۱۰۰ استارت‌آپ و شتاب‌دهنده‌ها

پیمان لطفی مدیر بخش تعامل با شتاب‌دهنده‌ها در ۱۰۰ استارت‌آپ در این دورهمی با اشاره به اینکه ۱۰۰ استارت‌آپ، شتاب‌دهنده‌ها را شریک اصلی خود در ادامه راه می‌داند، گفت که آنها در ابتدا فکر می‌کردند تنها مشکل اکوسیستم در کشور، نبود سرمایه است ولی امروز متوجه شده‌اند که نبود یک تیم خوب برای سرمایه‌گذاری نیز معضل مهمی است که امروزه گریبان‌گیر شتاب‌دهنده‌ها و سرمایه‌گذاران حوزه استارت‌آپی ایران شده است.

به گفته لطفی تا به امروز ۲۸۵ ثبت‌نام در پلتفرم ۱۰۰ استارت‌آپ صورت گرفته که ۱۳۰ عدد از آنها مستندات خود را تکمیل کرده‌اند و ۷۱ تیم نیز به مرحله داوری حضوری دست یافته‌اند. ۴۵ تیم برای سرمایه‌گذاران ارائه داشته‌اند و درنهایت ۸ تیم نهایی به فرایند سرمایه‌گذاری و مرحله عقد قرارداد رسیده‌اند. همچنین ۹ تیم دیگر در حال بازبینی و بررسی‌های مجدد هستند تا دوباره وارد چرخه تزریق سرمایه شوند. او صحبت‌هایش را درباره ۱۰۰ استارت‌آپ ادامه داد: «۱۰۰ استارت‌آپ در حال حاضر با ۳۰ نهاد در حال مذاکره و صحبت برای توسعه همکاری‌ است. با توجه به نظرسنجی که توسط ۱۰۰ استارت‌آپ از چندین مدیر شتاب‌دهنده کشور صورت گرفته، مشکل اصلی شتاب‌دهنده‌ها در ایران به عدم تجربه منتورها برمی‌گردد و پس از آن ساماندهی نامناسب جزو مشکلات اصلی‌شان به شمار می‌رود. همچنین مهم‌ترین چالش حاضر اکوسیستم استارت‌آپی کشور از دید مدیران شتاب‌دهنده‌ها، کیفیت پایین تیم‌ها و درنتیجه عدم علاقه سرمایه‌گذاری روی آنها است.»

لطفی گفت که مشارکت در تسهیل موارد مرتبط به رگولاتور و همچنین کمک به افزایش همکاری‌های شتاب‌دهنده‌ها و کمک در تامین زیرساخت، تنها بخشی از وظایف و راهبردهای آینده ۱۰۰ استارت‌آپ است و آنها قصد دارند ظرفیت آموزشی خود را نیز رشد داده و در هزینه‌های تیم‌ها نیز مشارکت داشته باشند تا بار مالی را کمتر کنند. به گفته لطفی، امروزه شتاب‌دهنده‌ها بیشتر از آنکه مشکل مالی داشته باشند، در مرحله پیش‌شتاب‌دهی آسیب‌هایی دارند و به دنبال تیم قوی و خوب و مورد اعتماد هستند.

عوامل شکست و پیروزی شتاب‌دهنده‌ها

در ادامه این دورهمی، محمدرضا ازلی کارشناس حوزه فناوری نیز گزارشی را درباره عوامل شکست و پیروزی شتاب‌دهنده‌ها ارائه کرد که با همکاری مجموعه ۱۰۰ استارت‌آپ تهیه شده است. «یکی از این موارد عدم توانایی در جذب بهترین تیم است که گاه به دلیل مشکلاتی مانند مکان نامناسب شتاب‌دهنده‌ اتفاق می‌افتد، چراکه در برخی شهرستان‌ها شتاب‌دهنده‌ای وجود دارد اما اکوسیستم و تیمی وجود ندارد. همچنین ناتوانی در شناسایی تیم‌های خوب از دیگر معضلات شتاب‌دهنده‌ها است و مواردی چون توانایی اجرایی، استقامت، نظم، صداقت و کار تیمی در تیم‌هایی که هدایت می‌کنند نیز وجود ندارد.»

به گفته او، در ابتدای شکل‌گیری شتاب‌دهنده‌ها، آنها در همه حوزه‌ها فعالیت می‌کردند ولی هر چه به جلو پیش می‌رویم شتاب‌دهنده‌ها نیز تخصصی‌تر می‌شوند و روی یک حوزه خاص تمرکز کرده‌اند که این موضوع مزیت‌های زیادی نسبت به شتاب‌دهنده‌هایی که در چندین حوزه فعالیت می‌کنند، دارد.

رضا قربانی رئیس هیئت‌مدیره موسسه تراکنش در این دورهمی با اشاره به اینکه مهم‌ترین نقد به سال‌های گذشته ورود نامناسب دولت و ایجاد انحراف در مسیر درست بود، گفت: «من با هر ایرانی یک استارت‌‌آپ و یا هر ایرانی یک شتاب‌دهنده هیچ مشکلی ندارم مادامی‌که پول دولت وسط نباشد یعنی اگر دولت نباشد، اصلا هر ایرانی، ۱۰ استارت‌آپ و این موضوع موردی نیز ندارد چون یکی از دلایلی که باعث مسیر اشتباه اکوسیستم استارت‌آپی کشور شد، حضور دولت بود.»

به گفته قربانی، مقایسه ایران که از لحاظ سرمایه‌گذاری در بن‌بست است با آمریکا که بحران مالی داشته، درست نیست. باید توجه داشته باشیم که اوبر در بحران شکل گرفته است و نه در بن‌بست.

رئیس هیئت‌مدیره موسسه تراکنش به پایان استارت‌آپ نیز اشاره کرد و این‌طور توضیح داد: «پایان استارت‌آپ یعنی راه را اشتباه آمده‌ایم و یکی از دلایل آن نیز حضور دولت است. کسانی که اکنون از کارآفرینی نوین صحبت می‌کنند با آدرس اشتباهی موضوعات امروز فضای استارت‌آپی ایران را چیزهای دیگری معرفی می‌کنند و راه برون‌رفت را راه‌حل‌های من‌درآوردی می‌دانند اما توجه داشته باشیم که تنها راه‌حل برون‌رفت از این راه، آموزش جدی است که متاسفانه تنها جایی که می‌تواند آموزش دهد نیز مدرسه و دانشگاه است. درنتیجه اگر آموزش جدی نبینیم و به سمت خلق ارزش نرویم، همین مسیر ادامه خواهد داشت.»

به گفته قربانی، در شرایط بحرانی قرار داریم و یک اتفاق ساده که نظم است را فراموش کرده‌ایم. درحالی‌که نظم در این شرایط جدی‌تر است. همچنین در فضای استارت‌آپی کشور نیاز داریم که استارت‌آپ‌ها به سمت تکنولوژی حرکت کنند.

رضا کلانتری نژاد مدیرعامل هم‌آوا با اشاره به اکوسیستم استارت‌آپی ایران گفت: «کسانی که در این اکوسیستم به دنبال منفعت‌های کوتاه‌مدت هستند از بازار خارج خواهند شد و کسانی که تنها رویکرد اقتصادی دارند نیز کار اشتباهی می‌کنند. فعالیت استارت‌آپی یک فعالیت ارزش نهادی است و ما باید نگرش مثبتی به آینده داشته باشیم؛ در همین شرایط اقتصادی،‌ معاملات بزرگی در شتاب‌دهنده‌ها و مراکز نوآوری صورت گرفته که برای رشد و توسعه‌ آنها بوده است، درنتیجه این روحیه ماست که آینده را شکل می‌دهند نه وقایع تاریخی و الگوها و مدل‌های جهانی که در سایر نقاط دنیا رخ داده است.»

منبع گزارش: راه پرداخت

بازتاب این رویداد در دیجیاتو: ۱۰۰ استارتاپ همه شتاب‌دهنده‌های کشور را همکار آينده خود می‌داند

۱۶ آذر ۹۸ علاوه بر روز همیشه پرخبر دانشجو، برای زیست‌بوم کارآفرینی نیز روز پرشوری خواهد بود. «۱۰۰ استارت‌آپ» در شنبه پیش رو با برگزاری اولین رویداد فصلی «سکوی پرتاب»، با گردهم آوردن حدود ۲۰ داور اصلی خود از فعالین شاخص زیست‌بوم کارآفرینی، درباره سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌های راه‌یافته به داوری نهایی فصلی تصمیم می‌گیرد. منتخبین این داوری در پایان این رویداد اعلام می‌شوند و فرایند راستی آزمایی، عقد قرارداد و واریز سرمایه آنها به سرعت آغاز می‌شود.

استارت‌آپ‌هایی که در اولین رویداد «سکوی پرتاب» داوری می‌شوند از میان ۱۴۰ درخواستی انتخاب شده‌اند که در دوماه گذشته پس از رویداد اعلام موجودیت «۱۰۰ استارتاپ» به دبیرخانه این مجموعه ارسال شده‌اند و چندین مرتبه بررسی روی آنها انجام شده است. این درخواست‌ها پس از اعتبارسنجی و سپس داوری غیرحضوری اولیه به مرحله داوری نهایی راه یافته‌اند. از ۲۰ استارت‌آپ حاضر در داوری نهایی، ۸ استارت‌آپ خدماتی و ۱۲ استارت‌آپ محصول محور هستند.

داوری نهایی این استارت‌آپ‌ها در حوزه کسب‌وکار توسط حمزه قطبی نژاد، محمد عظیمی، مهدی مظاهری و…، در حوزه محصول توسط مریم قدیری، محمدحسین حمیدی، ایمان عقیلیان، محمدحسین نیری و…، در حوزه مالی توسط جواد احمدپور، سیدسعید موسوی و ناصر غانم‌زاده و درباره کیفیت گروه بنیان‌گذار توسط جناب حامد ساجدی، حمیدرضا علوی، رضا کلانتری‌نژاد و… انجام می‌شود.

جدیت در سرمایه‌گذاری و آغاز فرایندهای آموزشی

نوید نظری، مدیر اجرایی «۱۰۰ استارت‌آپ»، درباره رویداد «سکوی پرتاپ» می‌گوید: «مجموعه ما بیش از همه رسالت خود را در ایجاد اشتیاق در زیست‌بوم کارآفرینی و کمک به آغاز رشد استارت‌آپ‌های بذری می‌بیند. از همین منظر به گمان ما این رویداد نقطه عطفی برای «۱۰۰ استارت‌آپ» و زیست‌بوم کارآفرینی است زیرا که با انجام اولین سرمایه‌گذاری‌ها دوماه پس از اعلام موجودیت رسمی، جدیت و انگیزه خود برای سرمایه‌گذاری و کمک به زیست‌بوم کارآفرینی را اثبات می‌کنیم».

نظری درباره کیفیت استارت‌آپ‌های سرمایه‌پذیر ادامه می‌دهد: «شرایط اقتصادی چندسال گذشته و تبعات آن در کنار خلاهای آموزشی و رسانه‌ای، تولد استارت‌آپ‌های با کیفیت از نظر ایده، اعضا و توانمندی را کاهش داده است. به همین دلیل نگرانیم تعداد استارت‌آپ‌های سرمایه‌پذیر مناسب به سرعت کم شوند. البته برگزاری رویداد سکوی پرتاب با اثبات جدیت ما در سرمایه‌گذاری اعتمادبخش گروه‌هایی خواهد بود که هنوز برای جذب سرمایه درخواست نکرده‌اند. با این حال برنامه‌ریزی و فعالیت اجرایی برای حرکت سریع به سمت آموزش و کمک به تیم‌سازی را شروع کرده‌ایم».

قراردادهای چابک و تقسیم سهام در آینده

تصمیم‌گیری درباره چگونگی تقسیم منافع استارت‌آپ با سرمایه‌گذار چالش همیشگی استارت‌آپ‌ها خصوصا استارت‌آپ‌های مراحل بذری است که در ابهام بیشتری به سر می‌برند. «۱۰۰ استارت‌آپ» برای حفظ چابکی و سرعت فرایند سرمایه‌گذاری تفاهم با کارآفرینان را از طریق دو مدل قرارداد Convertible Note و RBF پیگیری می‌کند. در این مدل قراردادها، تصمیم‌گیری درباره سهم سرمایه‌گذار به آینده‌ای موکول می‌شود که با سرمایه‌گذاری مراحل بعدی یا رسیدن استارت‌آپ به درآمدزایی، امکان ارزش‌گذاری واقع‌بینانه فراهم باشد. به این شکل اختلاف‌نظر در تفاهم کاهش پیدا کرده و رسیدن به توافق در دوره نیاز کسب‌وکار به سرمایه، ساده‌تر و سریع‌تر می‌شود.

در رویداد «سکوی پرتاب» علاوه بر انجام فرایند داوری و اعلام سرمایه‌گذاری‌ها، کارگاهی برای آشنایی با این مدل قراردادها نیز برگزار می‌شود تا کارآفرینان قبل از عقد قرارداد سرمایه‌گذاری آشنایی کافی با چگونگی این مدل قراردادها آن داشته باشند و ابهامات خود را قبل از عقد قرارداد رفع کنند. حضور در این کارگاه علاوه بر استارت‌آپ‌های حاضر در داوری، برای دیگر فعالین زیست‌بوم کارآفرینی نیز فراهم است و علاقه‌مندان می‌توانند از صفحه ایوند این کارگاه برای حضور ثبت‌نام کنند.

فرایند سرمایه‌گذاری «۱۰۰ استارت‌آپ»

«۱۰۰ استارت‌آپ» مجموعه سرمایه‌گذاری و شتابدهی توزیع‌شده مرحله بذری و پیش‌بذری است که تلاش می‌کند با چابکی و سرعت در استارت‌آپ‌های این مراحل و دیگر استارت‌آپ های نیازمند «سرمایه گذار» سرمایه‌گذاری کند. تصمیم‌گیری درباره این سرمایه‌گذاری‌ها در یک فرایند کوتاه و سریع از اعتبارسنجی، داوری غیرحضوری و سپس داوری نهایی توسط فعالین شاخص زیست‌بوم کارآفرینی انجام می‌شود. استارت‌آپ‌های پذیرفته شده علاوه بر اختصاص منابع سرمایه، به یک راهبر ارشد با تجربه فعالیت در صنعت هر استارت‌آپ مرتبط می‌شوند تا به عنوان فردی آشناتر به صنعت و توامندتر در کسب‌وکار، واسط ارتباط کسب‌وکار با سرمایه‌گذار باشد. همچنین این استارت‌آپ‌ها می‌توانند از خدمات شتابدهی و زیرساختی از طریق شتابدهنده‌ها و فضاهای کار اشتراکی همکار با «۱۰۰ استارت‌آپ» و تسهیلگری نهادهای حامی این مجموعه بهره‌مند شوند.

در مراحل اولیه رشد استارت‌آپ بنیان‌گذاران تصوری امیدوارانه ولی مبهم از آینده‌ی کسب‌وکارشان دارند در حالی که هنوز نه به درآمد خاصی رسیده‌اند و نه سهامی به یک سرمایه‌گذار واقعی فروخته‌اند. با این شرایط که امکان ارزش‌گذاری واقعی استارت‌آپ وجود ندارد، جذب سرمایه و رسیدن استارت‌آپ و سرمایه‌گذار به توافقی درباره‌ی تقسیم سهام و حجم سرمایه‌گذاری، از مهم‌ترین چالش‌ها است؛ خصوصا که زندگی استارت‌آپ در مراحل اولیه به تزریق به موقع سرمایه وابسته است.
«۱۰۰ استارت‌آپ» نیز که به دنبال مدلی چابک و سریع برای طی فرایند‌های سرمایه‌گذاری از تصمیم تا پرداخت مبالغ است نیز با این چالش مواجه است. بر همین اساس، طراحان «۱۰۰ استارت‌آپ» دو مدل سرمایه‌گذاری «وام قابل تبدیل به سهام(Convertible Note)» و «سرمایه‌گذاری مبتنی بر درآمد (RBF)» را برای سرعت‌بخشی به توافق با استارت‌آپ‌ها انتخاب کرده‌اند. در این مدل توافق‌ها، سرمایه‌گذار به سرعت پرداخت پول را آغاز می‌کند و تصمیم‌گیری درباره‌ی چگونگی تقسیم سهام یا منافع به آینده‌ای‌ موکول می‌شود که امکان ارزش‌گذاری واقع‌بینانه استارت‌آپ فراهم باشد.
حال به بهانه داوری و انتخاب استارت‌آپ‌های فصل اول سرمایه‌گذاری «۱۰۰ استارت‌آپ» در رویداد «سکوی پرتاب، پاییز ۹۸»، اعضای کمیته قراردادهای «۱۰۰ استارت‌آپ» این دو مدل را در کارگاهی به استارت‌آپ‌های پذیرش شده و دیگر علاقه‌مندان معرفی می‌کنند.

توضیحات بیشتر و ثبت‌نام رویداد