلاعات و قوه قضاییه کشیده بودند این کار به خوبی انجام شد ما برگشتیم به کشور…

قسمت پایانی گفتگو با پیمان بخشنده نژاد

شرایط سخت شده بود، حمایت خیلی خوب بود، توانستیم از این مرحله بگذریم، تقریبا آبان و آذر 98 خط تولید دوباره شروع کرد به کار کردن، دوباره درآمد شروع می‌شود، تازه داریم جا می‌افتیم و می‌خوریم به بهمن و اسفند 98 و کرونا، کرونایی که یکدفعه آمار و تقاضایی که نسبت به دستگاه ما بود را چند برابر کرد، ما داشتیم خوب خودمان را استیبل می‌کردیم برای تولید ولی کرونا یکدفعه کاری کرد که نتوانیم یک ثانیه خط تولیدمان را خاموش کنیم، خط تولید ما چهار پنج ماه است که فقط برای نبود مواد اولیه ممکن بوده چند ساعتی کار نکند و در تمامی این مراحل داشته کار می‌کرده و محصول تولید می‌کرده و به دست بیماران می‌داده، خیلی هم پیشنهاد صادراتی آمده؛ یعنی در این بازه‌ای که قبلش ما شاید تلاش می‌کردیم صادرات انجام بدهیم ولی نمی‌شد الان کشورهای حاشیه خلیج فارس و دور ایران از ما تقاضا دارند ما صادرات انجام بدهیم ولی هدف ما این است که اول بازار ایران را کامل ساپورت کنیم. برگردیم ببینیم اصلا ما چه چیزی تولید می‌کنیم و چه کسانی هستیم؟

ما دستگاه اکسیژن‌ساز خانگی تولید می‌کنیم، اکسیژن‌ساز خانگی چی هست؟ یک محصولی است که از هوا اکسیژن را جدا می‌کند و به بیمار می‌دهد، جایگزین کپسول اکسیژن است با این تفاوت که کپسول اکسیژن شارژ می‌شود، باید وقتی تمام شد پرش کنید، حمل و نقل دارید و یک کالای مصرفی است ولی دستگاه اکسیژن‌ساز یک دستگاه سرمایه‌ای است، شما می‌خرید آن را به برق می‌زنید و شروع می‌کند به شما اکسیژن با خلوص بالا می‌دهد. برای اینکه به تکولوژی این محصول برسیم من از 93 شروع به کار کردم با همان داستانی که گفتم، تیم‌هایی که می‌آمدند و می‌رفتند، من حتی یکی دو سال از زندگی‌ام مجبور بودم بعد از اینکه ساعت کاری پنج و شش در مرکز رشد تمام می‌شد بروم با یک پراید مسافرکشی کنم که هزینه‌ای دربیاورم که بتوانم با آن زندگی کنم، بتوانم خرج این کار تحقیقاتی را بدهم. این محصول را ساختیم، خط تولیدش را زدیم آمدیم جلو و یک تیم جمع شد، یک تیمی که این دفعه همه می‌خواستند بمانند، این دفعه همه می‌خواستند برای ایران یک کاری انجام بدهند که یک اتفاق خوب رقم بزنیم، تیمی که الان مدیونشان هستم و دارند پا به پای من جلو می‌روند و حاضر نیستم با کسی و جایی آنها را عوض کنم. این تیم وقتی تشکیل شد شروع کردیم R&D  کردن، تحقیق و توسعه سنگین و محصولات جدیدتر، یک محصول داشتیم به نام بای پپ، بی لول پازیتیو ایر پرشر؛ یعنی فشار مثبت دو سطحی، یک بادکنک را در نظر بگیرید قرار است هیچوقت جداره این به هم نخورد و همیشه از مقدار کمی هوا تا مقدار بیشینه هوا پر بشود، این دقیقا ریه بیمار است، هیچوقت نباید جداره ریه بیمار به هم بخورد چون کلپس شده و از بین رفته، ما باید یک مقداری هوا همیشه داخل ریه مریض نگه داریم و اجازه بدهیم ریه مریض باز بشود و بعد دوباره بسته بشود، این می‌شود دستگاه بای پپ، کل کاری که دارد انجام می‌دهد براساس فشار است، کنترل فشار داخل ریه مریض به صورت غیرتهاجمی، ما از این دستگاه خیلی خوب فروختیم.

کرونا که شروع شد همه فکر می‌کردیم این تنها دستگاهی است که می‌تواند قبل از مرحله آخر، قبل از اند استیج در ICU ها به کار برود، در اسفند ماه و فررودین ماه خیلی از این دستگاه به بیمارستان‌ها فروختیم، 7 فروردین ماه بود که WHO یک بیانیه داد یعنی تا آن زمان همه فکر می‌کردیم بای پپ کمک می‌کند، 7 فروردین ماه WHO یک بیانیه دارد که بای پپ اصلا نمی‌تواند در شرایط کوید به بیمار کمک کند برای اینکه دارد فشار را تامین می‌کند و کنترل می‌کند، شما باید دستگاهی داشته باشید که بتواند کنترل حجم داخل ریه انجام بدهد، اصلا ذهنم تا آن لحظه به این سمت نرفته بود که این محصول روزی جز سبد کالایی من قرار می‌گیرد، دو سه تا شرکت خیلی بزرگ سمتش رفته بودند مثل رسمت، فیلیپس، لون اشتاین، فقط اینها می‌توانستند به صورت غیرتهاجمی حجم داخل ریه مریض را کنترل کنند. 8 فروردین ماه با همین تیم R&D که من واقعا مدیون آنها هستم یک جلسه گذاشتیم و گفتیم می‌خواهیم این محصول را بسازیم…

چهل روز بعد محصول در اداره کل تجهیزات پزشکی برای استاندارد Hماده بود، ما خودمان باورمان نمی‌شد که در چهل روز توانستیم به یک الگوریتم برسیم که داشت کار می‌کرد و داشت به بیمار واقعا کمک می‌کرد، محصول را به اداره کل تجهیزات پزشکی دادیمT استانداردش که آمد آن لحظه ای بود که دقیقا سرم را بالا گرفتم گفتم دیگر می‌توانم دیگر شانه به شانه تولیدکننده‌های قدر دنیا من هم حرف بزنم، پتنتی برای کنترل حجم داخل ریه داریم، اسمش را گذاشتیم تی وپس ؛ تایتل والیوم اشورت پرشر ساپورت.

ما الان می‌توانیم حجم تنفسی مریض را به صورت غیرتهاجمی کنترل کنیم، اولین بخش تولیدیمان شنبه تحویل اداره وزارت بهداشت می‌شود که در بیمارستان‌ها استفاده بشود و این یک اتفاق بزرگ بود، برای تیم ما که یک اتفاق خیلی بزرگ بود، یک خودباوری کامل که کار مهندسی معکوس نمی‌خواهیم بکنیم، دیگر می‌توانیم حرف بزنیم، دیگر می‌توانیم روی پای خودمان بایستیم و بگوییم این دستگاه مال خودمان است و دارد کار می‌کند.

شرایط شرکت عالی است، عالیتر از هر وقتی و ما داریم همینطور رشد می‌کنیم، داریم از فروشی که داریم تزریق می‌کنیم داخل تحقیق توسعه‌مان و تیم تحقیق توسعه‌مان را زنده نگه می‌داریم که به محصولات جدید برسند و بتوانیم در این زمینه به مردم کمک کنیم. برای صادرات به این نتیجه رسیدیم که نباید محصول بفروشیم باید خط تولید بفروشیم، الان داریم به دو سه تا کشور خط تولید می‌زنیم که محصولاتمان آنجا فروش برود و این اتفاق جذابی بود برای ما که دیگر به اینجا رسیدیم که برویم داخل یک کشوری یک خط تولید خوب راه‌اندازی کنیم که آنها از محصولات ما استفاده کنند. من پیمان بخشنده به آن آرزوهایی که داشتم رسیدم، از آن راهی هم که دلم می‌خواست رسیدم، راضی‌ام وقتی اینجا دارم در مورد آرزوهایم حرف می‌زنم، راضی‌ام پولی که دارد در می‌آید از راهی در می‌آید که چند سال پیش به آن نگاه داشتم و الان به آن رسیدم، الان آن جوانی که چند وقتی از زندگی‌اش را با ساپورت خانواده‌اش و بعد مجبور بود در آژانس کار کند برای اینکه زنده بماند و رویای رفتن از این مملکت داشت یک ماشین میلیاردی زیر پایش است، خانه دارد، زندگی خوبی دارد، شصت هفتاد تا نیرو دارد که کار می‌کنند و سعی می‌کند فرهنگ کارآفرینی را به همه اینها یاد بدهد و به همه‌شان بگوید که اینها هم باید کارآفرین بشوند و بتوانند محصولات خودشان را داشته باشند. ما ماندیم که کمک کنیم، ماندیم ایران را بسازیم، ماندیم که در هر شرایطی بولدوزر باشیم، از روی همه رد بشویم که به مقصد برسیم. من پیمان بخشنده مدیرعامل شرکت زیست تجهیز دانش پویا هستم.

داستان کارآفرینی پیمان بخشنده نژاد(قسمت اول)

بخشنده‌نژاد: معمولا کارآفرین‌هایی که می‌خواهند بیایند اینجا صحبت کنند می‌خواهند بگویند رسیدن به رویاها کار سختی نیست، بله رسیدن به رویاها کار سختی نیست ولی این رویاها چقدر ارزش دارد؟ وقتی به آن می‌رسیم چقدر احساس رضایت و خوشحالی داریم؟ ما شرکت ثبت می‌کنیم، گردش مالی ایجاد می‌کنیم، به رویاهای مادی‌مان می‌رسیم ولی این رویاهای مادی از کجا آمده و چطور به دست آمده؟ من پیمان بخشنده‌نژاد، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد بیومکانیک دانشگاه صنعتی شریف هستم، دوره لیسانس خیلی نظامی کار می‌کردم، کلا در بحث‌های نظامی اکسپرت شده بودم، کامل حرفه‌ای شده بودم مخصوصا در بحث‌های زیر سطحی، رزومه قوی‌ای داشتم، وقتی به ارشد رسیدم خب طبیعتا دلم می‌خواست اپلای کنم و بروم، یک آن در خلوت خودم به این نتیجه رسیدم به جای اینکه در بحث نظامی باشم و کارهای نظامی انجام بدهم بیایم در سلامت و برای نجات جان مردم تلاش کنم، یک پذیرش خیلی خوبی از دانشگاه سنگاپور گرفته بودم که آنجا در حوزه نظامی درس بخوانم، آن را کنار گذاشتم و در یک تصمیم سخت رفتم خدمت، در خدمت با یکسری از دوستان آشنا شدم که در حوزه سلامت بودند، پزشک بودند، پرستار بودند، فوق‌تخصص بودند، خیلی به من کمک کردندکه آن ایده‌ای که درونم هست را بتوانم برگ و شاخه بدهم و ساختارش را بسازم.

تصمیم گرفتم برگردم شریف و مهندسی پزشکی بخوانم و بیومکانیک؛ چون بیسم هم بیومکانیک بود، برگشتم دانشگاه و شروع کردم به اینکه بیومکانیک بخوانم و رزومه خودم را در بحث سلامت بالا ببرم، یک روز در خیابان جمهوری داشتم از کنار تجهیزات پزشکی‌ها رد می‌شدم دیدم پشت در یک مغازه زده اکسیژن‌ساز خانگی موجود است، رفتم داخل گفتم اکسیژن‌ساز خانگی چی هست؟ سال 92 یا 93 بود، گفت این محصول را به برق می‌زنید به مریض اکسیژن می‌دهد، برایم خیلی جذاب آمد و دقیقا انگار دنبال همین می‌گشتم، دنبال ایده‌ای که هیت کنم. آن را گرفتم و درون خودم دوباره رویش فکر کردم و کار کردم.

برگشتیم دانشگاه یک پروپوزال دادم مرکز رشد دانشگاه صنعتی شریف یک تیم تشکیل دادیم آنجا اکسپتمان کردند ما شروع کردیم روی اکسیژن‌ساز خانگی کار کردیم، شش ماه رفتیم جلو و به نتیجه نرسیدیم، تیم اولمان از هم پاشید و بچه‌ها اپلای کردند رفتند. دوباره من یک تیم جدید تشکیل دادم و دوباره چند ماهی کار کردیم و نشد که نشد، خود دانشگاه بچه‌های شریف می‌دانند، به شریف می‌گویند فرودگاه؛ یعنی جایی که آمدید بروید، نیامدید که بمانید، همه، از همه جا به من می‌گفتند تو هم جمع کن برو، تا کجا می‌خواهی پیش بروی؟ نشده و بچه‌ها همه رفتند فقط تو ماندی، من آخرین بازمانده ورودی 92 ارشد دانشگاه هستم، فقط تو ماندی، تو هم جمع کن برو. گفتم نخیر…

یک اصطلاحی به من در دانشگاه می‌گفتند، بولدوز؛ یعنی کسی که مانده که ناهمواری‌ها را صاف کند، برای این مانده بودم که بجنگم، تازه من هم که اصلا آدم رفتن نبودم، بچه پایین شهر، بچه شهر ری، در یک خیابان زندگی می‌کنیم که همه فامیل‌ها با هم در آن خیابان هستیم، حالا ول کنم بروم غربت؟ همین شد که برگشتم و سخت کار کردم و این بار تنها و توانستم به تکنولوژی ساخت دستگاه اکسیژن‌ساز برسم، حالا تازه مسیر داشت برایم قشنگ می‌شد، من یک محصول ساخته بودم و داشتم کیف می‌کردم ولی یکسری مشکلات جدید جلو آمد، مشکلاتی از جنس سرمایه‌گذاری، الان تو سرمایه می‌خواستی که کارخانه‌ات را راه بیندازی، که کارآفرینی کنی ولی در دوره‌ای بودیم که به استارت‌آپ می‌گفتند IT و اصلا قبول نمی‌کردند که سخت‌افزاری‌ها هم می‌توانند استارت‌آپ باشند. به هر ضرب و زوری که شد ما سعی کردیم سرمایه جذب کنیم اما نشد که نشد، ناامید ناامید به اینجا رسیده بودم که باید بروم، دیگر تمام است. یک درخواست دادم برای میشیگان استیت، کانفریم شد، ویزا آمد و دیگر موقع‌های رفتن بود، دو سه ماه آخر بود که باید کارهایمان را جمع می‌کردیم برویم، یک روز داخل اتاقم نشسته بودم گفتم بگذار یک زنگ به برکت بزنیم، اصلا نمی‌دانستم برکت چی هست، فقط یک اسم شنیده بودیم که دوستان می‌روند آنجا و از کارآفرینی حمایت می‌کنند و چنین چیزی را فقط شنیده بودم،زنگ زدم روابط عمومی برکت و گفتند باید با فلان نقطه و آقای فلانی صحبت کنی، الان هیچی یادم نمی‌آید. این داستان برای سال‌های 95 است، رفتم آنجا با آن کارشناس صحبت کردم از قضا کارشناس خودش از بچه‌های شریف بود، گفتم بله اینطور است و من می‌خواهم در این محصول کار کنم، گفت خیلی جالب است ما هم دانشکده‌ای هستیم حتی، بیا یک روز بنشینیم با هم صحبت کنیم، یک تاریخی به من گفت و رفتیم آنجا شروع کنیم صحبت کردن…

 آن تاریخ من با شریکم آقای شجاعی رفتیم آنجا پشت در اتاق طرف نشستیم گفتند طرف نیست رفته ماموریت و آب سردی بود که روی من ریختند، انگار که دیدید یک موقع‌هایی می‌خواهید هر گلی بزنید گل نمی‌شود؟ می‌شوید مهدی طارمی؟ همانطور شده بودم، هر کاری  می‌شد، انگار همه چیز دست به دست هم داده بود که من باید بروم، همه چیز دست گذاشته بود جلوی پایم که آقا تو باید از این مملکت بروی، کاری نیست. برای آخرین نقطه و امیدی که داشتم گفتم می‌شود تلفن کنید بگویید با من جلسه داشته؟ به او زنگ زدند و عذرخواهی کرد که ببخشید و برای من ماموریت پیش آمد، اوردر کارت چقدری است؟ گفتم اوردر کار من سیصد چهارصد میلیون تومانی است، گفت اصلا ما وارد نمی‌شویم، برکت برای اوردرهای میلیارد به بالا است ولی یک جایی را تازه تشکیل دادیم به نام موسسه دانش بنیان برکت، برو آنجا برای کارهای دانش بنیان سرمایه‌گذاری می‌کنند و پول می‌دهد. مرداد 95 من چند تا کوچه پیاده رفتم پایین‌تر، کوچه پنجم وزرا رسیدیم به موسسه دانش بنیان برکت، موسسه‌ای کاملا نوپا که تازه داشتند میز و صندلی داخلش می‌چیدند و اصلا آماده پذیرش تیم نبود. بیزینس پلنم را دادم، طرحی که داشتم را دادم و در آبان 95 قرارداد سرمایه‌گذاری با آنها منعقد کردیم، خیلی اتفاق شیرینی بود، کامل رویای اپلای را کنار گذاشته بودم، کامل می‌دانستم قرار است در ایران بمانم و کار کنم و کارآفرین بشوم. در اسفند 95 اولین مجوز تولید را از وزارت بهداشت برای اکسیژن‌ساز گرفتیم، رسیدیم به سال 96، یک 96 رویایی که تقریبا دو سه هزار تا دستگاه فروختیم، برای یک شرکت نوپا گردش میلیاردی واقعا گردش جذابی بود، می‌رسیم به 97، 97 کذایی که مشکلات ارزی و تحریم جلو آمد، وابستگی شدید با واردات داشتیم، وابستگی که خودمان دلمان می‌خواست از این وابستگی جدا بشویم ولی اینقدر شرایط برای واردات راحت بود که می‌گفتیم داریم قطعه را از تایوان می‌خریم، داریم قطعه را از سوییس می‌خریم، داریم قطعه را از چین می‌خریم و همیطنطوری جلو برویم، در شش ماه اول 97 واقعا زجر کشیدیم، زجری که اصلا در واردات تا حالا اینقدر سخت نبود، ما برای اینکه یک قطعه وارد کنیم مجبور بودیم شبانه روز در گمرک باشیم یا در وزارت صنعت و معدن باشیم که ارز بگیریم و آخر هم نمی‌توانستیم، کلی در این قسمت ضرر کردیم، یک روز هیئت مدیره تشکیل شد و گفتند عملا دو راه داریم یا کژدار مریض با همین فرمان جلو برویم یا یک سال خط تولیدت را خاموش کن و به بومی‌سازی برس، خیلی انتخاب سختی بود ولی راه دوم را انتخاب کردیم، قرار بود یک سال تا یک سال و نیم در بازار نباشیم و وقتی برمی‌گردیم با دستگاه بومی برگردیم. نیمه دوم سال 97 و نیمه اول سال 98 دقیقا همان تایمی بود که ما برای اینکه محصول نداشتیم و داشتیم بومی‌سازی انجام می‌دادیم خطمان خاموش بود، هیچ تولیدی نداشتیم و نمی‌توانستیم به بازارمحصول بدهیم و درآمدی کسب کنیم.